Maciej Rataj

To między innymi z jego inicjatywy powstało wspólne koło poselskie zrzeszające posłów z PSL Wyzwolenie i PSL Piast. Gdy do połączenia ostatecznie nie doszło, zawiedziony Rataj pozostał w strukturach bardziej konserwatywnego Piasta, stając się szybko jednym z czołowych jego polityków obok Wincentego Witosa. Pewnie nie bez znaczenia dla początków jego kariery było właśnie owo powiązanie z Witosem, a jednocześnie umiejętność balansowania w pobliżu środowisk piłsudczykowskich. W czasie wojny polsko-bolszewickiej Rataj zasiadał w Radzie Obrony Państwa, a w lipcu 1920 roku został ministrem wyznań religijnych i oświecenia publicznego.

Zresztą, obserwując ewolucję sytuacji politycznej w kraju, stawał się coraz bardziej krytyczny wobec marszałka Piłsudskiego. W 1929, podczas zjazdu Polskiego Stronnictwa Ludowego Piast miał stwierdzić. W Polsce od trzech i pół lat żyjemy bez prawa. W Polsce nie wie się co będzie jutro. To wszystko zależy od samowładztwa. Gorzka to opinia w ustach polityka, który jeszcze niedawno dostrzegał wielkość i zasługi Józefa Piłsudskiego. Mimo wciąż głoszonej potrzeby rozwiązań kompromisowych, Maciej Rataj stawał się jednym z głównych przywódców opozycji. Wobec represji w stosunku do Wincentego Witosa bardzo często zastępował legendarnego chłopskiego polityka.