Birma. Kraj zatrzymany w czasie

Czteroosobową, bo jeszcze była z nami kontrahentka, ale trzech gości zagranicznych. Więc do tego jeszcze będziemy dzisiaj wracać, bo to ciekawe. W marcu tego roku Birma ponownie znalazła się na ustach całego świata, a to z powodu tragicznego trzęsienia ziemi. Tak, trzęsienie ziemi miało miejsce w marcu. W ogóle, gdybyśmy spojrzeli na mapę historyczną ostatnich wydarzeń, to po 2021 roku, kiedy 1 lutego 2021 miał miejsce przewrót wojskowy i junta wróciła do władzy, potem, krótko potem, miało miejsce ogromna powódź w 2024 roku nad jeziorem Indle. I w marcu 2025 roku ogromne trzęsienie ziemi, którego do tej pory ślady przede wszystkim w dużych miastach jak Mandalay można zobaczyć.

Obie nazwy tego jednego z największych państw w Azji pojawiają się równie często. Skąd się wzięły te dwie nazwy państwa? No i czym się różnią? Birma tak naprawdę to kraj Bamarów, dlatego że główną grupą etniczną są Bamarowie, to stanowią absolutną większość. I Birma używana była przez Brytyjczyków głównie. Później, kiedy przychodzi rząd hunty wojskowej, to postanawiają zamienić nazwę na Republikę Związku Mianmy. To ma miejsce w 1989 roku. I Myanmar, gdybyśmy przetłumaczyli, to jest inaczej kraj silnych jeźdźców, więc też chodziło o to, żeby pokazać niezależność, suwerenność, że ten okres kolonialny się skończył.

Do czego zaraz będę chciała wrócić. Żeby pokazać, jak ogromna jest to siła, wystarczy wspomnieć o wydarzeniach, które miały miejsce 8 sierpnia 1988 roku, kiedy powstaje ruch polityczny 8888 właśnie od tej daty i kiedy na skutek tarć pomiędzy huntą i właśnie opozycją, mnisi popierają opozycję przeciwko rządzącej huncie, wychodzą na ulicę w marczu milczenia i wielu z nich zostanie zamordowanych. I to jest rzecz, która wtedy miała miejsce niewyobrażalna, żeby ktoś podniósł rękę na mnicha. Po tym wydarzeniu w niemym proteście, ponieważ mnisi nie mają żadnej broni, a z drugiej strony mają bardzo silną, postanowiono odwrócić micy.

Czyli w momencie, kiedy rządzący z hunty wojskowej chcieli dać jałmużnę po to, żeby zapewnić sobie dobre uczynki zgodnie z tym budynkiem Terabady. Mnisi odwrócili misy. To było wydarzenie też jakby niewyobrażalne, ponieważ mnisi nie pozwolili na to, żeby rządzący gromadzili dobre uczynki. Więc był to niemy protest, ale razem bardzo silny. Czyli jeżeli spojrzymy na to i wracając do pytania pana redaktora, jaką mają siłę, ogromną, mimo że nie mają broni. Wszyscy wiemy, że jednym z kluczowych elementów życia mnichów jest praktyka medytacyjna. W ten sposób się wyciszają, mogą osiągnąć mądrość. I oświecenie. I oświecenie. Trudno mi tak naprawdę odnieść się do medytacji jako takiej, dlatego że to dzieje się poza naszymi oczyma.

Osobą, która nosi z dumą kwiaty, które od zawsze były elementem stroju narodowego jest do niedawna przywódczyni Birmy, czyli Aung San Suu Kyi. Kobieta wyjątkowa, kobieta, której chciałabym poświęcić kilka chwil przy okazji właśnie fryzur, bo postać szalenie ciekawa. Córka generała, który został zamordowany w latach czterdziestych przez właśnie szykującą się już do skoku władzę huntę wojskową, czyli było to tuż po... opuszczeniu przez Brytyjczyków Birmy. Ona została potem wychowana przez mamę, a ponieważ pochodziła z szalenie zamożnej i bardzo światłej rodziny, więc miała dostęp do edukacji. Skończyła szkołę w Indiach, zresztą wyjechała tam z mamą właśnie do Indii.

Odbierają ją nastoletni synowie. Więc jakby cały czas mówimy o gigantycznym dramacie, o ogromnych dylematach, które miała ta bardzo silna kobieta. I tak naprawdę w tym areszcie domowym, w tej chwili, gdyby zliczyć wszystkie lata, bo od nowu w nim przebywa, trwa przez 28 lat. Codziennie nosi te kwiaty we włosach. od których zaczęliśmy naszą opowieść, które też w pewien sposób są takim niemym manifestem tego, co chcę powiedzieć. Urodziny ma 19 czerwca. Od 21 roku, kiedy nastąpił przewrót w Birmie, 19 czerwca kobiety, które popierają Aung San Suu Kyi, wpinają sobie kwiaty we włosach. Hunta szaleje, bo z jednej strony widać, że jest to symbol opozycji, który mówi tak, jesteśmy zansansu, czyli popieramy ją, a z drugiej trudno kogoś zaaresztować za noszenie kwiatów we włosach.

I o decyzjach państwowych, które zapadają naprawdę na poważnym szczeblu z powodów nieracjonalnych. Zmiana flagi. Ponieważ okazało się, że wróżbici uważali, że stara flaga nie chroni już Birmy, to w 2010 roku Junta ogłosiła nową flagę, żółto-zielono-czerwoną z gwiazdą. Nową nazwę państwa, o której mówiliśmy na początku i nowe symbole narodowe, bo podobno taki zestaw osłabia pole energii wrogich rządzących. I to jest kolejna rzecz. Zresztą, jeżeli spojrzymy na historię najnowszą, to również przewrót wojskowy miał miejsce 1 lutego 2021. Czyli jeżeli sobie to rozpiszemy na kartce, to mamy same zera, jedynki i dwójki. A to jest historia bardzo współczesna. Także przykładów moglibyśmy podawać jeszcze wiele.