#12 Samotny Morderca
Na tym czarno-białym zdjęciu z lat 70. Arnfinn Nesset wygląda jak przeciętny mężczyzna w średnim wieku. Na nosie ma charakterystyczne okulary, a jego włosy przy skroniach i czole są przerzedzone i ciemne.Nosi biały kitel z firmowym logo i świeżo wyprasowaną koszulę. Jego surowe spojrzenie jest skierowane prosto w obiektyw. Arnfinn Nesset jest po czterdziestce i promieniuje autorytetem.Zaledwie kilka lat po wykonaniu tej czarno-białej fotografii będzie ona znana w całej Norwegii. Sfotografowany mężczyzna będzie bowiem podejrzewany o zabicie nawet 60 pacjentów w ciągu trzech lat. See Privacy Policy at https://art19.com/privacy and California Privacy Notice at https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Morderstwa na północy. Odcinek 12. Samotny Morderca. Na tym czarno-białym zdjęciu z lat 70. Arnfinn Nesset wygląda jak przeciętny mężczyzna w średnim wieku. Na nosie ma charakterystyczne okulary, a jego włosy przy skroniach i czole są przerzedzone i ciemne. Nosi biały kitel z firmowym logo i świeżo wyprasowaną koszulę. Jego surowe spojrzenie jest skierowane prosto w obiektyw. Arnfinn Nesset jest po czterdziestce i promieniuje autorytetem. Zaledwie kilka lat po wykonaniu tej czarno-białej fotografii będzie ona znana w całej Norwegii.
Opisy wydarzeń powstały w oparciu o doniesienia medialne. Niektóre szczegóły pominięto. Powstrzymujemy się od oceniania zarówno zbrodni, jak i sprawcy. Wszystko zostało już osądzone przez wymiar sprawiedliwości. Prosimy pamiętać, że niektóre z opisanych tu szczegółów mogą wywołać silne emocje. Zwłaszcza dlatego, że mowa tu o życiu i śmierci autentycznych osób. Arnfinn przychodzi na świat w zimny październikowy dzień 1936 roku. Jego matka rodzi go w domu w małym, zrujnowanym gospodarstwie rolnym w zalesionej dolinie środkowej Norwegii, niedaleko Trondheim.
Wprawdzie dom rodzinny Arnfina Nesseta został już dawno zburzony, ale jego nazwisko wciąż wisi w dolinach niczym budzące grozę echo. Czasy, w których urodził się Arnfinn, były w Norwegii okresem wielkiego rozkwitu gospodarczego. W roku jego urodzenia odbyły się wybory parlamentarne, ostatnie przed II wojną światową. Przemysł się rozwijał, podobnie jak eksport za granicę, jednak nie wszyscy obywatele Norwegii skorzystali z dobrobytu gospodarczego. Matka Arnfina była panną, a w tych czasach posiadanie nieślubnych dzieci w ekstremalnie religijnej Norwegii było surowo potępiane. Kobieta znalazła później mężczyznę, a po wyjściu za niego za mąż przeniosła się z nim do pobliskiego miasta Freya.
Swojego syna, Arnfina, będącego dla niej plamą na honorze, zostawiła z dziadkami na skromnej farmie na wyspie Vossenhall. Mały Arnfinn był w szkole obiektem kpin i prześladowań. Jego szkolni koledzy nie dawali mu zapomnieć, że jest bękartem. Dzieciństwo Arnfinna było naznaczone poczuciem winy i wstydem. Wprawdzie surowi, głęboko religijni dziadkowie kochali Arnfinna, ale w ich domu dziecku brakowało ciepła i poczucia bliskości. Arnfinn był samotnikiem, nie miał przyjaciół. Ten nieśmiały chłopak najczęściej przesiadywał w domu i znajdował ukojenie w szyciu, robieniu na drutach i pracach ręcznych. Arnfinn czuł się samotny i żałował, że w ogóle się urodził.
Po odbyciu służby wojskowej i roku spędzonym w chrześcijańskiej szkole z internatem, Arnfinn odnalazł swoje powołanie w opiece nad chorymi. Zawarłem układ z Bogiem i oddałem się do Jego dyspozycji, powiedział później. W wieku 22 lat zaczął się uczyć zawodu pielęgniarza w szpitalu Telemark Central Sygehus. Lata szkolenia spędził jako pielęgniarz na oddziale bloku operacyjnego. Tutaj poznał Karen, kobietę z ciemnymi, kręconymi włosami i pięknym uśmiechem. Arnfinn ukończył szkołę pielęgniarską, uzyskując zawód pielęgniarza anestezjologicznego na bloku operacyjnym. Gdy zbliżał się do trzydziestki, ożenił się z Karen. Wkrótce po ślubie na świat przyszedł ich synek, a małżonkowie przeprowadzili się do mniejszego miasta, Orkdal, liczącego około 12 tysięcy mieszkańców.
Chrześcijaństwo było w tym regionie bardzo rozpowszechnione, a Arnfinn doskonale się tu odnajdywał, ponieważ jako wolontariusz przez wiele lat pracował na rzecz kościoła. Praca pielęgniarza była jego prawdziwym powołaniem, co często powtarzał, a po trudnym, samotnym dzieciństwie w dorosłym życiu odnalazł wreszcie spokój. Był bardzo lubiany w swoim otoczeniu. Nadszedł rok 1965. Miasto stale się rozwijało, a służba zdrowia zaczęła oferować mieszkańcom tego regionu zachodniej Norwegii szeroki zakres świadczeń. Sektor opieki zdrowotnej dostarczał tutaj jednej czwartej wszystkich miejsc pracy. Po wpisaniu do przeglądarki zapytania dotyczącego znanych osób z miasta Orgdal, w wynikach wyszukiwania można znaleźć pisarza, redaktora naczelnego, kilku muzyków i polityków oraz dwóch skoczków narciarskich.
Co dziwne, nie pojawia się wśród nich Arnfinn Nesset. Chociaż była to postać dość znana w okolicy i ceniona ze względu na swoją pracowitość. W ciągu zaledwie 10 lat przeszedł wszystkie szczeble kariery, począwszy od zwykłego pielęgniarza, skończywszy na stanowisku kierownika w Domu Starców w Orgdal w 1977 roku. Został więc kierownikiem domu opieki, odpowiedzialnym za około 110 ciężko chorych i starszych podopiecznych. Dla mieszkańca Orgdal był to olbrzymi sukces i awans społeczny. Praca w administracji doskonale pasowała do natury Arnfina.
Nadal jednak regularnie widywano go ze strzykawką i tacką na lekarstwa, odwiedzającego osoby starsze, z których wiele leżało na łożu śmierci. Personel go uwielbiał, częściowo za jego mroczne i czasami dość groteskowe poczucie humoru. Według niektórych kolegów miał kobieco wysoki, lekko ochrypły głos. Jednym z pracowników domy opieki była jego żona Karen. Kiedy Arnfinn został mianowany dyrektorem domu opieki, fotograf wykonał mu zdjęcie do gazety. Do fotografii ubrał się w biały kitel z nadrukiem i świeżo wyprasowaną koszulę. Na zdjęciu wygląda na osobę poważną i zdecydowaną. Nieco surowe spojrzenie kieruje prosto w stronę kamery.
Dom opieki był obiektem nowo wybudowanym. Nieco ponad sto łóżek bardzo szybko zajęto, a personel pielęgniarski miał dużo pracy ze starszymi, schorowanymi ludźmi. Pewnego wieczoru pracownik nocnej zmiany zajrzał do pokoju pacjenta i zobaczył Arnfina pochylonego nad jego łóżkiem. Pacjent był martwy. Pracownik zgłosił tę nieco dziwną sytuację właściwemu lekarzowi urzędowemu, ale został odprawiony z kwitkiem. Przeszedł więc do porządku dziennego nad tym incydentem. Na korytarzach słychać było jednak plotki. Pielęgniarki mówiły o tym, że w krótkim czasie doszło do niezwykle dużej liczby zgonów. Po co Arnfinn cały czas chodził po domu opieki z tacką na strzykawki? Pracownicy planowali zakraść się do chłodni w piwnicy, aby sprawdzić, czy schłodzone ciała zmarłych pacjentów mają ślady ukłucia.
Rozmawiali o Arnfinnie, który miał tam bez powodu spędzać dużo czasu. Często pacjenci umierali krótko po wizycie Arnfinna. Pielęgniarka powiedziała później sędziemu, że usłyszała od niego kiedyś dziwną wypowiedź. Dał zastrzyk choremu pacjentowi i oznajmił, że przepisał go lekarz. Następnie powiedział, że teraz pacjent albo wyzdrowieje, albo umrze. Pacjent zmarł. Arnfinn był poza tym ogólnie lubiany. Większość ludzi postrzegała go jako przyjaznego, życzliwego i dobrego przełożonego. Ale niezależnie od tego, jaką sympatią darzyli swojego kierownika, niepokój i obawy pracowników rosły. Zauważyli oni ślady nakłuć na przedramionach pacjentów, którym zgodnie z dokumentacją medyczną nie zlecono żadnych badań krwi ani zastrzyków.
Suksametonium jest stosowane w bardzo małych dawkach w terapii elektrowstrząsowej, ponieważ powoduje zwiotczenie wszystkich mięśni jednocześnie oraz oczywiście podczas operacji. Jednym z działań niepożądanych może być porażenie płuc, co powoduje zatrzymanie oddychania. Podanie curacitu prowadzi w ciągu kilku minut do uduszenia przy pełnej świadomości. Człowiek jest sparaliżowany, bezradny i nie może się poruszać. 25 listopada 1980 roku dyrekcja domu opieki została poinformowana o zamówieniu leku Curacit i o podejrzanych zgonach. Arnfinn przyznał, że część trucizny kupił, najpierw by uśpić bezpańskiego psa, a potem by pozbyć się kuny.
Udało mu się przekonać rozszerzone grono kierownictwa, że to sprawa nie warta uwagi, więc nikt dłużej nie rozwodził się nad tym incydentem. Arnfinn zachował swoje stanowisko, a trucizny pozbył się legalnie, zwracając resztę do apteki. Później okazało się, że Arnfinn otrzymał łącznie 244 śmiertelne dawki trucizny. Dwukrotnie poprzez zapytania kierowane do kolegów, a trzykrotnie poprzez sfałszowanie zamówienia na leki po jego zatwierdzeniu i podpisaniu przez lekarza odpowiedzialnego za zaopatrzenie domu opieki. Zanim jednak o sprawie poinformowano policję, aptekarz zdążył już zniszczyć truciznę, nie sprawdzając ile jej zużyto.
W lutym 1981 roku lekarz urzędowy zarządził wprowadzenie do domu opieki nowej zasady. Zastrzyki można było odtąd dawać pacjentom wyłącznie w obecności dwóch osób. Lekarz podejrzewał bowiem, że pacjenci otrzymywali dodatkową dawkę morfiny. Była to powszechnie znana metoda przeprowadzenia czynnej eutanazji umierających, którzy cierpieli na silne bóle. Osiem dni po wprowadzeniu tej zasady, Arnfinn poszedł na zwolnienie lekarskie. Odczuwał silny stres, udał się więc na leczenie do chrześcijańskiego centrum rekreacji Björnang, aby odzyskać siły. To właśnie tutaj, w marcu, po raz pierwszy odwiedziła go policja.
Jednak to nie lekarz urzędowy powiadomił organy ścigania. Tygodnik Nidaros w Trondheim otrzymał kilka informacji dotyczących defraudacji oraz zakupu trucizny. Dziennikarz zgłosił podejrzenie na policję i wtedy śledztwo ruszyło pełną parą. Trzeba było znaleźć odpowiedź na pytanie, po co kierownikowi domu opieki 3 litry curacitu? Zostało ono zadane przez dziennikarza funkcjonariuszom policji. Po kuracji Arnfinn nie wrócił do domu, lecz udał się prosto do zamkniętego szpitala psychiatrycznego w Ostmarka, ze skołatanymi nerwami i pilną potrzebą wytłumaczenia własnego postępowania. Kierownik domu opieki dobrowolnie przeniósł się do szpitala, a po uznaniu jego wyjaśnień dotyczących trucizny za niewystarczające, policja umieściła go na oddziale zamkniętym.
Kilka dni później, 9 marca 1981 roku, Arnfinn trafił do aresztu. Przeciech z policji sprawił, że do tego małego, norweskiego miasteczka zjechali się przedstawiciele prasy z całego kraju. Aby sfilmować przesłuchanie, które odbywało się na drugim piętrze Urzędu Miejskiego w Orkdal, jeden z fotografów wynajął nawet dźwig. W niemal każdym artykule o tajemniczych zgonach w domu opieki w Orgdahl publikowano czarno-białe zdjęcia Arnfinna. A kiedy oskarżony zaczął mówić, liczba stawianych mu zarzutów wzrosła z jednego do 21 morderstw. Sprawą, która nabierała coraz większego wymiaru, zajęły się policja kryminalna w Oslo i mobilna specjalna jednostka śledcza Norwegii.
Zarówno dziennikarze, jak i funkcjonariusze policji mieszkali w tym samym małym hotelu Bardshaug-Herregard w Orgdahl. Ściany miały uszy, a bezpodstawne plotki i teorie trafiały na podatny grunt. Zbadano blisko 60 zgonów, nie tylko z domu opieki Orgdahl, ale także z dwóch byłych miejsc pracy Arnfinna. W nagłówkach gazet mężczyzna został nazwany aniołem śmierci, potworem, nekrofilem, maniakiem. Przy tak wielu osobach uczestniczących w śledztwie, od pracowników, pokrewnych, liczba wywiadów i szczegółów wychodzących na światło dzienne nie miała końca. Żona Arnfina, Karen, której tak wielkie zainteresowanie mediów zaczęło ciążyć, złożyła pozew o rozwód.
Konkretnych dowodów było niewiele. Arnfinn zabrał wykaz leków do domu i schował go w szopie, ale ciało żadnego z pacjentów, który zmarł w domu opieki w ciągu trzech lat, nie zostało poddane sekcji zwłok. Zapisy i akty zgonu były nieprecyzyjne lub zawierały błędy. Również ze statystycznego punktu widzenia nie udało się ustalić większej liczby zgonów w domu opieki Arnfinna niż w wielu innych miejscach. W rzeczywistości większość podopiecznych tej placówki była w tak ciężkim stanie, że mogła umrzeć w każdej chwili. Dyskutowano nawet o tym, czy ekshumacja zmarłych i sekcje zwłok w celu ustalenia przyczyny śmierci ma jakikolwiek sens. Część zabitych pacjentów została również skremowana i nikt nie miał też pewności, czy lek o nazwie Curacit można wykryć tak długo po śmierci.
Dlatego też właściwe organy postanowiły pozwolić zmarłym spoczywać w spokoju. Natomiast personel domu opieki ustawił się w kolejce, by opowiedzieć o swoich podejrzeniach i obserwacjach poczynionych na przestrzeni lat. Również sam Arnfinn rozmawiał z policją. W marcu był przesłuchiwany przez ponad 100 godzin, dwa razy dłużej w kwietniu i podobną ilość czasu w maju. W sumie jego przesłuchania trwały prawie 1000 godzin. Podczas tych czynności nie był obecny żaden adwokat. Na początku lat osiemdziesiątych w przesłuchaniach rzadko kiedy uczestniczyli obrońcy. Arnfinn był więc sam na sam z policją, składając wyjaśnienia dotyczące swoich czynów. Podczas pierwszego przesłuchania powiedział, że w ciągu trzech lat pracy na stanowisku kierownika domu opieki w Orkdal zabił tak wiele osób, że nie mógł ich wszystkich zapamiętać, być może nawet setkę.
Na początku przyznał się policji i sędziemu, że przyszedł taki dzień, w którym zaczął zabijać. W sumie doszło do 27 morderstw, choć niektóre z zeznań sprawcy były dość wątpliwe. Okazało się na przykład, że podczas gdy według własnego oświadczenia wstrzyknął truciznę kolejnej ofierze, był akurat na wakacjach na Rodos. Ale dlaczego Arnfinn zabił tych wszystkich bezbronnych ludzi, którzy byli zdani na jego opiekę i troskę? Policji udało się udowodnić, że zdefraudował on nieco ponad 10 tysięcy koron norweskich. To jednak nie wystarczyłoby dowieść, że motywem były pieniądze. Sam Arnfinn udzielał co chwila innych wyjaśnień. Śmierć może dawać wolność, powiedział któregoś dnia policji.
Wyrażał współczucie dla osób starszych i niedołężnych. Poza tym wiedział, że w domu opieki potrzebne były wolne łóżka. Rodziny przyszłych pacjentów pytały o miejsca w placówce. Policja uznała jednak, że uzasadnienie serii morderstw współczuciem dla pacjentów jest dowodem na kreatywność sprawcy. Metoda zabijania była bowiem odrażająca. Ofiary dusiły się przy zachowaniu pełnej świadomości. W końcu Arnfinn powiedział policji coś, co mogło być zgodne z prawdą. Decydowanie o życiu i śmierci innych ludzi dostarczało mu niesamowitej satysfakcji. Czekając na śmierć po wstrzyknięciu pacjentom leku, odczuwał pewien rodzaj ekstazy.
Jak wielu innych oskarżonych w sprawach o morderstwo, również Arnfinn musiał zostać poddany badaniom psychiatrycznym. Psychiatra sądowy stwierdził, że nie był on szalony ani psychotyczny, lecz miał złożoną osobowość, która kryła w sobie wiele sprzecznych cech i mrocznych stron psychiki. Okłamywał i okradał swoich podopiecznych, podczas gdy na zewnątrz był strażnikiem moralności. Poprzez swoją działalność był uosobieniem uczciwości i sprawiedliwości, natomiast w swoim odrażającym poczuciu humoru przekraczał wszelkie granice. Wniosek był taki, że Arnfinn nie był szalony, ale cierpiał na zaburzenia emocjonalne i miał odchylenia charakterologiczne. Podczas długich przesłuchań i wielu miesięcy w areszcie Arnfinn powoli załamywał się psychicznie.
Miał depresję i otrzymywał psychotropy, które ukrywał, żeby po pewnym czasie móc je przedawkować, doprowadzając do nieudanej próby samobójczej. Jestem nieszczęśliwym nieudacznikiem, samotnym i opuszczonym – pisał w swoim pamiętniku podczas pobytu w areszcie. Kilka miesięcy później odmówił rozmowy z policją, a na 10 dni przed rozpoczęciem procesu przeciwko niemu niespodziewanie wycofał swoje przyznanie się do winy. Kiedy rozpoczął się proces, Arnfinn miał 46 lat, ale na ławie oskarżonych wyglądał jak cień samego siebie. W sądzie we Frostating pojawił się w garniturze, wyprasowanej koszuli z wielkim kołnierzykiem i dużych okularach o czerwonych szkłach zgodnie z ówczesną modą.
Odpowiadał na pytania swoim jasnym, lekko zachrypniętym głosem. Był szczupły i spuszczał wzrok, pozwalając mówić swojemu doświadczonemu i bardzo agresywnemu obrońcy. Został oskarżony łącznie o zabicie 11 mężczyzn i 14 kobiet. Ponadto postawiono mu szereg mniejszych zarzutów, w tym defraudację i fałszerstwo. Sprawa przed sądem w Trondheim Tingus miała być najdłuższym procesem w dotychczasowej historii Norwegii. Trwał on 5 miesięcy i cieszył się ogromnym zainteresowaniem mediów, również międzynarodowych. Ważną rolę w tym procesie odegrali psychiatrzy, a ocena zaburzeń osobowości Arnfina pomogła w odtworzeniu obrazu człowieka, który rozkwitał, mając nad sobą przełożonego, natomiast przestał panować nad swoim życiem, gdy sam objął stanowisko kierownicze.
W ciągu tych pięciu miesięcy ława przysięgłych wysłuchała zeznań łącznie 128 świadków. Po tym jak oskarżony sam wycofał przyznanie się do winy, odtworzenie sprawy na podstawie niewielu dostępnych dowodów kryminalistycznych kosztowało organy ścigania wiele wysiłku. Obrońca argumentował, że bezprecedensowa ilość przesłuchań zmusiła wycieńczonego Arnfina do złożenia fałszywych zeznań. W swoim zaleceniu dla 10 członków składu orzekającego, sędzia przewodniczący podkreślił jednak, że Arnfinn kilkakrotnie przyznawał się do czynów przed policją, sędzią, a także psychologami i psychiatrami sądowymi. Jeśli Arnfinn był naprawdę niewinny, miał okazję, żeby powiedzieć to nieco wcześniej, powiedział sędzia.
W dniu ogłoszenia wyroku przewodniczący składu orzekającego zapytany, czy Arnfinn jest winny zabójstwa 22 osób i jednego usiłowania zabójstwa, odpowiedział krótko – tak. Pierwotnie oskarżono go o pozbawienie życia 25 osób. Ponadto Arnfinn został skazany za defraudację i oszustwo na szkodę pacjentów w wysokości około 13 tysięcy koron norweskich oraz za fałszowanie dokumentów związanych z zakupem lekarstw. Nie było dla nikogo zaskoczeniem, że otrzymał najsurowszy wyrok przewidziany w przepisach norweskiego prawa, a mianowicie 21 lat więzienia, a następnie 10 lat w szpitalu psychiatrycznym, jeśli zostanie to uznane za konieczne. Tego zimnego dnia, w lutym 1983 roku, zaledwie dwa lata po rozpoczęciu przez policję śledztwa, wszyscy trzej sędziowie jednogłośnie wydali werdykt.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podstawowe informacje o Arnfinnie Nessetu, jego urodzeniu i trudnym dzieciństwie.
Opis dzieciństwa i młodości Arnfina Nesseta, jego religijnej wychowywania i pierwszych kroku w zawodzie.
Opis pracy Arnfina Nesseta w domu opieki w Orkdal i powstania podejrzeń dotyczących jego czynów.
Opis przesłuchań i śledztwa prowadzonego przeciwko Arnfinowi Nessetowi.
Opis aresztu i wyroku sądu, a także opowieść o postępowaniu Arnfina Nesseta w więzieniu.
Opis teraźniejszości Arnfina Nesseta i jego postępowania w więzieniu.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Na tym czarno-białym zdjęciu z lat 70. Arnfinn Nesset wygląda jak przeciętny mężczyzna w średnim wieku. Na nosie ma charakterystyczne okulary, a jego włosy przy skroniach i czole są przerzedzone i ciemne.
Nosi biały kitel z firmowym logo i świeżo wyprasowaną koszulę. Jego surowe spojrzenie jest skierowane prosto w obiektyw. Arnfinn Nesset jest po czterdziestce i promieniuje autorytetem.
Zaledwie kilka lat po wykonaniu tej czarno-białej fotografii będzie ona znana w całej Norwegii. Sfotografowany mężczyzna będzie bowiem podejrzewany o zabicie nawet 60 pacjentów w ciągu trzech lat.
See Privacy Policy at https://art19.com/privacy and California Privacy Notice at https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.