Mentionsy Mentionsy
Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast

Humanistyka na mieście #6 | Studia o niepełnosprawności między teorią a praktyką

07.04.2026 ·1 godz 49 min · 17 rozdziałów

Studia o niepełnosprawności to jedno z najważniejszych i najszybciej rozwijających się pól współczesnej humanistyki. W rozmowie przyglądamy się ich teoretycznym podstawom, językom opisu i relacjom z praktyką artystyczną oraz aktywizmem.Punktem wyjścia są książki wydawane przez Teatr 21, ważne dla zachodnich disability studies i stopniowo budujące polski kontekst tej dyscypliny. To rozmowa o przekładzie teorii, o negocjowaniu języka i o tym, jak studia o niepełnosprawności zmieniają myślenie o kulturze, sztuce i instytucjach.Gościnie: Ewelina Godlewska-Byliniak, Katarzyna Ojrzyńska, Natalia Pamuła.Prowadzenie: Monika Świerkosz i Monika Kwaśniewska-Mikuła

7:53 · Wybór i kanon książek 1

To jest czas, w którym z wyraźnym głosem, propozycją artystyczną pojawił się na polskiej scenie Rafał Urbacki.

37:07 · Relacja teoria-praktyka w sztuce performatywnej 1

To znaczy, to się bardzo zmienia, ale no przywołany tutaj już Rafał Urbacki mówił kilka lat temu, zresztą w jednej z pierwszych książek przez was wydanej, takim zbiorze przekładów,

47:38 · Dialog teorii i praktyki artystycznej 1

Tutaj przywołałaś jeszcze raz Rafała Urbackiego i jego twórczość.

59:01 · Różnorodność strategii emancypacyjnych 2

I mogłabym tutaj przytoczyć słowa, którymi kończył się pierwszy solowy performans przywoływanego już tutaj Rafała Urbackiego.

Ostatnio oglądałam ponownie nagranie MT-97, on wstał i poszedł do domu i na końcu Rafał Urbacki mówi tam po pierwsze, jakby wyrażając wprost taki wymiar tożsamościowy tego performansu, że chciałby zostać pierwszym polskim świętym niepełnosprawnym gejem.

65:21 · Teoria CRIP i jej relacja z disability studies 2

Ja bym postawiła tezę, że Rafał Urbacki wyraził pewną utopię, ale w jakimś sensie ją zrealizował.

Ale też jakby sobie pomyślałam teraz, bo to jest związane z kolejnym pytaniem, że ja znając praktyki artystyczne Rafała Urbackiego, dużo łatwiej mi było zrozumieć, czym jest script theory, bo po prostu jakby od razu sobie mogłam podkładać jakby pod to na przykład jego deklarację i identyfikację jako kaleki, prawda?

101:57 · Korekta i perspektywy studiów o niepełnosprawności 1

mówili czy mówią czasami w tekście takim wiązanym, a czasami po prostu przez swoją praktykę czy w swoich sztukach o tym doświadczeniu, o tym obszarze i jakie języki proponują, bo myślę, że to jest też niezwykle istotne i ja tutaj jakbym miała coś wrzucić to pojęcie alternatywnej motoryki znowu wzięte od Rafała Urbackiego.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.