Skarżysko-Kamienna. Prapoczątki

No i jest też Rejów. Rejów związany dziś z tym Skarżyskim Zalewem Rejowskim. Tak, ale to jest właśnie ta część, która powstała dopiero w XVI wieku, kiedy rozpoczął się intensywny rozwój górnictwa i hutnictwa ród żelaza, a wcześniej w tym miejscu, tak ogólnie przyjmujemy, w widłach rzeki Kamiennej oraz Kamionki, no bo przecież tu płynie kamionka, W widłach tych dwóch rzek, ale wtedy kamionka się nazywała Łączna, istniał Żyrcin. Skąd my o tym wiemy? No bo są źródła pisane na ten temat. Między innymi z 1213 roku pochodzi taka informacja o zjeździe, który odbył się w Sieradzu, czyli dość daleko od nas i tam też synod przy okazji się odbywał i podczas tego zjazdu ówczesny kanclerz książęcy, późniejszy biskup krakowski Iwo Odrowąż

Na przykład Inmerchia, czyli w Merchi, Albo właśnie w Mirchia, czyli w Mircu, niektórzy uważają. W każdym razie chodzi o trzy źrebia, które tam się znajdowały. I dalej również bzin ze wszystkimi pożytkami, który należał do komesa Mikołaja Wielkiego. Ten komes Mikołaj Wielki, on jest identyfikowany z wojewodą krakowskim. Ale znowu niektórzy przypuszczają, że no właśnie nie wszystkie te trzy miejsca, czyli Skarżysko, te trzy źrebia i Bzin należały do tego komesa Mikołaja Wielkiego, ponieważ no możemy uznać, że tylko Bzin do niego należał. Tu w ogóle też mamy problem, ponieważ kiedy sięgamy właśnie w czasy przed Pisanymi dokumentami to ogólnie przyjmuje się, że to interesujące nas dzisiaj terytorium należało do takich dużych gałęzi od rowążów, lisów i powałów.

A my oczywiście wiemy, że Szydłowieccy to jest odnoga rodziny Odrowążów. Więc ci Odrowążowie nam tutaj rzeczywiście kolejny raz się pojawiają. No i później Bzin oczywiście już robił karierę jako centrum Produkcji żelaza, więc to już jest całkiem oddzielny problem. Bo my podkreślmy jeszcze raz to, że docieramy do XV wieku, kiedy mówimy o tych początkach. Potem trzeba by rzeczywiście zrobić chyba ze 100 audycji, żebyśmy o tych różnych częściach Skarżyska-Kamiennej mogli powiedzieć i wyjaśnić różne interesujące kwestie. Ale gdy mówimy bzin, to oczywiście została nam jeszcze jedna część, czyli samo Skarżysko. I tutaj też jest ten problem, który dotyczy kwestii samego początku tej części Skarżyska.

Przyjmuje się, że ona powstała najpóźniej w połowie XII wieku, a miała być założona przez biskupów krakowskich. Czy tak było? No to oczywiście tak możemy przypuszczać, ale mogło być i tak, że na przykład Odrowążowie, bo najprawdopodobniej jednak oni sięgali tak daleko tutaj i jednak Skarżysko mogło do nich należeć jako najbardziej na wschód wysunięta część ich rozległego bardzo terytorium. Kiedyś będziemy musieli jakoś spróbować też to omówić. Jak to państwo, można by tak powiedzieć, od rowążów we wczesnym średniowieczu wyglądało, bo to są niezwykle ważne i interesujące kwestie, które też pokazują, jak później się układały losy poszczególnych części naszego regionu.

W związku z tym właśnie to był ten taki nęcący trop. Aha, jak tu była Kamienna, to znaczy, że ta Kamienna to są właśnie te okolice Kamiennej, która dzisiaj stanowi część Skarżyska-Kamiennej. Ale okazuje się, że to nie było tak. Ponieważ nazwa Kamienna w odniesieniu do tego terytorium, gdzie jest Skarżysko-Kamienna, ona pojawia się dopiero w 1511 roku i wtedy wiadomo, że Szydłowieccy, wspomniani przed chwilą, czyli ten odłam Odrowążów, oni wybudowali pierwszą kuźnicę żelaza. Ale to już był XVI wiek, kiedy rzeczywiście te kuźnice zaczęły się intensywnie pojawiać na naszym terytorium i od tego momentu dopiero istniała Kamienna.

No i znowu bardzo dużo jest ciekawych wątków, ponieważ Odrowążowie kiedyś mieli takie prawo do stosowania sądów bożych, a te sądy oczywiście wiązały się z jakimiś skargami. Więc to też może być taki ciekawy aspekt. W związku z tym, kiedy były wiece i kiedy oni też założyli potem, gdy skarżysko klasztorne funkcjonowało, to prawdopodobnie odrowążę właśnie założyli skarżysko rycerskie, no to znowu ono mogło się wiązać z wiecami, ze skargami. I być może, że to jest właśnie reminiscencja tego typu sytuacji. Natomiast ogólnie nie ulega wątpliwości, że my tutaj błądzimy i możemy wiele teorii różnych snuć. Nie do końca jest to wszystko wyjaśnione.