SPĘDZI 5 LAT W AFRYCE. JAK GHANĘ WIDZI POLSKI PISARZ? | Kempodcast

To widać też na przykład jak się włączy dyskusje parlamentarne, jak oni ze sobą rozmawiają. Oczywiście tak jak w każdym kraju, tak jak w Polsce, we Włoszech, krzyczą, oskarżają się i tak dalej. Ale po chwili, po takich replikach na przykład wybucha śmiech. Na przykład, bo ktoś zrobi jakąś dziwną minę albo na przykład odwróci się i powie jakiś kawał, jakiś żart. Tak więc jest kłótnia, bo kłótnie muszą być. Oni też się bardzo lubią kłócić. Ale są bardzo rozmowni i starają się oczywiście wszystko zamknąć w rozmowie. Oczywiście taka jest rzeczywistość Gany dzisiaj. Jak wiemy z historii, to jest jednak kraj, w którym również dochodziło do przewrotów wojskowych, do rozlewu krwi.

Może to jest jakby też takim motywem jakby scalającym i jakby niedoprowadzającym. Że jest jakaś stabilna państwowość. Proszę? To jest jakaś stabilna państwowość. Tak, bo nawet jeżeli tutaj dochodziło do przewrotów wojskowych, to koniec końców ludzie się ze sobą dogadywali. Też tutaj przejęcie władzy przez Gańczyków przebiegło... W przeciwieństwie do innych krajów, na tle innych krajów, w zasadzie prawie pokojowo. Kłamen Krumach, który był pierwszym przywódcą i pierwszym prezydentem wolnej Gany, który jakby władzę odebrał Brytyjczykom razem z grupą jeszcze pięciu takich ojców, założycieli kraju.

Jakie są centralne tematy takiego gańskiego dyskursu? No przede wszystkim, wiesz, to są problemy młodych ludzi. Były właśnie takie ostatnie badania zrobione na temat... Bo to jest młode społeczeństwo, prawda? Na temat nastroju, które panują wśród młodych ludzi. Jak wynika z tych najnowszych badań, prawie 80% młodych ludzi zadeklarowało, że chciałoby wyjechać z Gany. Z tym Ghana ma problem rzeczywiście. Dlaczego? No dlatego, że przede wszystkim ciągle jeszcze jakość życia nie jest porównywalna z jakością życia w Europie, nawet jeżeli byśmy porównali to z krajami najbiedniejszymi.

W czasie wojny w Liberii cała masa Liberijczyków przyjeżdżała, przyjechała do Gany i do dzisiaj są osiedla, które są nazywane właśnie Liberia, Nigeria. To znaczy po prostu do dzisiaj mieszkają potomkowie tych, którzy przyjechali i do dzisiaj jakby te dzielnice są zasiedlane przez krewnych, znajomych, jakby jest olbrzymi ruch, jeżeli chodzi o Afrykę Zachodnią. Gana jest bogatsza niż państwa regionu? Wiesz no, jeżeli byśmy spojrzeli na to, co dzieje się w Burkina Faso, jeżeli byśmy spojrzeli na to, co dzieje się w Togu, no to na tle tych dwóch krajów Ghana jest bogatsza. Natomiast jak już byśmy zaczęli porównywać z Wybrzeżem Kości Słoniowej, to już chyba nie, dlatego że Wybrzeże Kości Słoniowej w ciągu ostatnich paru lat dosyć się wzbogaciło.

Rodzaj słodkiego ziemniaka. Ale to smakuje bliżej do batata czy do ziemniaka? Do batata powiedziałbym. I to jest słodka, bo... Dosyć, tak. Smak jest taki na... Ciekaw jestem, czy w Warszawie gdzieś to dają. Na granicy, na granicy. Nie wiem, czy w Warszawie możesz... Na pewno jest jakieś miejsce, gdzie tak. Pewnie możesz. Na pewno tak. Może w jakiejś afrykańskiej knajpie, ale z małoafrykańskiej knajpy w Warszawie generalnie. Takie mam wrażenie. A powiedz mi jeszcze, bo trochę pogadaliśmy o literaturze, a ty mimo wszystko jesteś literatem w sytuacji dość ciekawej, bo takiej, w której wylądowałeś w warunkach, które kompletnie dla Europejczyka są jakoś atrakcyjne. Będzie coś z tej gany?

No i właśnie to początek czerwca będzie premiera. Przyjadę do Warszawy. Ty tego jeszcze nie wiesz, ale to teraz ci powiem, że przyjadę do Warszawy, ponieważ pod koniec czerwca będzie promocja w Warszawie. I jeszcze... To ja mogę przyjechać do Gany wtedy. Zrównoważymy Kępińskich. Możesz. Ja cię chętnie odwiedzę. Rozmawialiśmy o tym wielokrotnie. Musimy to zrobić. Z Ghaną jest ten problem, że nie ma ambasady w Polsce i że trzeba się udać albo za pośrednictwem kogoś wysłać dokumenty do ambasady w Berlinie. Już ci mówię jak to wygląda. Po pierwsze są pośrednicy. Więc do Berlina nie musisz osobiście jechać.

Ludziom, którzy prowadzą, nazwijmy to, małą gastronomię. Po prostu tam nie ma kranu, to po prostu nie ma. Wody oni muszą ją przynosić, w tym sensie. Powiedz mi, być może to jest pytanie, które wymaga jakiejś głębszej refleksji, ale może przyjdzie ci do głowy coś ad hoc. Jakie jest takie wspomnienie czy wrażenie z Gany, które najbardziej Ci się wyryło w pamięci? Jaka jest taka sytuacja, która jakoś się na Tobie odcisnęła? Takich sytuacji na pewno było wiele. Na pewno jakąś taką pamiętam jakimś takim dużym zaskoczeniem. Połączonym ze smutkiem, smutkiem chyba trzeba to powiedzieć, było to, że to był początek naszego tutaj pobytu.

Czasami myślę, że rzeczywiście można by było trochę inaczej, ale z drugiej strony Nie ma we mnie jakiejś specjalnej tęsknoty jeszcze. Być może dlatego, że dosyć intensywnie poznaję... No, ty też krótko tu jesteś. I to chyba powoduje, że to jest tak intensywne, że człowiek zapomina tak naprawdę o istnieniu jakby innego świata. I dobrze jest mi z tym poznawaniem. Pewnie przyjdzie taki moment, pewnie przyjdzie moment znużenia. Ale w związku z tym, że przyjadę w czerwcu. Wiesz, bo chodzi mi o to, że mieszkając we Włoszech de facto mieszkałeś na dwie godziny od Warszawy w każdym momencie, a podróż do Gany dla ludzi nie zaznajomionych z logistyką tejże podróży to jest podróż kilkunastogodzinna, bo zawierająca przynajmniej jedną przesiadkę, dosyć uciążliwa i też dosyć droga.

Wiesz co, ale w tym sensie, czy ktoś, na co uważać, na co zwracać uwagę, co może być interesujące? Tak, myślę, że tak. Pytam o twoją intuicję, wiesz, oczywiście ta rada może być, pewnie może być ich tysiąc, nie, ale chodzi mi o to, co ty by udać, tak, co dałbyś sobie, jadąc do Gany? Jakiego tipa udzieliłbyś Piotrowi z przeszłości? No wiesz, no ja na pewno bym uczulił ludzi, którzy tutaj jadą, żeby nie czuli się za swobodnie, bo to czasami prowadzi do jakby no skutków odwrotnych, tak, że tutaj jakby no jeżeli poczujemy się zbyt pewnie, jeżeli będziemy... Jeśli chcieli naśladować trochę Gańczyków, no to możemy się pewnego dnia obudzić w szpitalu, dlatego że no powiedzmy, no wszędzie są, z higieną umówmy się, no jest trochę problem.

To jest tak, że ja pamiętam, był przypadek takiej podróżniczki z Polski, która przyjechała, już było wiele lat temu, która zwiedziła cały świat, przyjechała do Gany po to, żeby odpocząć, mieszkała z tego, co pamiętam, właśnie chyba w dzielnicy muzułmańskiej. No i niestety dopadła ją... O wow, okej, to... Wielu ludzi z wielu krajów, jak dobrze wiemy. To jest to, że system medyczny, opieka medyczna, opieka lekarska, zapobieganie, środki antymalaryczne są dostępne.

Ale zacząłem poznawać trochę środowisko artystyczne i spotkałem jednego z ciekawszych malarzy gańskich, który mieszka w Akrze, który ma na imię Nikola, a nazywa się Kowalski. Poznaliśmy się i jakoś tak się chyba nawet polubiliśmy. Nawet kupiłem parę jego obrazów. Jego dziadek był Polakiem. Niestety nie ma żadnej wiedzy jakiejś takiej szczegółowej na temat tej rodziny, bo dziadek zmarł dosyć młodo, podobnie jak i babcia niestety. A dziadek przyjechał do Gany pracować w kopalniach złota. Był inżynierem. Ale niestety... To brzmi jak fascynująca postać. Tak, tak, jest fantastyczny człowiek. Za mną znajduje się właśnie... Nie wiem, czy tu dobrze widać obraz.