Gdy książka była elektrykiem

Dziwny tytuł, już tłumaczę o co chodzi. To jest takie zjawisko, które uważam trzeba sobie umieć nazwać i przyszpilić na przykładach, to rozpykajmy. Weźmy sobie parę takich dużych, rewolucyjnych wręcz rzeczy, które się wydarzyły w ludzkim świecie w ostatnich stuleciach. Beatlesi zrobili rewolucję w zachodniej muzyce, lądowanie na Księżycu w ogóle w historii ludzkości było wielką Zmianą, wielkim wydarzeniem. Patrząc bardziej wstecz. Wynalezienie kolei zmieniło postrzeganie przestrzeni. Jak to Heine ładnie powiedział, że kolej unicestwiła przestrzeń. Jeszcze wcześniej wynalazek druku. Gutenberg zmienił podejście, postrzeganie wiedzy, książki.

W tym sensie, że my nie mamy punktu odniesienia. Po prostu nie znamy, nie umiemy sobie już wyobrazić świata sprzed tych rewolucji. Tak? W tym sensie tego przejścia Nie będziemy mogli zrozumieć. Zobacz, ja mogę sobie analitycznie powiedzieć, że seks przed antykoncepcją był dużo bardziej taki spięty z tą stroną moralno-odpowiedzialną, rodzinną w znaczeniu zachodzenia w ciążę, że przestrzeń w XVIII wieku i wcześniej No była taka bardziej, czy przed koleją, no była taka rozleglejsza, trudniejsza do pokonania, bardziej jakby trudniejsza do zawojowania, a książka przed Gutenbergiem, no właśnie była trochę jak ten elektryczny samochód dzisiaj, była droga elitarna, dostępna, no raczej ciągle mało komu, w jakiś tam zamkniętych klasztorach te książki ręcznie przepisywano.

Przyznać sobie, że nie wiesz. I tu nie mówię o Beatlesach tylko. Rewolucja druku, Apolla, kolei czy antykoncepcji. Z każdą z tych rzeczy będzie tak, że nie mamy porównania, bo nie znamy tego świata, który był sprzed. Analiza wsteczna jest zawsze oczywiście skuteczna. Sowa Minervy wylatuje o świcie. Post factum zawsze można Coś tam epilogować, jak już Gutenberg wynajdzie tę prasę drukarską, pociągi ruszą na tory, Apollo wyląduje na Księżycu, a pigułka antykoncepcyjna w aptece, to możemy to jakoś opisać. Natomiast ważna pewna prawda egzystencjalna, psychologiczna, ale też komunikacyjna, czy wręcz marketingowa, marketingowa w tym sensie, że Co było, a co nie było przełomem i dlaczego, może być zaskakująco trudno zrozumieć po fakcie.