Mentionsy Mentionsy
Lewackie Pitolenie
Lewackie Pitolenie

Lewackie Pitolenie o kolei

06.10.2025 ·1 godz 52 min

Send a textNowy sezon zaczynamy z przytupem - na 200-lecie kolei prawie dwugodzinny odcinek o pociągach. A w nim #Tomek i #Beret rozmawiają o tym, jak to się wszystko zaczęło, dlaczego kolej zmieniła świat, jak ważne jest patrzenie na kolej jako na cały organizm, dlaczego w XX wieku kolej troszkę podupadła i czy jest przed nią przyszłość, a jeżeli to jaka?W podkaście wspomniano między innymi o  - serii filmów dokumentalnych o cięciach na kolei na profilu Youtube Kuracyja: https://www.youtube.com/watch?v=_UQbOirIeXk&list=PLe1jCqgcM07dP9bvIH73YmYfPnDo8Hk1V - o odcinku podkastu Mądrze Gada w którym John Worth opowiada o tym, jak trzeba pozlepiać kolej europejską we wspólny organizm (znajdziecie go w katalogu archiwalnym tego podkastu) - oraz 15-to już letnim wpisie na blogu o przygodach Tomka z PKP: https://orynski.eu/spotkanie-z-pkp-po-latach-czyli-o-tym-jak-orys-po-raz-pierwszy-od-lat-blisko-pieciu-koleja-po-polsce-podrozowal-i-jak-w-dwa-dni-piecioletnie-zaleglosci-w-atrakcjach-nadrobil/Zapraszamy!* * * Nazwa tej audycji jest nieco ironiczna. Takimi słowami oburzeni prawicowi czytelnicy podsumowywali kiedyś artykuły w prowadzonym przez Maćka i Tomka portalu Gazeta Elektroniczna. Choć jednak serca mamy bardziej po lewej niż po prawej, to załoga podkastu różni się w swoich poglądach, co pozwala nam toczyć dyskusje i spory które - mamy nadzieję - są interesujące również dla naszych słuchaczy. Jako że postanowiliśmy oddzielić nasze pitolenie od mądrego gadania, które często prezentują zapraszani przez nas goście, nasze wywiady będą teraz ukazywać się w serii Mądrze Gada. Rozsianą po świecie ekipę przygotowującą te podkasty tworzą: Alex Cetera - archeolog z Londynu Magdalena Lasota - fotografka i przedsiębiorca z Wrocławia Adam "Beret" Mańczuk - nomad, żeglarz, hippis i programista pomieszkujący wszedzie po trochu. Tomasz Oryński - niezależny dziennikarz i kierowca ciężarówki mieszkający w Helsinkach Maciej Przybycień - dawniej redaktor prasy polonijnej a dziś barman i programista żyjący w Edynburgu Dariusz Wójcicki - project manager z branży IT mieszkający w Warszawie W pierwszym okresie działania podkastu współpracowała z nami także Martyna Sokołowska, dziennikarka z Sanoka.Kontakt: [email protected]

Do tego też zaczęły powstawać miasta w zupełnie pustych miejscach, tylko dlatego, że tam akurat krzyżowały się linie kolejowe, na przykład w Polsce. Takim przykładem jest Jaworzyna Śląska, czy jeśli się nie mylę, Krzyż, prawda? Czy Łódź. No Łódź to akurat też przemysłem tam trochę miała. Ale Łódź zauważ, że jest jedynym wielkim miastem w Polsce, które nie leży nad dużą rzeką. Tak, ale to też była kwestia polityczna, bo ona tam leżała. Tak, ona się znajdowała na granicy między Królestwem Polskim a Prusami i właśnie ze względu na swoje położenie miała z jednej strony dostęp do surowców, z drugiej strony dostęp do technologii. No tak, ale chodzi o to, że Łódź to jest miasto, które owszem bez dostępu kolejom tak by się nie rozwinęło, ale ja tu podałem te przykłady miast, które powstały tylko i wyłącznie dla kolei.

I państwa powstawały nad rzekami. Polska, Wisła. Prawda? Niemcy, Święty Ren. Polska to akurat nad Wartą powstawała. To jest dłuższa historia, ale nie wchodźmy na ten temat. Natomiast wojna francusko-pruska została przez Francję przegrana ze względu na to, że Prusy idealnie wykorzystały sieć kolejową. Zobaczymy na mapie, to widzimy jak Prusy właśnie tworzyły sieć kolejową do szybkiej mobilizacji, przerzucenia i dostarczenia wojsk na front. Czego Francuzi nie byli w stanie wtedy zrobić. Dopiero się tego uczyli. No tak, ale też weźmy pod uwagę, że cały transport się wtedy opierał na kolei.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.