Mentionsy Mentionsy
Historia w Radiu Olsztyn
Historia w Radiu Olsztyn

Koniec Adolfa Hitlera

22.04.2022 ·15 min 27 s · 5 rozdziałów

Michał Ostapiuk, historyk IPN w Olsztynie, przybliża ostatnie dni życia wodza III Rzeszy, Adolfa Hitlera. Przygotował Mirosław Sochacki. https://radioolsztyn.pl/wp-content/uploads/2022/05/Koniec_Adolfa_Hitlera.mp3

0:00 · Historia i opowieść o Adolfe Hitlera 4

Armia niemiecka nie zdołała mimo początkowych sukcesów pokonać aliantów wardernych. Amerykanie zatrzymali pancerne dywizje Hitlera, a wyczerpany Wehrmacht nie był w stanie powstrzymać wielkiej ofensywy, którą Armia Czerwona rozpoczęła 12 stycznia 1945 roku. Hitler przeciwko ponad 2 milionom czerwonoarmistów mógł rzucić zaledwie 400 tysięcy żołnierzy. Mimo tej ogromnej przewagi niemieccy żołnierze stawiali zaciekłe okna, który przedłużał wojnę o kolejne tygodnie. Adolf Hitler, wbrew obiegowym opiniom, nie miał złudzeń co do sytuacji na froncie. Wiedział, że wojna jest przegrana, ale wciąż liczył na odmianę losu. Wódz III Rzeszy łudził się, że lada moment wybuchnie wojna pomiędzy Sowietami a aliantami zachodnimi.

Wiarę w ten konflikt podtrzymywał w Hitlerze wywiad, który regularnie informował go o kolejnych punktach zapalnych w relacjach sowiecko-alianckich. Dlatego też, mimo kolejnych porażek, Führer nakazywał swym dywizjom walczyć do końca. Od końca lutego 1945 roku Hitler i jego świta spędzali noce w bunkrze, który był zlokalizowany pod ruinami Kancelarii Rzeszy. Führerbunker, jak nazywano ów obiekt, posiadał oddzielne zasilanie, własne źródła wody oraz duże zapasy żywności. Warunki bytowe, które panowały w bunkrze nie mogą być jednak uznane za luksusowe. Było tam ciasno i wilgotno i właśnie w tych śmierdzących stęchlizną pomieszczeniach przy dźwiękach aparatury oczyszczającej powietrze miał dopełnić się los arcyzbrodniarzy.

Apartamenty Hitlera składały się z sypialni, w której ustawiono proste wojskowe łóżko, komodę, szafę oraz sejf. Obok pokoju sypialnianego znajdował się salonik, który wyposażono w stolik, sofę oraz biurko, nad którym Hitler nakazał powiesić portret Fryderyka Wielkiego. W trzecim pomieszczeniu zorganizowano pokój narad. Tu ustawiono stół i długą ławkę. Całość uzupełniał długi korytarz, z którego można było dostać się do ogrodów Kancelarii Rzeszy. Sowieci po ofensywie styczniowej przybliżyli się do Berlina. Teraz wystarczył jeden skok, by opanować miasto. Do tego zadania przeznaczyli siły trzech frontów. 16 kwietnia 1945 roku armia sowiecka ruszyła do natarcia, które wspierało lotnictwo bombowe oraz 143 potężne reflektory lotnicze, które w zamyśle sowieckich sztabowców miały oślepić żołnierzy Wehrmachtu i rozświetlić teren natarcia.

Stan zdrowia Adolfa Hitlera był zły. Kompletnie nie przypomina dumnego wodza z 1940 roku, kiedy dopowiódł Wehrmacht do wspaniałych zwycięstw. Był cieniem siebie sprzed lat. Słabo widział, poruszał się jak starzec, a jego lewa ręka drżała jak u osoby z chorobą Parkinsona. Według badaczy ostatnich dni wodza III Rzeszy cierpiał on na depresję i bezsenność, a na dodatek miewał jeszcze majaki. Mimo tego wciąż dowodził swymi wojskami, które dzielnie walczyły na położonych za Odrą wzgórzach Zelów. Wzgórza były ostatnią niemiecką zaporą przed Berlinem. Po ich sforsowaniu Sowieci mieli otwartą drogę do leżącej w ruinach stolicy III Rzeszy. Ale najpierw trzeba było pokonać obrońców, a ci byli nieliczni, ale doświadczeni w boju.

4:50 · Koniec wojny na froncie zachodnim 1

Martin Bormann udzieli wam dalszych wskazówek. Poprosiłam go o pozwolenie na pozostanie w Berlinie, aby na południe mogła pojechać moja młodsza koleżanka, która ma rodzinę w Monachium. Odmówił. Zamierzam powołać do życia ruch oporu i obie panie będziecie mi potrzebne. Uniósł dłoń na znak, że nie życzy sobie dalszej dyskusji na ten temat. Widząc zaś nasze przygnębienie, próbował nas pocieszyć. Wkrótce się zobaczymy. Za kilka dni wyjadę ja. Tymczasem do Berlina zaczęli przybywać nazistowscy dygnitarzy, którzy składali urodzinowe życzenia Führerowi. Żadne z tych życzeń nie miały się spełniać. Wieczorem 20 kwietnia wódz III Rzeszy zmienił swą poprzednią decyzję o opuszczeniu miasta i postanowił pozostać w Berlinie.

6:50 · Bunker Hitlera 1

Rankiem 21 kwietnia obudziły go potężne eksplozje. Przywykł do bombardowań lotniczych, ale dźwięki, które go obudziły były inne. Jako weteran I wojny światowej szybko je rozpoznał. Sowiecka artyleria ostrzeliwała miasto. Początkowo Hitler sądził, że to potężne sowieckie działa kolejowe strzelając nad Odry. Mylił się. Sowieci ostrzeliwali Berlin konwencjonalną artylerią. Byli już bardzo blisko. Mimo to w ogrodach Kancelarii Rzeszy odznaczył jeszcze żelaznymi krzyżami młodych, kilkunastoletnich żołnierzy z formacji hitleriowej. Towarzyszyła mu niemiecka kronika filmowa. Zdjęcia dokumentujące ten fakt są ostatnimi znanymi fotografiami Adolfa Hitlera. Nie mogłem uwierzyć, że ten stojący przede mną wyniszczony starzec był owym wizjonerem, który wiódł nasz naród ku wielkości.

8:20 · Bitwa o Berlin 1

Napisał jeden z udekorowanych chłopców. Nadciągający Sowieci wyzwolili w załodze bunkra Hitlera poczucie nieuchronnego końca. Nie zważając na obecność wodza, pito potężne ilości alkoholu oraz niemal publicznie uprawiano seks. Hitlera zaczęli opuszczać też najbliżsi towarzysze, którzy dotychczas cieszyli się jego zaufaniem. Hermann Göring, dowodzący Luftwaffe, zwrócił się do wodza o przekazanie mu władzy. W depeszy skierowanej do Hitlera napisał. Mein Führer. Po podjęciu przez Pana decyzji o pozostaniu na stanowisku dowodzenia w twierdzy Berlin zwracam się z zapytaniem, czy wyraża Pan zgodę na objęcie przeze mnie na podstawie zarządzenia z dnia 29 czerwca 1941 roku kierownictwa rządu Rzeszy z wszystkimi kompetencjami w dziedzinie polityki wewnętrznej i zagranicznej.

13:40 · Zakończenie Hitlera i jego sekretarzki 2

Był biały jak kreda. Powiedział, że Hitler nie żyje. Byłem zszokowany. Zgodnie z wolą zmarłego, ciała zostały przeniesione do ogrodu Kancelarii Rzeszy, oblane benzyną i spalone. Za pałkami, które podał mi Goebbels, podpaliłem nasączoną benzyną szmatę i rzuciłem ją w kierunku ciału. Wtedy po raz ostatni pozdrowiliśmy martwego Hitlera i jego żonę. Nie był to jednak koniec krwawego spektaklu. Do jego najmroczniejszej części miało dopiero dojść. 1 maja 1945 roku Józef Goebbels, minister propagandy III Rzeszy i jego żona Magda popełnili samobójstwo. Wcześniej zamordowali szóstkę swoich małych dzieci.

W ten krwawy i symboliczny sposób los Tysiącletniej Rzeszy dobiegał końca. Audycja powstała przy współpracy z Olsztyńską Delegaturą Instytutu Pamięci Narodowej.

Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.