Odyseja (reż. C. Nolan)

Polecam oczywiście. Natomiast dlaczego właściwie mi się podobał, czy co o nim Myślę. Przede wszystkim zwróciłem uwagę, że zawsze myślałem o tym micie o Odyseuszu. Znaczy zawsze to tempo powrotu, że 10 lat wracał trochę jak Żydzi z Egiptu przez lat 40 przez Półwysep Synaj. Tak samo tutaj. Odyseusz wracał przez 10 lat. Zawsze mi się to wydawało kuriozalnie wolno, ale też nic z tym nie robiłem. Zatrzymywałem się na tej refleksji i w pewnym sensie przyjmowałem ją jako za dobrą monetę, że taka jest fabuła Odysei. No a Nolan skupia na tym cały film, na próbie poszukiwania odpowiedzi na to pytanie. No i cóż, tu punktem wyjścia może być taka banalna refleksja, znaczy banalna, ale właśnie my chyba często zapominamy, że Odyseja to nie jest taka sobie wędrówka, nie tylko taka sobie wędrówka długa i niebezpieczna, ale też to jest powrót, w szczególności powrót z wojny.

To jest powrót do domu po pewnym naprawdę mocnym doświadczeniu, konkretnie z wojny trojańskiej oczywiście. I Nolan opowiada to w filmie tak, że Odyseusz wracał tak długo, że go ta dziesięcioletnia, przypomnę 10 lat, sama wojna trwała i później 10 lat powrotu. No więc ta wojna tak Odyseusza zniszczyła, żeby użyć tego słowa, to doświadczenie przemocy, apokalipsy, zniszczenia tak go wewnętrznie przeorało, duchowo go przemieniło, Że on wracał 10 lat, bo nie umiał inaczej, może nie chciał nawet do końca wrócić, nie potrafił, bał się powrotu, chciał zapomnieć o wojnie, może tak naprawdę w ogóle w sensie psychicznym nigdy z tej wojny nie wrócił.

I to właśnie jest treścią jak mi się wydaje filmu Nolana i to go czyni tak ciekawym. I oczywiście jesteśmy tutaj no właśnie w pewnym sensie na antypodach mitu o Odyseuszu, znaczy w tym sensie, że niektórzy mówią, że Odyseja Nolana nie jest wierna oryginałowi, bo hełmy są nie z tej epoki albo, że Helenę, która tam się pokazuje w trzech scenach na krzyż gra czarnoskóra aktorka. Prawda jest taka, że Nolan w tym sensie się świadomie rozchodzi czy dyskutuje z Homerem, że pokazuje, że zastanawia się dlaczego Odyseuszowi tak długo to zajęło. Pokazuje Odyseusza jako człowieka przeoranego do cna wojną i tymi wszystkimi przejściami, a klasyczny Odyseusz, przynajmniej takie jest powszechne wyobrażenie o klasycznym Odyseuszu, no jest takie, że to jest mąż, heros bez skazy, którego się nic nie ima.

Iliada jako poemat o przemocy. To się chyba nazywa w polskim tłumaczeniu. Właśnie o tym, co wojna robi z ludźmi i w ogóle, że przemoc jest tym, co uprzedmiatawia. Zarówno uprzedmiatawia przegranych, ale też uprzedmiatawia zwycięzców. I to rezonuje z Nolanem. W tym sensie to jest bardzo poruszający film. Odyseusz, którego właśnie wojna przeorała tak mocno, że nie umiał, nie chciał, nie potrafił tak naprawdę do tej Itaki wrócić. Poza tym jest to też bardzo Nolanowy film w znaczeniu estetycznym. Muzyka, której słucham od tego dnia. Muzyka, która naprawdę długo z człowiekiem zostaje. Szare kadry, szerokie. Taka Grecja nie pocztówkowa, bez tych lazurowych, pięknych wybrzeży, tylko właśnie ołowiane niebo, burza na morzu, taki ciężki świt.