Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny cz. 2

To jest niezwykle interesujący motyw, który w sztuce Zachodu, tak jak mówiliśmy ostatnio, przytaczaliśmy dzieła wybitnych artystów, I mówiliśmy o tym, że właśnie najczęściej znany nam wizerunek Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny wiąże się z tym, że w obłokach Matka Boża jest unoszona w stronę Trójcy Świętej i bardzo często tam następuje jeszcze koronacja. U samej góry więc. I tutaj też mamy, można by tak powiedzieć, pewne nawiązanie, dlatego że jak popatrzymy na samą górę, a tu mówiliśmy też o tym, że między innymi całe ideowe założenie, programowe założenie ikony zaśnięcia zostało dostosowane do architektury kościoła sandomierskiego.

Stąd mamy u samej góry ten obłok i to jest trochę takie, już można by powiedzieć, taki wstęp do tego, co później sztuka Zachodu przejęła już całkowicie na własne potrzeby od sztuki Wschodu. No ale właśnie kiedy patrzymy też na zarówno Matkę Bożą u samej góry, jak i na Chrystusa, to musimy zwrócić uwagę jeszcze na pewien element, I tutaj te mandorle też musimy teraz rozpatrzeć i musimy zwrócić uwagę na to, że one pełnią tutaj ważną rolę. Z języka włoskiego oznacza mandorla migdał. Jest to taka owalna tarcza, która jak rodzaj takiej aureoli otacza postać Chrystusa.

Część z nich ma nimby, jak mówiliśmy o mandorlach. To są te najczęściej, w tej chwili w postaci owalnej, aureole wokół głowy. Oczywiście one różnie wyglądały. Trójca Święta i Bóg Ojciec mają często trójkątne nimby. Chrystus bardzo często, to co widzimy tutaj w Sandomierzu, ma nimby krzyżowy, czyli widać wyraźnie krzyż, który jest zarysowany w nimbie. A pozostałe postacie nie wszystkie mają nimby, mimo że zwykle przyjmuje się w sztuce zachodu, że właśnie te postacie świętych, apostołów, wszystkie one powinny mieć nimby. To jest zresztą też taki motyw, który przeszedł do sztuki wschodu z zachodu właśnie.

Wcześniej nimbów nie było, ale po pewnym czasie, mniej więcej od XII wieku, w ikonach zaczęto nimby stosować. Czyli mamy tutaj trochę odwrotną sytuację niż najczęściej, że Zachód przejmował coś ze Wschodu. Tu mamy sytuację, że Wschód przejął coś z Zachodu. Ale wracając już do tych postaci, to widzimy wyraźnie właśnie sześć postaci, które się wyróżniają tym, że mają nimby. One się znajdują w tej górnej części łoża śmierci, można by tak powiedzieć, że nad Matką Bożą, a oprócz tego, niżej i równolegle niemalże z nimi, widzimy postaci bez nimbów, mimo że są to apostołowie. I wyraźnie widać, zarówno po lewej, jak i po prawej stronie, że te grupy są podzielone na mężczyzn i na kobiety.