[Komentarz] Afera KPO, czyli POLACY się wściekli

Krajowy Plan Odbudowy, jak wiemy, to rządowy program, który ma na celu wzmocnienie naszej gospodarki po pandemii COVID-19 oraz zwiększenie jej odporności na wypadek przyszłych kryzysów. Nasz kraj otrzymał na ten cel z Unii Europejskiej 60 miliardów euro, w tym 25,2 miliarda w dotacjach i 34,5 miliarda euro w pożyczkach. Część z tych pieniędzy, konkretnie 1,2 miliarda z ogółu, 250 miliardów złotych, to jest całość KPO, trafiła do szczególnie poszkodowanego, tu nie ma wątpliwości, sektora choreka, czyli mówiąc bardziej po polsku, szeroko pojętej branży hotelarsko-gastronomicznej. Do tej pory do przedsiębiorców z tego obszaru trafiło nieco ponad 100 milionów złotych, a reszta stoi pod znakiem zapytania, no bo to, co miało być sztandarowym, rządowym sukcesem, zamieniło się w wielką rządową aferę.

Zobaczcie chociażby na komentarze niektórych z polityków Nowej Lewicy, które się pojawiły po wybuchu tej afery. Na tak pochyłe drzewo już każda koza wskoczy. Ale przede wszystkim potwierdza się pewna intuicja, którą jak sądzę Polacy mają nie od wczoraj. że liberałowie na koniec dnia, prędzej czy później, okażą się aferałami. Że powierzenie im władzy może było błędem, biorąc pod uwagę, że chyba należało się spodziewać, jak te sprawy się na koniec skończą. I tak można mówić, że to niewielki odsetek. Tak można mówić, że przy tak wielkiej ilości projektów siłą rzeczy znajdą się także i takie, które nie będą spełniały wszystkich wymagań czy standardów. Ale percepcja rzeczywistości,

w państwie demokratycznym jest częścią tejże rzeczywistości. A percepcja moim zdaniem jest taka, że znowu mamy problem aferalizmu. No i wreszcie powód trzeci. Ta afera potwierdziła jeszcze jedną intuicję naszych obywateli. I pewien lęk. Lęk odnośnie tego, że żyjemy w niedopaństwie. Że III Rzeczpospolita to jest państwo ze szkła. Czyli z zewnątrz wygląda nawet nieźle. te wszystkie artykuły w The Economist, te wszystkie opowiadania o tym, że jesteśmy europejskim liderem wzrostu. To nie jest wszystko wyczarowane z powietrza. To się odnosi do realnych niejednokrotnie wskaźników. ale państwo ze szkła ma tą wadę, że ono może tak funkcjonować do pierwszego wewnętrznego albo zewnętrznego wielkiego kryzysu.

Dużo ma być szybko. A jak jest dużo i szybko, to niejako z definicji nie może być dobrze. A co to znaczy dużo i szybko? To znaczy 824 tysiące wniosków przeprocesowanych w półtora roku. Tego się po prostu nie dało zrobić porządnie. Teraz... Czynię te zastrzeżenia nie bez powodu, bo uważam, że dobrze, żeby to wybrzmiało. Czy to znaczy, że tak w ogóle nie należy brać pieniędzy z Unii Europejskiej? Czy to znaczy, że tak w ogóle państwo nie powinno odgrywać aktywnej roli w gospodarce? Czy to znaczy, że tak w ogóle nie powinniśmy przygotowywać żadnych tarcz na wypadek kryzysów? Oczywiście, że nie. I oczywiście, że były też tutaj projekty wartościowe. Niektórzy śmiali się z laboratorium odporności ziemniaka na stresy środowiskowe.

Celowo wymieniam przykłady, nie tylko stricte związane z biznesem, żeby pokazać, jak można było przy odrobinie dobrej woli, przy odrobinie wizji pokazać, że to ma sens. Pokazać, że po coś jesteśmy w Unii Europejskiej. Pokazać, że w istocie, nawet jeżeli chwytamy się tu pewnej przesady publicystycznej, że to mógłby być nasz plan marszala. A u nas chcieliśmy dobrze, wyszło jak zawsze. Więc chcę to podkreślić, że tu nie zawiodła Unia Europejska. ani sama idea aktywnego państwa w gospodarce, ani wspieranie MŚP dotacjami. Tutaj zawiódł nasz rząd, a właściwie to dwa kolejne rządy. Mamy problem systemowy i dopóki nie znajdziemy systemowych rozwiązań, nic z tego nie będzie.