Mentionsy Mentionsy
Linia Wschodu w Radiu Kampus
Linia Wschodu w Radiu Kampus

Dlaczego Morze Kaspijskie wysycha?

01.06.2026 ·17 min 7 s · 9 rozdziałów

Dlaczego Morze Kaspijskie wysycha? W ciągu trzech dekad poziom Morza Kaspijskiego spadł o prawie trzy metry, a brzeg cofnął się o dziesiątki kilometrów. Dawne wioski rybackie leżą dziś z dala od wody, a mieszkańców niepokoją piaskowo-solne burze. Czy Kaspij czeka scenariusz zbliżony do Morza Aralskiego? Rozmawia Maks Walewski z Kiryłem Osinem, dyrektorem kazachskiej organizacji ekologicznej Eko Mangystau

2:00 · Zmiany na Morzu Kaspijskim 1

Z uwzględnieniem silnych wiatrów w naszej Kazachstanie cała ta sól podchodzi i najbliższe miejscowości, w tym Atyrau, nakrywają pieszczące i sólowe burze. Samo Aktau, w którym mieszka Kirył, znajduje się we wschodniej części wybrzeża, przynajmniej we wschodniej części tego kazachskiego wybrzeża, gdzie dno jest nieco mniej płaskie, więc całe szczęście to trzystutysięczne miasto jest ciągle nad wodą. Problem jest tu za to woda pitna. Osobność naszego miasta jest taka, że nie ma naturalnych środków wody. Miasto zapitane jest wodą morską. W związku z zniżaniem poziomu morza, w ostatnich dwóch latach pojawiają się problemy z przygotowaniem wody.

6:43 · Zmiany w portach 3

W zimie ten kanał zamierzał na dwa dni. Wodozabórny kanał, po którym woda pojeżdża z morza na przedsiębiorstwo. To też jest krytyczne, ponieważ jeśli przedsiębiorstwo zostanie bez wody, to w zasadzie miasto zostanie bez wody dalej. Cały ten proces, który jest wywołany przez zmniejszanie się poziomu wody, wpływa tak naprawdę na całość życia w regionie. Od wpływu na miejscowych mieszkańców, na jakość życia tam przez znikające z regionu foki kaspijskie, ale ma także wymierne skutki Kirył wspominał mi, że port w Aktau, który jest jednym z większych kazachskich hubów transportowych w regionie, już od 2019 roku musiał być pogłębiany.

W tej chwili miasto Aktau na same prace pogłębiarskie przy porcie wydaje No prawie milion dolarów rocznie. No i to wszystko po to, by uniknąć dużo większych strat, ponieważ ta zmiana głębokości dość płytkiego basenu na wschodzie, na północnym wschodzie Morza Kaspijskiego bezpośrednio przekłada się na to, ile statków może wpłynąć do portu, czy w ogóle mogą one do portu wpłynąć, a jeśli już będą Wpływać to na to, ile ton danego ładunku mogą załadować. I w ciągu ostatnich kilku lat dozwolone pojemności ładunkowe musiały być już zmniejszane.

W tym wszystkim pojawia się oczywiście pytanie, jakie są skutki tych zmian. I o to także spytałem Kiryła Osina. Jakie są te powody? To jest bardzo ważne, ponieważ to, co podpływa morzu i wpływa na jego balans wodny, to oczywiście rzeki. Rzut morza rzeczywiście historycznie się zmęczył. Był czas, jak pamiętam, kiedy rzut morza bardzo mocno się podniósł. I wtedy niektóra infrastruktura w mieście Aktau, w szczególności, była nawet zatopiona. Kiedy mówimy o zmianach w poziomie wody w Morzu Kaspijskim to oczywiście musimy pamiętać o tym, że jest to proces po części naturalny, bo tak jak już wspominałem samo Morze Kaspijskie to w istocie jezioro zasilane głównie przez Wołgę w mniejszej części przez rzekę

11:22 · Nieracjonalne używanie wody 1

Przy czym były to zjawiska o mniejszej intensywności, po prostu dochodziły wolniej, były rozłożone na dłuższe okresy, ale mamy tutaj także bardzo duży wpływ po prostu ludzi. Kirył Osin opowiedział mi o tym, w jaki sposób władze Kazachstanu starają się walczyć, może nie z tym problemem, ale z jego skutkami. W ostatnich dwóch latach dobrze pieniądze wpłynęły na remont, oprócz oprócznictwa. Nowe oprócznictwa są w budowie. Wczoraj było anonsyrowane, że wkrótce będą prowadzić drugi etap do prowadzenia dnoogłębnych prac w portu Aktau i Kuryk. Kazachstan razem z Azerbejdżanem stworzyli wspólne przedsiębiorstwo do prowadzenia dnoogłębnych prac w średnim koridorze.

13:18 · Inwestycje i inicjatywy 1

W ostatnich latach Port Aktau, o nim akurat mówił Kirył, inwestuje przede wszystkim w pogłębianie, ale także pojawiają się inwestycje w nowe zakłady odsalania. I jest to dość duże pole do współpracy także międzynarodowej, bo tutaj należy pamiętać, że oczywiście Morze Kaspijskie to nie tylko domena Kazachstanu. Oprócz Kazachstanu i Rosji, które panują nad północnymi częściami wybrzeża, do Morza Kaspijskiego ma także dostęp Azerbejdżan, Iran i Turkmenistan. I z Azerbejdżanem właśnie jakiś czas temu Kazachstan utworzył wspólne przedsiębiorstwo do prowadzenia prac pogłębiarskich. Te są szczególnie ważne m.in. dlatego, że Kazachstan stawia ostatnio na tranzyt morski w ramach tzw. korytarza środkowego.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.