Czy w Polsce da się dalej budować dobrobyt? Zbigniew Jagiełło. Rozmawia: Agata Kołodziej

Jak to zrobić? Przenieść kredyty hipoteczne z sektora prywatnego, z bankowości prywatnej do państwa. To generowałoby dług publiczny, a nie dług prywatny, który jednocześnie dług prywatny generuje inflację, bo banki generują pieniądze. To już chyba wszyscy wiemy o tym, że to nie tak, że Banki pożyczają pieniądze tylko z depozytów, one je kreują, a dług publiczny tych pieniędzy nie kreuje, więc tym samym w ten sposób poprzez przeniesienie rynku hipotecznego do państwa pozbywamy się też problemu inflacji, zdaniem profesora. To dość paradoksalna i zawiła historia, ale łącząca bardzo nasz dzisiejszy problem mieszkaniowy Polski z tym, co się globalnie dzieje, z globalną gospodarką. Staram się nakreślić wizję i takie rady ekonomisty, który obserwuje w ogóle świat też, mam wrażenie, z takiego trochę filozoficznego punktu widzenia.

Rady dla polityków, co powinni zrobić, żeby rzeczywiście przekonać Polaków, zostańmy w Polsce, Do tego, że zaoferują im jakąś długoterminową wizję Polski. O jednej rzeczy właściwie dwóch Pan powiedział. To kwestia żłobków i rozwoju rodziny dzięki budowie i stworzeniu infrastruktury pewnej i bezpiecznej i szerokiej. A ja podnoszę ten drugi problem mieszkaniowy. Czy wykupienie przez państwo kredytów hipotecznych i oferowanie tanich kredytów hipotecznych przez państwo, a nie przez banki komercyjne jest fanaberią lewicy? Czy byłoby rzeczywiście jakimś ruchem, który mógłby uporządkować w ogóle gospodarkę, jak twierdził profesor Kień wspomniany? Rząd brytyjski ma dużo wyzwań i rekomenduje profesorowi Keenowi, że ma bliżej tam na Downing Street, żeby rekomendować te różne rozwiązania swoje.

No ja akurat zawodowo zajmowałem się przez wiele lat tym Tematy mi przegrałem. Przegrałem w tym sensie, że urzędy, instytucje państwowe typu Narodowy Bank Polski, Komisja Nadzoru Finansowego nie chciały robić tych rzeczy, które się wydają naturalne. To znaczy, jeżeli chodzi o dostęp do mieszkań w Polsce, to nie musimy mieć własnej polskiej drogi, tylko podpatrywać to, co inne narody robią lepiej od nas. No i to na pewno jest taka rzecz, że kredyty o stałej stopie rozwiązują problem zmienności rynków finansowych, rozwiązują problem takiego bezpieczeństwa, którym się borykamy przez całe życie, żeby mieć tak zwany przysłowiowy dach nad głową. Niestety z takich nierozumiałych względów, pewnie bardziej takich partykularyzmów osobowych, ten model kredytu o stałej stopie w Polsce nie został wdrożony.

Jasne jest dla mnie też taki kolejny element, bo postulowałem go parę lat temu, że w przypadku tak zwanych powiedzmy pierwszych mieszkań, prawda, że to jest moje pierwsze mieszkanie, które Chciałbym sobie kupić, a nie wynajmować. No to jest ten element takiej regulacji w postaci limitu i wielkości mieszkania i kosztów jego finansowania. No i te problemy też rozwiązali Amerykanie przy kryzysie. Są te wielkie fundusze, takie państwowe Fannie Mae, które zarządzają tym procesem. I wówczas tego typu kredyt jest udzielany na wiele lat i w Polsce tego typu fundusz mógłby spokojnie, to też postulowałem, w związku z tym mogę o tym mówić, mógłby powstać przy Banku Gospodarstwa Krajowego, gdzie wówczas banki komercyjne, które mają dostęp do klientów, oferują

Tego typu kredyt na takich samych warunkach, prawda? O stałej stopie, którą uwaga właśnie zabezpiecza Bank Gospodarstwa Krajowego w porozumieniu z Ministerstwem Finansów i Narodowym Bankiem Polskim. Wówczas przez 20-30 lat wiem, że ta stopa procentowa będzie wynosiła tyle i tyle. No i od tego są te instytucje, żeby o to zadbać. Instytucje komercyjne jak banki nie są w stanie w polskich warunkach Wymyśleć instrumentu finansowego, który byłby tani, jeżeli mówimy o stałej stopie, dłuższego niż 5, 6 czy 7 lat, bo to tam się troszeczkę zmieniało w tym czasie, kiedy zajmowałem się tym. No i wówczas, mając dostęp do klientów, bank komercyjny ABCD oferuje tego typu kredyt, który jest w ten sposób ustrukturyzowany.