Burleska - gorsety, wachlarze i emancypacja

Opowiada nie tylko o niej, ale też o cielesności, o jej społecznych kontekstach, o tożsamości w jej kontekście. Witam Betty Q. Cześć. Dzień dobry. Bardzo mi miło. Dobry wieczór. Bardzo mi miło, że tu jesteś. Nie jest tajemnicą tutaj między nami, myślę mogę powiedzieć to, że mi wobec, że znamy się od wielu, wielu lat, właśnie od twoich początków, od 2010 roku. Zgadza się. To ty pierwsza gdzieś szerzej opowiadałaś o burlesce w mediach i jest to też taki mocny punkt rozwoju burleski dzięki temu, na pewno. I wiesz, to dużo dla mnie znaczy i jesteś bardzo ważną osobą w burleskowym świecie. Bardzo ci dziękuję i mam nadzieję, że tutaj się spełnię jako osoba, która cię będzie przepytywać z tych lat doświadczenia.

Oczywiście to chętnie opowiem na przykładzie Betty Page, która zrobiła świetny przewodnik po Stanach Zjednoczonych, jak bardzo mają się rozebrać i gdzie. To jest bardzo ciekawe i nie wiem, czy bym się na tym nie zatrzymała, tylko do tego naked dress trendu, który rzeczywiście występuje na czerwonych dywanach. Ekranizacja wichrowych wzgórz, czy też wariacja na ten temat, ma cały rodzaj tzw. method dressing, czyli takiego ubierania się pod film, który jest skoncentrowany wokół zmysłowości i tam są właśnie pończochy, widoczna bielizna i takie tkaniny czy materiały, które się kojarzą raczej z rozbieraniem. Zgadza się. No i teraz pytanie, dlaczego tak się dzieje w kinie? No bo kino ma porówiać zmysły. Kino ma rówiać w nas nie tylko coś, że oglądamy historię, nie tylko fabuła.

Nie mamy tam zapachu, dotyku, ale przez ten rodzaj odbijania się światła na tkaninie, przez ten rodzaj zobaczenia czegoś trochę bardziej niecodziennego, bardziej sypialnianego, Przenosimy się w inny klimat i my odbieramy ten film innymi zmysłami niż tylko wzrok i słuch. Tak i zresztą reżyserka, zaraz wrócimy do tej Betty Page, ale to jeszcze chwilę pociągnę ten temat, bo reżyserka polecała też filmy, którymi się ona inspirowała i na których wyrastała. No i oczywiście jednym z nich był film, który jest bardzo wprost czerpiący z burleski i tego kontekstu, to znaczy Mule róż. Oczywiście. I wydaje mi się, że to jest taki moment, kiedy to co bieliźniane stało się, noszone przez celebrytów, niejako stało się popem.

Mamy bardzo dużo osób występujących, które z Europy przypłynęły do Stanów i gdzieś potem występowały. Dużo też Polek, dużo polskich Żydówek, bardzo dużo. Więc ten temat mamy mocno tutaj zakorzeniony. Ale rzeczywiście Chicago i Mallorusz wpłynęły bardzo na współczesną burleskę. Dobrze, to zanim się przeniesiemy do współczesnej burleski, która tak jak powiedziałaś jest pewnym splątaniem różnych wątków i pewnym braniem niektórych z nich w nawias czy z cudzysłów, to jeszcze wróćmy do tych podstaw, do tej kodyfikacji, której niewątpliwie Betty Page jest jakimś symbolem. Betty Page od początku używa modelką, modelką fotograficzną, ale w którymś momencie zaczęła używać też innych środków, zaczęła kręcić nagrania, kiedy to zaczęło być modne i potrzebne, bo live performance powoli się przekształcał i gdzieś nie było już miejsca, kiedy telewizory się pojawiły na wychodzenie z domu i każdy mógł sobie zamówić taśmę.

I tak rzeczywiście było i się śmiejemy, że dzisiaj OnlyFans i tak dalej, ale prawda jest taka, że Betty Page i ten cyrki burleski też wysyłały taśmy do zainteresowanych, więc to nie jest takie współczesne tylko. Dlaczego wysyłały taśmy? Bo Betty Page bardzo często robiła fetyszowe rzeczy. Znana jest współcześnie również jako modelka fetyszowa. Razem z Tempest Storm, jedną z największych legend burleski początku XX wieku, kręciły świetne nagrania, które można zobaczyć na YouTubie. Można sobie poszukać tego duetu i w ten sposób szukać innych może nagrań tych artystek archiwalnych. Warto szukać, bo to są ciekawe rzeczy.

Betty Page nie była związana z burleską. Inaczej niż przez swoje przyjaciółki. Mhm, ale jakoś tak znowu właśnie w tą burleskę poprzez Betty Page wchodzi na przykład pewien wizerunek kobiety, który jest, jak to się mówi, pin-upowy, czyli jaki? Zdecydowanie. To była ikona pin-upu. Pin-up z kolei jest kojarzony jako taki rodzaj mody związany, rodzaj ubierania się, prezentowania, pozowania, malowania się, związany z tym, jak wyglądały Dziewczyny, które sobie zawieszali chłopcy, którzy jechali na wojnę przy swoich łóżkach, które nosili gdzieś za pazuchą, które były jakąś inspiracją do tego, żeby cały czas na tym froncie sobie radzić.

I pin up, czyli przypnij sobie nad łóżkiem. I to Betty Page była jedną z ważniejszych twarzy tego czasu. Te dziewczyny były również malowane na samolotach. Betty Peach była jedną z czołowych osób, których twarze były rozpoznawalne. Names mentioned in English.

Spędzały godziny w samochodzie, w pociągach. Sally Rand zrobiła licencję pilota, żeby sama latać po Stanach i być pilotką. Ale większość z nich spędzało bardzo długie godziny w podróży i często nie wiedziały, do jakiego stanu po kolei będzie trzeba jechać, jak się przygotować i jak swój kostium Przerobić. W związku z czym Betty Page zrobiła niesamowity buk, taką brufurkę, w której widać jak w danym stanie my się rozebrać. I tutaj pokazane od Nowego Orleanu, w którym właściwie możesz wszystko, do Teksasu, w którym jak zawsze nie wolno nic. I ona pozowała właśnie w taki sposób i w ten sposób była bardzo często wiązana z burleską i ta moda burleskowa też się wiązała z tym.

To były lata pięćdziesiąte, tak zwane panel skirt, triangle bras, czyli takie trójkątne biustonosze. Zresztą Betty Page jest znana z tego, że ona wydała swoją linię bikini, tak naprawdę propagując bikini dla bardzo szerokiego grona zainteresowanych, które rzeczywiście pojawiły się na plażach i zaczęły być modne dzięki Betty Page. No właśnie, czyli to nie trzeba było czekać do nowej fali burleski z lat dziewięćdziesiątych, żeby się pojawiły linie kosmetyków i ubrań. O nie, oczywiście. Ubrania, kosmetyki, muzyka do rozbierania się w sypialni, ponczochy do rozbierania się w sypialni. Pomysłem, żeby sprzedawać płyty i ponczochy razem z książeczką jak należy się rozbierać.

I to jest bardzo proste, bo to się dzieje bez gadania. Tak, ale to się dzieje bez gadania w tej sali, w której wszystkie kobiety mają te nagie piersi. I każda z tych piersi jest jakaś. Większa, mniejsza, bardziej nisko, więcej wysoko. Każda i każda. Wszystkie my mamy po prostu w tej głowie. O tym naszym ciele. Wszystkie. I wyjdźmy z tego. A jak możemy wychodzić? No społeczeństwa północy wychodzą z sauną. My nie jesteśmy społeczeństwem z sauny. Zdecydowanie nie jesteśmy. Więc ja wam daję burleskę. Chodźcie na burleskę i oglądajcie ciała z bliska. Siadajcie na wipowskich stolikach i oglądajcie nasze ciała z bliska i zobaczcie jak bardzo jesteśmy wami. Bardzo ci dziękuję, a wszystkich, którzy nie mają dosyć Betty Q, też zapraszam do jej TEDx-a o ciało różnorodności.

Można sobie wpisać w YouTube'a i jeszcze posłuchać Betty. A ja ci bardzo dziękuję za tę Ewangelię Burleskiej, która, myślę, jest tutaj i politycznie, i artystycznie bardzo potrzebna.