Perska jazda bez hamulców. Tajemnice Iranu

On taki zachodni. To jakby tu u nas mówili, un nie nasz. Un nie. Ale wszystko się zmieniło drastycznie. 4 lutego 1949 roku na Uniwersytecie Teherańskim. Tam zamachowiec sześciokrotnie strzelił do Shah'a. Cały magazynek wypróżnił. Ale tylko dwie kule drasnęły lekko Shah'a Pahlaviego i on doszedł do wniosku, Że czuwa nad nim siła wyższa. A tak... A tak się zaczyna wiele historii. To i tak. Uznał, że jest bożym pomazańcem. Ale za winną uznano komunistyczną partię TUDE. Tak się nazywała. Shah kazał zdelegalizować ugrupowanie, a przy okazji opozycyjnych polityków, a nawet dziennikarzy wsadzić za kraty. jak sobie władca chce uprawiać sporty, to mu dajcie, bo może być gorzej.

Natomiast gorzej dopiero miało być, dlatego że w roku 1951 na scenę wkracza premier Mohamed Mossadegh. Polityk z takim bardzo dużym poparciem społecznym w przeciwieństwie do Shah'a. I gościu miał jeden taki cel, którym sobie zjednał serca Irańczyków. On chciał wyjąć irańską ropę z brytyjskich rąsk. Wyjąć, mało powiedziane, wyrywać. Tak, i on chciał nacjonalizacji Anglo-Iranian Oil Company. Takiego molocha, który zyski z ropy transferował do Londynu. Skądś znamy ten mechanizm, prawda? A to, jak ty masz swoją ropę, ale zyski trafiają do Londynu, to może wkurzać, może lekko irytować. Dodatkowo Stany Zjednoczone bały się, że premier Mossadegh może się dogadać z komunistami, że może przejść na ich stronę, a przypomnę, że Iran to jest sąsiad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, w sensie był.

I tak oto Brytyjczycy bojący się o zyski z ropy i Amerykanie bojący się Czerwonych. Czerwonych. Namówili Shaha do przewrotu. Zwłaszcza, że władza Rezy przez reformy Mosadecha była mocno ograniczona. I przychodzi sierpień roku 1953. To jest czas operacji Ajax. Ajax. To jest taki proszek do szorowania. No to tam właśnie też szorowali, że szorowali rządzący system. Przy wsparciu przekupionych dowódców wojskowych i ulicznych bojówek opłaconych przez CIA premier Mosadech zostaje obalony. No, biznes, biznes iberales, prawda, jak to mówią? Biznes, biznes iberales. Zachód musi zarabiać, więc władza i rząd to nie są sprawy, które można dostawać w rękę jakichś ludzi czy narodów. Nie, nie. Mosadech resztę życia spędził w areszcie domowym, a Reza Pahlavi stał się władcą absolutnym, z pełnią władzy.

Czyli Homeini z wygnania wysyła do kraju kasety, na których tam przemawia, mówi, opowiada. I pamiętajcie, że we wszystkim najważniejszy zawsze jest dobry timing. Czyli zgranie w czasie. Dokładnie. Powiedzmy to po polsku. Shah wymyślił, że może troszeczkę nastawienie do niego, do Shaha się zmieni, jak zrobi w Persepolis, to takie miasto tam, takie huczne obchody 2500-lecia Imperium Perskiego. Tak. Tak se to wykombinował. Już w twoim głosie słyszę, że nie siadło. Nie, nie, nie. Bo jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt, że znaczna część Irańczyków głodowała, a Shah sobie robi imprezę dużą, taką Za 140 milionów dolarów. Za 140 milionów dolarów na środku pustyni buduje miasto sklimatyzowanych namiotów.

Ludzie też, dobra. A cytując samych swoich, a taka była lada amerykańska. Czyli ta impreza to był taki... impreza była gwoździem do trumny. Tak. A cytując samych swoich, taka była ładna, hamerykańska... Ta impreza. Ta impreza. I teraz rzeczy, które się normalnie by się wydawać mogło, nie zdarzają. Bo nagle przeciwko Shahowi, razem z religijnymi tradycjonalistami, którzy chcieli powrotu do zasad Koranu, dołączyli lewicowi intelektualiści. O w mordę. Którzy chcieli wolności. I oni razem mówią, obalmy Shacha. Tak, bo to był... Nie flacha. Nie, nie ruch Hollacha, bo tam była straszna ilość lewicowych partii, że coś lewicowi Fedaini, Marksiści, ci chcieli do wiązki, łączności ze związkiem.

Czarnego piątku, ale to nie chodziło o wyprzedaż. Dochodzi do czarnego piątku. Wojsko otwiera ogień do demonstrantów i tu już nawet żołnierze zaczęli mieć wątpliwości, czy strzelanie do własnych sąsiadów to na pewno dobry wpis do CV. No w każdym razie, Shah szybciutko spakował walizki, 16 stycznia 79 wyleciał na, tutaj cytat z oficjalnego komunikatu, na krótki wypoczynek i leczenie. Nieoficjalnie już wszyscy wiedzieli, że to jest L4 bezterminowe. Tak, bo w momencie, gdy tylko samolot z władcą oderwał się od ziemi, to na ulicach Teheranu wybuchła euforia, jakiej w ogóle świat dawno nie widział. Ludzie ściągali pomniki Shah'a, gazety drukowały na główki wielkości połowy strony, cytuję, Shah opuścił kraj.