Mentionsy Mentionsy
Dudek o Historii
Dudek o Historii

Urząd Bezpieczeństwa

16.09.2025 ·59 min 36 s · 1 rozdział · 1 sponsor

Wsparcie kanału:👍👍👍https://patronite.pl/DudekoHistoriihttps://buycoffee.to/dudekohistoriiWykorzystano utwory:Intro: ZitronSound - Wild WesternOutro: Rattlesnake Railroad by Brett Van Donsel 2015 - @BVanDonsel#historia #polska #polityka

0:09 · Szkoła Forberg 8

Mówiliście publicznie o Waszej ostatniej rozmowie z Przewłockim? Tak. Towarzyszko Bugajówna, uważajcie na siebie. Wróg może was prześladować. Widzieliśmy przed chwilą fragment filmu fabularnego, socrealistycznego z 1954 roku niedaleko Warszawy w reżyserii Marii Kaniewskiej. I tak właśnie kinematografia w tamtym okresie starała się pokazywać funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa, a więc jako sympatycznych, kulturalnych panów. Oczywiście Większość ludzi, którzy oglądała ten film, miała zupełnie inne wyobrażenie funkcjonariuszy UB, którzy kojarzyli się z absolutnym okrucieństwem i budzili w Polsce w pierwszej połowie lat 50. powszechny strach.

Zatem trzeba powiedzieć jasno, że większość funkcjonariuszy UB na tych najniższych szczeblach tworzyli etniczni Polacy, choć oczywiście niemało było tam też Białorusinów i Ukraińców. Nadzór nad tworzeniem aparatu bezpieczeństwa w tych pierwszych mniej więcej dwóch latach bardzo ścisły tworzyli oczywiście Sowieci. Tutaj główną postacią, głównym pełnomocnikiem Stalina do spraw tworzenia aparatu bezpieczeństwa był najpierw generał Iwan Sierow, później zastąpił go generał Nikołaj Seliwanowski, ale mieli oni oczywiście całą masę pomocników. Mianowicie od lutego 1945 roku w tworzących się strukturach Urzędu Bezpieczeństwa na wszystkich jego szczeblach od powiatowego aż po oczywiście ministerstwo pojawili się tak zwani sowietnicy, czyli sowieccy doradcy z ramienia NKWD bądź NKGB.

Z czego to się brało? W roli szeregowych funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa rekrutowano głównie młodych chłopaków ze wsi. Trzeba powiedzieć, że funkcjonariusze UB nie legitymowali się specjalnie dobrym wykształceniem, bo w 1945 roku ponad 70% z nich miało co najwyżej ukończoną szkołę podstawową, a niektórzy nie mieli nawet szkoły podstawowej ukończonej. Dopiero na szczeblu wojewódzkich urzędów bezpieczeństwa pojawiali się nieco lepiej wykształceni funkcjonariusze. Dlatego przywiązywano w tym okresie ogromną wagę do kształcenia kadr bezpieki.

Nie zmienia to faktu, że poziom umysłowy funkcjonariuszy bezpieki w tym pierwszym okresie drugiej połowie lat 40. był bardzo ograniczony i właściwie z tego punktu wielu wygląda, że władzom na tym zależało. Niby starano się podnosić ten poziom, ale z drugiej strony ci ludzie nie mieli po prostu skrupułów. Dlaczego? A no dlatego, że Praca w Urzędzie Bezpieczeństwa dawała im liczne przywileje. Od początku funkcjonariusze UB bowiem mogli liczyć na nawet nie tyle lepsze płace, bo pieniądze w 45, 6 czy 7 roku nie były tak istotne. Istotna była możliwość... kupienia deficytowych towarów, a w tym okresie powojennej biedy brakowało praktycznie wszystkiego.

w których funkcjonariusze UB i członkowie ich rodzin mogli się zaopatrywać. Obok tego oczywiście tworzono na ich potrzeby kantyny, gdzie mogli się żywić. Zaczęła powstawać sieć domów wypoczynkowych dla nich. Mało tego, zaczęły powstawać kluby sportowe dedykowane właśnie funkcjonariuszom UB i milicji, zwane klubami gwardii. Tu warto podkreślić, właśnie wspomniałem o Milicji Obywatelskiej. Otóż funkcje pomocnicze wobec Urzędu Bezpieczeństwa pełnili funkcjonariusze tworzonej od 1944 roku Milicji Obywatelskiej, która była znacznie liczniejsza, a także Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej, której...

Partia komunistyczna a więc do 1948 roku Polska Partia Robotnicza sprawowała ścisły nadzór nad aparatem bezpieczeństwa. Dążono także do tego, żeby funkcjonariusze UB byli członkami partii komunistycznej. I tutaj rzeczywiście wyraźny był postęp. Jeszcze w 1945 roku tylko połowa ubeków należała do PPR-u, ale już po dwóch latach, w 1947 roku ponad 80% funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa było członkami Polskiej Partii Robotniczej. Oczywiście po 1948 roku, po powstaniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, ten proces się nasilił i można powiedzieć, że na początku lat 50. nieliczni

odmawiał zeznań, polemizował z próbującymi przesłuchiwać go oficerami, ale też wobec Gomułki nie stosowano tortur, nie stosowano metod tak brutalnych, jak wobec przeciętnych więźniów UB. No i tutaj właśnie kwestia tortur. Otóż co się okazuje? Podstałym problemem... z którym miano do czynienia w aparacie bezpieczeństwa, była oczywiście kwestia wymuszania zeznań. Tortury jako takie nie były oficjalnie akceptowane. Co więcej, w wielu oficjalnych rozkazach zakazywano ich używania. Panowała w tym zakresie swego rodzaju hipokryzja i zmowa milczenia.

Strzelała także żona Janoch ze służbowego pistoletu męża. W mieszkaniu u krewnych Janocha, wyjmując z płaszcza pistolet, spowodował wystrzał i ranił śmiertelnie Wróblewskiego. W dniu 31 grudnia 1951 roku funkcjonariusz WUBP Lubin Jan Kowalski po wyjściu z odprawy u szefa WUBP, na której właśnie poruszane były wykroczenia pracowników popełniane w stanie nietrzeźwym, wypił większą ilość alkoholu, następnie jechał na wieś, gdzie będąc pijanym zaczął strzelać z pistoletu służbowego. Pobił jednego obywatela, a następnie strzelił do niego raniąc go śmiertelnie. W dniu 3 grudnia 1951 roku funkcjonariusze warszawskiego UB, chorąży Cieślik, Stanisław i chorąży Lato Eugeniusz oraz kapral Skłucki Henryk po wypiciu większej ilości alkoholu wywołali na ulicę awanturę z napotkanym przypadkowo obywatelem, który okazał się członkiem partii, racjonalizator i przodownik pracy.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.