Mentionsy Mentionsy
Historia w Radiu Olsztyn
Historia w Radiu Olsztyn

Maria Skłodowska-Curie

18.11.2022 ·21 min 29 s · 8 rozdziałów

Jakub Sidor z IPN w Olsztynie przybliża życie i działalność wybitnej polskiej uczonej Marii Skłodowskiej-Curie. Przygotował Mirosław Sochacki.   https://radioolsztyn.pl/wp-content/uploads/2022/11/Maria-Skłodowska-Curie.mp3  

15:52 · Konflikt z Akademią Nauk i działalność podczas wojny 3

Dostaje liczne wyróżnienia, a uniwersytety w całej Europie nadają jej tytuły honoris causa. Na mocy umowy między Sorboną a Instytutem Pastera zostaje powołany Instytut Radowy z dwoma działami naukowymi. Maria przyjmuje kierownictwo nad jednym z nich. Nowe miejsce pracy znajduje się przy ulicy noszącej imię jej męża. Po wybuchu pierwszej wojny światowej osobiście zajmuje się organizacją ruchomych pracowni radiologicznych. Z jej inicjatywy oraz własnoręcznej pracy powstaje ponad 200 szpitali polowych oraz tyle samo samochodów wyposażonych w przynośne aparaty rentgena zwane małymi Kiri. Prowadzi też kursy dla obsługi sprzętu radiologicznego, a nawet sama prowadzi jeden z takich pojazdów. Specjalnie dla tego celu w 1916 roku uczęszczając na kurs prawa jazdy.

Jej laboratoria w trakcie wojny robią ponad 1 100 000 zdjęć, ratując tysiące ludzkich istnień. Po wojnie, podobnie jak cała Francja, Instytut Radowy cierpiał na braki funduszy. Szczególnie dostwierał brak radu. Aby podreperować kwestię budżetową, Maria zgodziła się wziąć udział w wywiadzie przeprowadzonym przez dziennikarkę nowojorskiego czasopisma The Delineator, Marię Mettingly. Ta, poruszona oddaniem nauce Marii Skłodowskiej-Curie, postanowiła założyć w Stanach Zjednoczonych fundację, która sfinansowałaby upragniony przez noblistkę jeden gram radu. Na rezultaty nie trzeba było długo czekać i już w 1921 roku płynie do USA, by odebrać cenny dar osobiście z rąk prezydenta Stanów Zjednoczonych Warrena Hardinga.

Maria Skłodowska-Curie nie zapomniała także o ukochanym kraju, który dopiero co powrócił na mapy Europy. W 1923 roku z jej inicjatywy powstała komisja, która miała doprowadzić do wybudowania Instytutu Radowego w Warszawie. Maria była obecna podczas wmurowania kamienia węgielnego w 1925 roku, jak też oficjalnego otwarcia Instytutu siedem lat później. Organizowała także zbiórki pieniędzy i loterie, które miały sfinansować powstanie Instytutu. Ponownie pomogła w tym pani Mattingly, zbierając ponad 100 tysięcy dolarów, które zostały przekazane Marii osobiście przez prezydenta USA, wówczas już Herberta Hoovera. Odkrycie Marii, które przyniosło jej międzynarodową sławę, przyniosło jej także przedwczesną śmierć. Pod koniec życia była prawie całkowicie ślepa.

19:06 · Zmarła i pośmiertne osiągnięcia 1

Audycja powstała przy współpracy z Olsztyńską Delegaturą Instytutu Pamięci Narodowej.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.