Mentionsy Mentionsy
Learn Polish Language Online Resource
Learn Polish Language Online Resource

RP467: Ludzie i psy

06.04.2024 ·33 min 51 s · 8 rozdziałów · 1 sponsor

This episode of the Learn Polish Podcast is the first one since my dear dog, Jobie, passed away. Today, I want to talk about something important: the strong connection between people and dogs. It's been around for ages, from way back in ancient times to now. This bond is so deep that it's a big part of human life everywhere in the world. If you'd like to read along in Polish, you can become a premium member one of my learning Polish program at realpolish.pl. Your support helps me continue creating episodes like this one and developing new materials for learning Polish. The post RP467: Ludzie i psy appeared first on Learn Polish Language Online Resource.

0:00 · Strata psa i jego znaczenie 3

Przez te wszystkie lata stał się członkiem naszej rodziny, o którego dbaliśmy tak samo jak o każdego z nas. Którego kochaliśmy tak samo jak każdego z nas. Jestem pewny, że ci z was, którzy mają psa albo mieli psa wiedzą o czym teraz myślę. Psy są z nami, czyli z ludźmi od tysięcy lat. Ale nie zawsze tak było. 30 tysięcy lat temu nasi przodkowie, ludzie żyjący na stepach Eurazji, spotykali psich przodków, czyli wilki.

Ciekawe jest, że ludzie i wilki mieli ze sobą wiele podobieństw. Oczywiście wilki, tak jak my ludzie, są ssakami. Tak samo jak my żyją w grupach. Każda grupa ma swojego przywódcę. Sposób polowania wilków i ludzi również był bardzo podobny. W rzeczywistości 30 tysięcy lat temu polowaliśmy w bardzo podobny sposób jak wilki. Najpierw tropiliśmy ofiarę, śledziliśmy ją przez długi czas, potem ją otaczaliśmy, okrążaliśmy, żeby w końcu zadać jej ostateczny cios i zdobyć mięso potrzebne do przeżycia.

Wilki postępowały dokładnie tak samo. Co więcej, polowały na te same zwierzęta, na które polowali ludzie. Wilki jadły to samo, co ludzie. Wydaje mi się, że w tamtych czasach ludzie i wilki byli najgroźniejszymi drapieżnikami na stepach Eurazji. Jednocześnie byliśmy dla siebie konkurencją. Konkurowaliśmy o te same zasoby. Myślę, że wilki mogły obserwować z odległości ludzi, którzy upolowali jakieś zwierzę, na przykład jelenia albo sarnę.

5:00 · Historia ludzi i psów 4

Być może głodne wilki próbowały odebrać mięso ludziom i ludzie musieli je wtedy odganiać. Być może było również tak, że to wilkom udawało się coś upolować i ludzie próbowali odebrać im zdobycz, zabrać mięso. Mogło tak być. Myślę, że to również było możliwe. Życie w tamtych czasach na pewno nie było łatwe. Jak to się więc stało, że ludzie i wilki spotkały się? Istnieje hipoteza, że ludzie wykradali ze stada małe wilki i zabierali ze sobą. W ten sposób te wilki udomowiły się i po tysiącach lat przekształciły w psa domowego.

Czy tak było? Druga hipoteza, która bardziej mi się podoba, mówi o tym, że wilki same przyszły do ludzi. Dlaczego? Po co wilk miałby przychodzić do ludzi? Żeby odpowiedzieć na to pytanie musimy przypomnieć sobie jak wygląda życie wilczego stada albo watahy. Po polsku na stado wilków mówimy wataha. Jeśli wataha wilków upoluje coś do jedzenia, to zawsze jest tak, że najpierw je tak zwany samiec alfa, czyli najsilniejszy samiec, przywódca stada.

Być może wilczyca chodziła za ludźmi od jakiegoś czasu, szła za nimi od obozu do obozu, może w nocy ostrzegła ludzi przed zbliżającym się niebezpieczeństwem. Wilki mają wspaniały węch, dobry słuch, więc o wiele wcześniej wiedzą, czują, że zbliża się coś do obozu. Może to był niedźwiedź, może inne duże zwierzę. Prawdopodobnie ludzie zauważyli, że taki wilk może być przydatny właśnie do alarmowania w przypadku zagrożenia. Te mniej agresywne wilki mogły być karmione przez ludzi po to, żeby były pewnego rodzaju alarmem dla grupy.

W ten sposób bardzo, bardzo powoli wilki przekształciły się w psy. Mieszkały obok nas i w zamian za jedzenie chroniły nas przed niebezpieczeństwem. Chodziły z nami na wszystkie wyprawy, czyściły obóz z resztek jedzenia, zapewniały nam ciepło w zimne noce. To oczywiście nie stało się z dnia na dzień. Wilki długo wybierały między życiem na wolności a zależnością od ludzi. Dopiero po długim czasie zwierzęta te stały się doskonałymi towarzyszami, aż w końcu ich młode urodziły się wśród nas.

10:00 · Psychologia relacji człowieka i psa 3

Niektóre młode wilki z pewnością wracały do lasu. Ale pewnie te najłagodniejsze zostały z nami i urodziły również łagodne potomstwo. I tak z biegiem pokoleń powstał nowy gatunek, przyjazny ludziom pies. Kiedy spotykały się ze sobą jakieś grupy ludzi, wtedy z pewnością psy przechodziły z jednej grupy do drugiej. Na pewno to było coś niesamowitego. Jeśli jakaś grupa nie znała jeszcze psów, widząc jak one potrafią być pomocne, na pewno ci ludzie chcieli też mieć psa. Być może dostawali wtedy szczeniaka, małego pieska.

Szczeniaki są takie słodkie, prawda? Kto może się im oprzeć? I to odkrycie, jeśli można tak powiedzieć, rozprzestrzeniło się wśród różnych grup ludzi mieszkających na równinach Eurazji. Eurazja to połączenie Europy i Azji, prawda? To jest jeden wielki kontynent. Wkrótce cała ludzkość wiedziała, że możemy żyć z wilkami. Oczywiście wtedy jeszcze nikt nie mógł nawet przypuszczać, jak niezwykły potencjał ma to partnerstwo. Dziś z badań genetycznych wiemy, że wszystkie psy żyjące obecnie na Ziemi wywodzą się z bardzo niewielkiej liczby szarych wilków.

Wszystkie psy są potomkami być może kilkunastu szarych wilków. Wszystkie, bez wyjątku. Te najmniejsze i te największe. Moja Jobie również. Zawarliśmy z wilkami porozumienie. Porozumienie, które zmieniło życie naszych dwóch gatunków. Dzięki wilkom mogliśmy jeszcze bardziej dominować na Ziemi. Prawdopodobnie 20 tysięcy lat temu powstały pierwsze rasy psów. W różnych miejscach na Ziemi, w wyniku kontaktu z człowiekiem, wilki przekształciły się w rasy azjatyckie.

15:00 · Podział na rasy psów 2

Jednak na początku ten pierwotny instynkt wilka, instynkt drapieżnika włączał się u niej. Psy, które przepędzały dzikie zwierzęta z ludzkich upraw były karmione przez ludzi. Ta współpraca była korzystna dla obu stron. Wszędzie psy pracowały, a w zamian dostawały schronienie i jedzenie. Mijały kolejne tysiące lat. Aż pięć tysięcy lat temu w Mezopotamii powstała pierwsza ludzka cywilizacja. Kilkaset lat później w Egipcie kolejna, w Chinach, Japonii, w Meksyku, wszędzie tam powstawały ludzkie cywilizacje i wszędzie tam pracowały psy.

Były znane w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie. Rzymski cesarz Klaudiusz był wielkim miłośnikiem Maltańczyków. Myślę, że po udomowieniu wilków ludzie wpadli na pomysł, żeby udomowić kolejne zwierzęta, owce, kozy, konie, świnie. To ciekawe, że psy pomagały nam również w tym procesie. Psy są potomkami wilków, są więc drapieżnikami. Jak drapieżnik może stać się opiekunem innych zwierząt? Jak to możliwe, że potomkowie wilków chronią zwierzęta przed dzikimi wilkami?

20:00 · Znaczenie psów w historii ludzkości 2

Tak to już jest. Ciekawa jest sytuacja z australijskimi psami dingo. Cztery tysiące lat temu ludzie sprowadzili te psy na kontynent australijski. Ale co ciekawe te psy z powrotem oddzieliły się od człowieka i wróciły do dzikiego trybu życia. Dziś psy dingo są największym drapieżnikiem w Australii. Dingo polują głównie na kangury. Ale oczywiście nie pogardzą również innym mięsem, na przykład owcami. W XIX wieku australijscy farmerzy uznali dingo za wielki problem. Postanowili chronić swoje owce przed psami dingo.

Wiecie, że to był mój pierwszy pies i to była dla mnie pierwsza taka sytuacja w moim życiu. Ten ból emocjonalny jest tak samo prawdziwy jak ból fizyczny. Ból fizyczny, choć przykry, jest nam potrzebny. Ból uczy nas, czego powinniśmy unikać, jakich sytuacji powinniśmy unikać. Istnieją ludzie, którzy mają rzadką chorobę genetyczną, polegającą na całkowitym braku odczuwania bólu. To jest dla nich wielki problem, ponieważ nie reagują na skaleczenia, na oparzenia, mogą sobie zrobić krzywdę i nawet o tym nie wiedzą.

25:00 · Powieść słuchaczy 1

W Internecie są miliody filmów z pieskami, kotami i innymi zwierzętami. Nikt nie kwestionuje tego, że zwierzęta czynią nas szczęśliwymi. Dlatego myślę, że gdy tracimy nasze zwierzątko, jest odwrotnie. Jesteśmy nieszczęśliwi. Gdy patrzysz w oczy psa, to czujesz, że on chce być z tobą. Czujesz, jak on mówi, że cię kocha. Kiedy to tracimy, wtedy odczuwamy wielki, głęboki ból. Relacje między ludźmi są o wiele bardziej skomplikowane, złożone niż nasze relacje ze zwierzętami.

Pokazano wszystkie 15 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.