Mentionsy Mentionsy
Misja specjalna
Misja specjalna

"Brat Chrystusa" kontra cesarz. Powstanie tajpingów

23.08.2026 ·14 min 14 s · 5 rozdziałów

W połowie XIX wieku Chiny pogrążyły się w chaosie. Kryzys gospodarczy, klęska w wojnie opiumowej i wszechobecna korupcja osłabiły władzę dynastii Qing. W tym burzliwym czasie pojawił się Hong Xiuquan, mistyk i samozwańczy brat Chrystusa, który poprowadził miliony Chińczyków do krwawego buntu przeciwko cesarzowi. W tym odcinku Misji specjalnej przedstawiamy kulisy powstania tajpingów - najkrwawszej wojny domowej w historii.

0:32 · Wprowadzenie do tematu 1

Cesarstwo ponosi druzgocącą klęskę i zostaje zmuszone do wielu ustępstw na rzecz zachodnich mocarstw. Jest to kolejny cios dla rządzącej krajem mandżurskiej dynastii Qing, która i tak musi mierzyć się z poważnymi problemami wewnętrznymi. W kraju panuje kryzys ekonomiczny, wielu obywateli głoduje, a wśród urzędników szerzy się korupcja. Spora część ludności, zwłaszcza narodowości Han, żyje w biedzie i winni za ten stan dynastię wywodzącą się z Mandżurii. Władze w Pekinie próbują opanować sytuację w kraju, ale ich działania nie przynoszą poprawy. Ponieważ cesarstwo zmaga się z kryzysem, początkowo nikt nie interesuje się niewielką sektą, która funkcjonuje w południowych Chinach. Przewodzi ją mistyk i były wiejski nauczyciel Hong Xinguang, a jej członkowie są nazywani tajpingami.

5:35 · Powstanie Niebiańskiego Królestwa 3

W 1848 roku, gdy Feng zostaje aresztowany, a Hong wyrusza go uwolnić, do stowarzyszenia dołącza dwóch wyznawców, Yang Xiuqing i Xiao Chaogui. Twierdzą, że potrafią wejść w trans i wtedy przemawia przez nich Bóg, Ojciec oraz Jezus. Gdy Hong i Feng powracają do stowarzyszenia, uznają, że nowi przybysze rzeczywiście posiadają tę zdolność i ci stają się ważnymi członkami grupy. Początkowo władze w Pekinie nie interesują się zbytnio działalnością Honga, uważając, że jest to jedynie nieszkodliwa sekta. Jednak gdy w 1850 roku ruch liczy już 30 tysięcy wyznawców, a przywódca otwarcie wzywa do obalenia dynastii, lokalni urzędnicy uznają, że muszą działać.

Niebiańskie Królestwo jednak nadal atakuje. Jedna z armii rusza na północ. Jej celem jest zdobycie Pekinu. Nie udaje jej się jednak zająć stolicy i kampania okazuje się klęską. Część wojsk zostaje też wysłana na zachód, by zdobyć wszystkie miasta leżące nad rzeką Yangtze. Udaje im się odnieść kilka sukcesów, ale ofensywa zostaje zatrzymana. Toczące się walki doprowadzają do śmierci setek tysięcy mieszkańców. Niszczone są też farmy, co prowadzi do poważnych niedoborów żywności. Wkrótce wśród rebeliantów pojawiają się pierwsze poważne tarcia i walki o wpływy. Król Wschodu, Yang Xiuqing, otwarcie krytykuje niebieńskiego króla, jego hipokryzję oraz brak bardziej zdecydowanych działań. Zaczyna nawet planować obalenie władcy i przejęcie tronu.

Co więcej, podczas transu Yang przemawia rzekomo głosem Boga Ojca, co nadaje jego słowom ogromną wagę wśród wyznawców. Hong obawia się rosnących wpływów Yanga i uznaje, że musi się go pozbyć, aby utrzymać władzę. W 1856 roku ma miejsce czystka, podczas której zostaje zamordowany Yang, jego rodzina oraz poplecznicy. Wewnętrzne walki znacząco osłabiają siły powstańców, a oddziały dynastii Qing zaczynają przechodzić do ofensywy. Jednak Pekin wciąż nie może pozwolić sobie na wysłanie większej ilości wojsk, gdyż cesarstwo jest uwikłane w drugą wojnę opiumową przeciwko Francji i Wielkiej Brytanii. Dopiero po podpisaniu pokoju w 1860 roku Chiny są w stanie skupić się na stłumieniu powstania tajpingów.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.