Chłopi żywią naród i go bronią! || prof. dr hab. Janusz Olejnik

No tak, ale on tam przed chwilą był, zanim go ta roślina, więc to jest ciągle cykl zamknięty i tu rolnictwo świetne. Świetnie, świetnie się spisuje. Dużo, dużo badań na ten temat. A przy okazji właśnie, zanim przejdziemy do tematu lasów i też w ogóle odlesiania pewnej części na cele właśnie rolnicze, ale w kontekście upraw polowych i wiązania dwutlenku węgla. Z Pana praktyki i doświadczenia, które grupy roślin mogą być najbardziej efektywne? Bo dużo się mówi ostatnio o kukurydzy, która ma bardzo szybki przyrost roślinny i ona też może wiązać gdzieś więcej Tak, kukurydza wyroślina z gatunku C4, inaczej przebiega jej metabolizm, ale chociaż doktorat robiłem na uprawach na rejonach rolniczych koło Turwi,

To jednak ostatnie 30 lat poświęcam lasom, bo proszę sobie wyobrazić efektywność tego procesu. Załóżmy, że takie drzewo rośnie 100 lat. Potem ma ten wielki pień, często metry sześcienne drewna. Jak sobie zdamy z tego sprawę, że połowa suchego drewna to jest czysty węgiel. który jeszcze 100, a może 50, a może 20 lat, ale w tym okresie był składnikiem atmosfery. To efektywność tego procesu jest fantastyczna. Czasami ludzie przesadzają, że mówią to zasaćmy masę lasów i skończymy z kłopotami klimatycznymi, nawet gdyby całą ziemię obsadzić.

Nie wiem, gdzie byśmy mieszkali wtedy, ale PAL-6 wyobraźnia jest po to, żeby jej używać, a nawet byśmy całą ziemię obsadzili, to przy tej emisji związanej z produkcją energii nie miałyby szansy, żeby to wyszło na zero. Nie mówiąc o tym, że ten las za jakiś czas, to drewno, może być spalone, ale Może być też użyte do produkcji rzeczy na długi czas. Przechowywać węgiel przez kilkaset lat. Możemy o tym pogadać chwilę, jak pan będzie miał ochotę, ale muszę powiedzieć coś o tym, co pan wspomniał, te wylesiania, tak? Ten problem kompletnie nie dotyczy Polski i tu mówię z bólem serca.

Jeśli mogę, to powiem taką anegdotę. Parę lat temu, jak był ten szał, kiedy młodzież robiła strajki klimatyczne, również W Poznaniu, tak? I kiedyś poszedłem i w okolicach pomnika Adama Mickiewicza i Krzyży Solidarności, no tam gdzie młodzi ludzie pełni entuzjazmu protestowali przeciwko tym, że rządy nic nie robią, o zmianach klimatycznych. I stała dziewczyna, która miała na takim wysokim drągu napis, przestańcie rżnąć polskie lasy. Nie wycinać, a rżnąć, bo to słowo dodaje mocy. No i ja do nich podszedłem, bardzo mili ludzie, licealiści i studenci, no ale nie powiedziałem czym się zajmuję, tylko się przedstawiłem.

I zacząłem ich pytać. I jedno z pytań zabrzmiało, to jak jest z polskimi lasami? Przybywa ich czy ubywa? No oczywiście, że ubywa. Jeszcze parę pytań im zadałem i w sumie to byłem przerażony, bo oni mieli bardzo mocno sprecyzowane poglądy. Natomiast, przykro mi powiedzieć, ignorancką wiedzę. Ja im powiedziałem, że np. od czasów II wojny światowej, po której straciliśmy mniej więcej połowę lasu w Polsce, jesteśmy na drugim miejscu na świecie, jak chodzi o odnowienie aurału leśnego. Już dochodzimy do 30%. Jaki efekt osiągnąłem? To było dla mnie najgorsze, bo myślałem, że ta dziewczyna uwierzy profesorowi, że on nie ma możliwości, żeby kłamać, jak siedzi nad tym tyle lat.

No po prostu trochę niżej zrobiła ten plakat. Czyli energii trochę może spadło. Może pan tą energię obniżył. Ale to było bardzo przykre przeżycie, że tak mało ludzie wiedzą, a przeciwko czemuś protestują, zadając Zadając ból tym ludziom, którzy przez te od czasów II wojny, no ile, 70 lat nawet ponad mnie, no pięknie odbudowali polskie lasy, pięknie rozwinęli przemysł, a ktoś nakręca młodzież, żeby przeciwko nim protestować. To jest dla mnie boleśnie, nie? Niezrozumiałe. To też o tym rozmawialiśmy wcześniej, że jest dużo dezinformacji. Jest masa dezinformacji. W tym świecie łatwo za sobą zderzyć kilka różnych teorii.

Bo tu pan ma rację. Rzeczywiście jak Brazylia, teraz Brazylia trochę odpuściła i ze względów na poszerzenie areałów rolnych to wylesiała olbrzymie obszary Amazonii. To jest niewiarygodne. To był prosty pieniądz na sprzedaż drewna i sprzedaż soi, kukurydzy, czego tam chcesz. I wystarczy takim młodym ludziom pokazać taki film. I oczywiście oni są przeciwni, ja też jestem przeciwny. Ale wystarczyłoby wspomnieć, w Polsce jest dokładnie odwrotnie. Nasze lasy nie będą się poszerzały w nieskończoność, no bo gdzieś musimy mieć miasta, gdzieś musimy mieć przede wszystkim rolnictwo, Do tego dodajmy, nie wiem, jeziora, szosy i mamy nasz kraj.

Struktura Polski jest dosyć korzystna. Z jednej strony daje dobre wyniki rolnictwa, z drugiej strony dobre wyniki leśnictwa, no i fajnie się tu mieszka. Tutaj też jak gdyby, nie jestem specjalistą, więc niech mnie pan poprawi ewentualnie, ale gospodarka leśna to jest też jak gdyby... Słowo klucz, bo są wyręby lasów, ale w ich miejsce za chwileczkę są te lasy odnawiane, prawda? Jest jakby produkcja drewna, to jest taki sam przemysł jak rolnictwo właśnie, tylko ono jest zaplanowane w jakiś sposób, więc to nie jest tak, że nagle las jest wycinany i go nie ma. Ależ oczywiście. Przecież lasy mają dziesięcioletnie plany zagospodarowania, I to jest jasne, może pana słuchacza to zainteresuje, to kończymy właśnie taki projekt, trwał 10 lat, jeszcze 2 lata i jesteśmy o krok od pokazania zmierzone, nie modele, bo jak ktoś powie modele, to zaraz założenia, obliczenia, zmierzone.

Prowadziliśmy i prowadzimy nadal 5 stacji takich, na których mierzymy w czasie rzeczywistym ruch dwutlenku węgla. Czy las pochłania, czy emituje? Bo las też emituje, żeby miał pan świadomość. Szczególnie młody. I co się okazuje, że gdyby utrzymać, mówimy o lesie sosnowym, ten, który jest tą podstawą dostarczania do przemysłu drzewnego. Gdyby las rósł 120 lat, to jest jasne, że on pochłonie bardzo dużo dwutlenku węgla. Ale kiedy się robi już starszy, to pochłania coraz mniej. Dlaczego? Bo on już jest, on już jest, gleba jest nawet przepełniona, może nie przepełniona, ale ma bardzo dużo węgla. Lepiej jak Utrzymać las 60 lat?

Może 70? Nad tym jeszcze pracujemy? Wyciąć go i posadzić drugi las? Ja wiem, że jak ludzie widzą, o, piękny las, wycięli go. No, nikt nie wyciągnę wszystkiego. Wystarczy pójść kilkaset metrów dalej i tam czeka na ludzi ten piękny las pełen grzybów, do którego wszyscy możemy wchodzić. To przecież jest absolutny skarb narodowy. A jednocześnie pozwolić rozwijać się Przemysłowi przy produkcji drewna. I proszę sobie wyobrazić, to już mamy liczby, jeszcze będziemy je przez dwa lata weryfikować. Jeden hektar lasu, który będzie dwa razy po 60 lat albo raz 120, to ten dwa razy po 60 pochłonie 4000 ton dwutlenku węgla więcej.

Znaczy to wynika z intensywności wzrostu i pobierania, to jest takie... Obrazowo dosyć proste. Tak samo jest w Rosjinach, tylko tam to jest okres jednego sezonu, a tu ten proces nakłada się 100 lat, także generalnie jeśli nam mają pomóc jakieś ekosystemy lądowe, a robią to w walce ze zmianami klimatu, to bezwzględnie lasy na pierwszym miejscu. Okej, a jakbyśmy mogli tak podsumować rolnictwo, temat rolnictwa, zanim przejdziemy sobie do takiego tematu, który mógłby być główny, czyli jak ten klimat się zmienia tak naprawdę i jak te procesy przebiegają, to okej, to które elementy byśmy mogli wskazać jako te pozytywne, związane z rolnictwem, jak może ono pozytywnie wpływać na to, żeby jednak ta emisyjność była mniejsza.

Powiedzieliśmy sobie o tym, żeby faktycznie nie było tej kwestii, że pola wchodzą w tereny leśne. To jest jak gdyby pierwszy element, prawda? Na zasadzie, że wycinamy lasy kosztem pól. Ale czy zna pan taki przykład w Polsce? Nie, w Polsce nie. Być może gdzieś było coś takiego, ale to... Szkoda w ogóle o tym mówić, tak? No procentowo to nie istnieje. Jeśli już, to jest na odwrót, tak? Słabe, szósta klasa ziemi, no jeszcze pochyłe grunty, na których trudno zjechać, wjechać się maszynami, saćmy lasy. Brawo! To się dzieje u nas. Ale może większym problemem jest gleba i też jak gdyby zawartość próchnicy, która naturalnie jest tym rezerwerem właśnie węgla. I tutaj dużo się mówi, u nas na kanale też dużo właśnie mówimy o roli uprawy bezorkowej, orkowej, jak jest orka, to jest napowietrzanie gleby, tym samym większe straty próchnicy, większe straty węgla.

Więc na te oceany w przyszłości możemy liczyć coraz mniej, to czy one będą pochłaniały, ale gorzej. Bo już tam jest dużo dwutlenku węgla, do tego temperatura rośnie, a ciepła woda gorzej przyjmuje. Ekosystemy lądowe. No tu jest pewne rozwiązanie. To, co opowiadałem głównie o lasach. Jak najwięcej tego wyłowić, jak najwięcej drewna przerobić na rzeczy, które mogą funkcjonować długi czas. Ja jestem fanatycznym zwolennikiem domów z drewna. Proszę sobie wyobrazić, że w Polsce stoją kościoły kilkaset lat. Tam jest dwutlenek węgla wyłowiony kilkaset lat temu z atmosfery. W postaci węgla oczywiście, tak? Więc tutaj widzę to kiepsko.

Na zaadoptowanie nas do nowych warunków klimatycznych. Bo jak tam ktoś powiedział, planeta płonie, czy takie rzeczy, to naprawdę są, no... To ma stworzyć tylko takie podbijanie emocji. Nie chcę używać mocnych słów, tak? Natomiast problemy są. Więc gdybyśmy to przeznaczyli na zaadoptowanie naszego środowiska do pogodzenia się z myślą, Że będzie coraz cieplej. Tak? Pierwsza rzecz, która powinna być już od dawna zbudowana. Zbiorniki retencyjne. Wcale nie muszą być duże. Na przykład Lasy Państwowe miały cały program małej retencji. Sporo małych zbiorniczków.

To środowisko wtedy jest trochę jak gąbka. Jak jest sucho, to ta woda tam jest, a jak jest ulewny deszcz, to jest gdzie go przechować. I jak ja teraz gdzieś słyszałem, że polityka leśna jest fatalna, bo lasy za mało absorbują wody, Nie wiem, czy pan wie, ale ta ostatnia powódź, to te zarejestrowane opady sięgały 400 milimetrów. Czyli to jest w pobliżu roku. I wtedy, czy ten deszcz wpada, powiem panu, na las, czy na beton, to jest bez różnicy. Ten las jest przepełniony wodą. Więc budowa na przykład odpowiedniej sieci wodnej ze zbiornikami retencyjnymi różnego rodzaju,

A w tym mogłaby pomóc, jeśli Pan pozwoli, przywiozłem tutaj rola lasu w pochłanianiu dżetanku węgla. W tej książce jest bardzo dużo tego, szczególnie w pierwszych rozdziałach, bo potem to już są gwałtowne i głębokie obliczenia, może mniej ciekawe. Ta książka mogłaby posłużyć do takiego poszerzenia wiedzy. Początek jest raczej popularnonaukowy i przywiozłem ich parę. Jeśli pan sobie życzy, to je podpiszę, a pan zdecyduje, któremu z pana, pewnie ma pan stałych słuchaczy, któremu to dać. No a cóż, może jeszcze spotkamy się za jakiś czas, chęcią przyjadę i pogadam o czymś bardziej optymistycznym niż dzisiaj, choć chciałbym, żebyśmy z optymizmem zakończyli, dlatego że