Kielce. Śladami Wokulskiego

MOC HISTORII Dzień dobry, witamy Państwa jak zwykle w niedzielę tuż po południu. Cezary Jastrzębski. Z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i Robert Szumielewicz. Dziś myślę, że przyznasz mi Cezary rację, MOC HISTORII będzie taka trochę nietypowa. Tak, a o co chodzi? Nietypowe, bo chodzi o lalkę Bolesława Prusa. Ostatnio premiera na jednym z portali streamingowych miniserialu sześcioodcinkowa Lalka weszła na ekrany. 30 września będziemy mieli kinową wersję Lalki oczekiwaną ze względu na między innymi na obsadę oraz jak to wszystko będzie się przedstawiało.

Wprawdzie nie Stanisława, tylko Józefa, ale postaci bardzo podobnej właśnie do literackiego bohatera. Właśnie teraz już państwo powoli zaczynają się domyślać, dlaczego akurat tematem naszego dzisiejszego programu jest lalka, no bo tak jak wspomnieliśmy, wszystko zaczęło się w Kielcach, można tak powiedzieć. Wiele osób się zastanawia nad tym, kto był pierwowzorem postaci Stanisława Wokulskiego. Jest taki przykład jeden, niektórzy skłaniają się ku takiej postaci, Feliks Pawłowski, który był warszawskim kupcem i był w takich przyjacielskich stosunkach z Bolesławem Prusem. Ale jest też taki Szwajcar, który nazywał się Jakub Lange i on w połowie XIX wieku przyjechał do Warszawy, został właścicielem jakiegoś lokalu, sklepu,

No to oznacza to, że to był taki oficjalny stopień naukowo-zawodowy, który nadawano absolwentom wydziałów medycznych carskich uniwersytetów i ten tytuł uprawniał do samodzielnej praktyki medycznej. Czyli, że no musiał mieć takie wykształcenie. A teraz gdzie miał takie wykształcenie? Urodził się nasz Józef Wokulski około 1828 roku. No bo skoro miał 78 lat, gdy w 1906 roku zmarł, no to tak by to wyglądało. Więc mógł być oczywiście, gdy trochę później na przykład rozpoczął naukę, rozpoczął te studia, to mógł studiować w Akademii Medykochirurgicznej w Warszawie. Ona działała w latach 1857-1862, no i całe pokolenia polskich lekarzy ta akademia wykształciła, a później została włączona w struktury szkoły głównej.

Ale jeśli to było wcześniej, gdy naukę podjął wcześniej, No to zapewne, kiedy Rosjanie zamknęli Uniwersytet Warszawski w 1831 roku, no to jedyna droga dla Polaków, którzy chcieli studiować medycynę, prowadziła za granicę do uczelni rosyjskich. Musieli Polacy wyjeżdżać do Rosji. I wtedy takim najbardziej popularnym kierunkiem był uniwersytet w Dorpacie. Bardzo, bardzo popularny i prestiżowy, jeśli chodzi o naszych rodaków. Ten Dorpat to jest dzisiejsze Tartu w Estonii, więc tam może studiował, albo też mógł studiować na przykład na uniwersytecie w Charkowie, bo dużo Polaków też tam jeździło studiować medycynę, lub może w tym Kijowie.

Jest sporo informacji, które kiedy tylko o nich powiemy, od razu pokazują, że wypisz, wymaluj Stanisław Wokulski. Stanisław Wokulski z tymi jego pragnieniami, które koncentrował zajmując się nauką, które koncentrował nie będąc obojętnym Na tym powiślu warszawskim, na sytuację, jak to powiśle wyglądało i jak tam tragiczna była sytuacja żyjących i mieszkających ludzi. Że był na to wszystko tak wrażliwy. Widać to też wyraźnie właśnie w sytuacji naszego Józefa Wokulskiego, prawdziwego człowieka. Kiedy otwarto testament, udało mi się znaleźć informację na ten temat. Nie ma tam części rodzinnej. Być może były jakieś zapiski dotyczące rodziny, ale do publicznej wiadomości podano tylko te, które dotyczyły spraw ogólnospołecznych.