Radio Wolna Europa

Tak, Władysław Bartoszewski, ten znany historyk, więzień Auschwitz, późniejszy minister spraw zagranicznych już III Rzeczpospolitej, był człowiekiem, który stworzył z pomocy swojej grupki swoich przyjaciół właśnie taką siatkę informacyjną i przez szereg lat... Dostarcza o Wolnej Europie informacji. Został ostatecznie rozpracowany przez Służbę Bezpieczeństwa i najpewniej wytoczono by mu proces, gdyby nie upadek Gomułki w 1970 roku, który sprawił, ekipa Gierka postanowiła inaczej walczyć z Europą. Ale jak? Otóż na początku ekipy gierkowskiej w marcu 1971 roku W mediach w Polsce ogłoszono, że oto wrócił z wieloletniej misji realizowanej w Monachium kapitan Andrzej Czechowicz, superagent wywiadu PRL-owskiego.

I wtedy się pojawił u niego wywiad PRL-u, mówiąc mu, że albo pan będzie z nami współpracował, albo ten list, który pan do nas wysłał, trafi do Nowaka Jeziorańskiego, to zakończy tu pana karierę. I Czechowicz zdecydował się na współpracę z PRL-owskim wywiadem i przez szereg lat, w drugiej połowie lat 60., dostarczał rzeczywiście swoim mocodawcom z Warszawy cały szereg informacji, których był w stanie zdobyć oczywiście z poziomu szeregowego pracownika sekcji polskiej Radia Wolna Europa. Wycofano go wiosną 1971 roku, najprawdopodobniej właśnie z powodu tego, że ekipa Gierka liczyła, że dzięki powrotowi Czechowicza wybuchnie taki skandal, że skłoni to Amerykanów do zamknięcia rozgłośni. Dlatego nadano właśnie Czechowiczowi, jego powrotowi, tak wielki rozgłos.

I właśnie oni się zaczytywali w tych nasłuchach. Zachowały się dokumenty na przykład z nasłuchów, które dostarczano Gomułce z jego podkreśleniami, z jego różnymi uwagami. Nie zachowały się takie w odniesieniu do Gierka, który zdaje się nie miał do tego wszystkiego głowy, ale już generał Jaruzelski również często podkreślał, żądał różnych wyjaśnień w sprawie różnych informacji Wolnej Europy. No a generał Jaruzelski to oczywiście już lata osiemdziesiąte. W osiemdziesiątym drugim roku nowym dyrektorem sekcji polskiej Radia Wolna Europa został Zdzisław Najder, profesor Zdzisław Najder, literaturoznawca, człowiek, który nie pochodził z emigracji jak Nowak czy Michałowski, tylko był uciekinierem z Polski, człowiekiem, który wyjechał z Polski w osiemdziesiątym pierwszym roku, a wcześniej był