Prawa kobiet, a wojna w Strefie Gazy

Podcast Polskiego Radia. Jedynka. To jest radio. Spotkania w jedynce. Dobry wieczór. Ja nazywam się Ludwika Włodek, a ze mną w studio są Karolina Rak z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego, która prowadzi też na Facebooku stronę Niswia o feminizmie arabskim. A drugą moją gościnią jest Dalia Mikulska, której książka Reportaż z Palestyny właśnie świeżo ukazała się nakładem wydawnictwa Filtry. Książka jest zatytułowana Kiedyś wszyscy byliśmy tu ludźmi.

Że jeśli ten feminizm, powiedzmy już w takiej bardziej skonkretyzowanej formie, jeśli ten feminizm nie przekłada się na te same mechanizmy, na te same działania, na te same postulaty, Bo to nawet od postulaty moim zdaniem będzie tutaj walka trwała. Czyli jeżeli na przykład w pierwszym rzędzie nie domagają się te kobiety zrzucenia w chust, to znaczy, że w ogóle nie mają na celu praw kobiet. W chusty to ja w ogóle bym najchętniej z Dalią być może zrobiła osobny... Osobny program z tobą na ten temat, bo wydaje mi się, że w ogóle kontekst chusty jest wykorzystywany absolutnie przez każdą tutaj stronę. Zresztą myślę, że ciebie tutaj nie trzeba też uświadamiać. Pisałaś w pewnym momencie dużo o Algierii, więc myślę, że doskonale rozumiesz to, w jaki sposób chusta może być wykorzystywana jako narzędzie z jednej strony propagandy właśnie tej opresji, a z drugiej strony przez same kobiety jako jakaś forma

Ponieważ odciąga on tak naprawdę od pytań dotyczących tego, w jaki sposób te kobiety mają w ogóle organizować swoje życie i organizować walkę o prawa, jeśli nie mają możliwości w ogóle funkcjonowania w państwie. Dalia, ty w swojej książce masz taki rozdział, w którym opowiadasz, dajesz głos kobiecie, która jest właśnie taką Tak, to znaczy pojawiają się w mojej książce różne kobiety i też może tak dodam do tego, co mówiła Karolina przed chwilą, odnośnie społeczeństwa palestyńskiego i tej...

I tam też pokazuje się wizerunek żołnierek Armii Izraela. Wracamy po przerwie. Ja się nazywam Ludwika Włodek, ze mną w studio są Karolina Rak i Dalia Mikulska. Ja bym chciała, Dalia, żebyś ty może opowiedziała nam o jakiejś konkretnej osobie w Palestynce, która właśnie działa na rzecz praw kobiet i opowiedziała też z jakimi problemami ta osoba się spotyka, co jest jej priorytetem.

Tu się absolutnie z Dalią będę zgadzać. Dodam jeszcze do tego, że mam wrażenie, że ten kontekst ideologiczny, czyli wykorzystywanie tej sfery konkretnej religii, bo widzę, że to bardzo często teraz w mediach jest znowu napędzane, że Hamas jest muzułmański, Hamas jest terrorystyczny. Mam wrażenie, że ten rodzaj takiego wroga, który tutaj jest kreowany, jest potrzebny po to, żeby móc właśnie jasno pokazać, że toczymy jakiś rodzaj ideologicznej wojny z kimś. Ja tutaj już wielokrotnie przechodząc przez różne przykłady narracji, z którymi mamy do czynienia także w polskich mediach, zauważyłam właśnie, że to kontrowanie nas, obrona nas przed czymś. W ogóle dla mnie fakt tego, że pojawia się taka narracja, która miałaby świadczyć o tym, że Izrael tak naprawdę chroni przedmurze chrześcijaństwa, jest w ogóle jakimś takim ciekawym, dosyć kuriożalnym.

Przedmurze tego świata antyislamskiego. Abstrahując już właśnie od tej takiej warstwy ideologicznej, która przecież od początku 2000, znaczy oczywiście, że wcześniej, natomiast od początku 2000, ten aspekt ideologiczny właśnie takiego cały czas pokazywania palcami na muzułmanów, na islam, jeszcze w dobie, w której doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, jak bardzo gra się tą kartą, jeśli chodzi na przykład o nasze kwestie granic, bezpieczeństwa granic i tak dalej, Mam wrażenie, że jest to celowo tak naprawdę jeszcze dodatkowo napędzane. Natomiast tutaj wrócę jeszcze do tego wątku, który Dalia również poruszała w kontekście tego, że odchodząc jakby trochę od Hamasu, a bardziej koncentrując się na tym, że jest to moment, w którym tak naprawdę ludzie walczą o przeżycie, powiedzmy sobie szczerze, a w internetach świata zastanawiamy się nad tym, czy kobiety mają możliwość skorzystania z czegoś, czy też nie.

W Tunezji również, jak najbardziej. Natomiast tak jak mówię, znowu wracamy do tego wielo... Wielowymiarowego oblicza feminizmów, nie tylko w regionie, ale w ogóle na świecie. Ale ja mam wrażenie, że tak jak tutaj Dalia dobrze podkreśla, jesteśmy w takim miejscu, w którym patrzymy i dlatego tego typu narracje stają się dla mnie wyjątkowo bolesne. Patrzymy na śmierć osób cywilnych. W której znacznej mierze są to kobiety oraz dzieci. I znowu, wprowadzanie debaty dotyczącej tego, jakie one miały wolności, brak wolności, prawa, brak praw. W sytuacji, gdy ludzie potrafią jednoznacznie powiedzieć, że te osoby nie mają prawa żyć, jeśli nie podporządkują się jakimś zasadom.

No tak, albo że ich życie jest mniej cenne, bo można je zabić dla poczucia bezpieczeństwa innych ludzi. Ja mam wrażenie, że po pierwsze mierzymy się tutaj w ogóle z jakimś takim elementem definiowania człowieczeństwa i myślę, że jest to bardzo bolesne doświadczenie, bo nagle się okazuje, że w dobie praw człowieka, nagle się okazuje, że jakichś ludzi z tego człowieczeństwa jesteśmy w stanie nagle wyłączyć. Albo włączać, kiedy nam to jest wygodne. 1. Odkręć śruby koła. Skorzystaj z nasadki o numerze 17. Skorzystaj z klucza dynamometrycznego. Dokręć do go momentu 120 Nm. To jest radio. Słuchacie państwo audycji Głosy kobiet. Ze mną w studio jest Dalia Mikulska, reporterka, autorka książki Kiedyś wszyscy byliśmy tu ludźmi.

Dalia, tutaj w tym, co mówi, przewija się jeden konkretny wątek i ja mam wrażenie, że ten aspekt wizualny jest niezwykle chętnie wykorzystywany. Bo z jednej strony są to właśnie zdjęcia młodych, seksownych żołnierek, z drugiej strony będą to zdjęcia osób queerowych. Mam wrażenie, że w ogóle tak straszna ilość uprzydmiotowiania ciał, ludzi, ale też przede wszystkim osób wywodzących się jednak z grup marginalizowanych, no bo powiedzmy sobie szczerze, nawet jeśli mamy gdzieś dużo praw, To kobiety zawsze o więcej praw muszą walczyć. Jeśli mamy osoby queerowe, no to Dalia już nam świetnie tutaj zarysowała, że te prawa osób queerowych niekoniecznie muszą być aż tak rozbudowane, zwłaszcza, znaczy ja mam wrażenie, że one się bardzo często przede wszystkim koncentrują na dwóch literach z queerowego alfabetu, natomiast te pozostałe litery bardzo często są niewidoczne.

Tak tego nie było. Ja bym chciała jeszcze wrócić do tego, co Dalia powiedziała, bo wydaje mi się, że to jest bardzo ważne, o tym, że kobiety i dzieci to jest ta wrażliwa część społeczeństwa i w pewnym sensie w społeczeństwie nękanym właśnie wojną, okupacją. W społeczeństwie takiego niedoboru wiecznego jakby te grupy po prostu zawsze no cierpią najbardziej w pewnym sensie, tak? I oczywiście nie jest tak, że sytuacja kobiet na terytoriach palestyńskich jest dobra, bo ona jest zła, tak? I są faktyczne problemy, tak? Może jeszcze na koniec powiedzmy jakby z czym taka kobieta właśnie różna, tak? Są różne bardzo osoby, tak? Jak myślicie, co jest największym problemem właśnie w tych kwestiach związanych z prawami kobiet?

Przypominam, że mamy pierwszą świadkę 21. Ze mną były Dalia Mikulska i Karolina Rak. To był podcast Polskiego Radia. Więcej naszych podcastów znajdziesz na polskieradio.pl i we wszystkich innych miejscach, gdzie słuchasz podcastów.