Mentionsy Mentionsy
Drugi Rzut OKA
Drugi Rzut OKA

Europa chce być cyfrowo suwerenna. Jak to zrobić?

07.10.2026 ·39 min 30 s · 10 rozdziałów

Unia Europejska i jej państwa chcą uniezależnić się od amerykańskich Big Techów, ale korzystają z nich niemal wszędzie — od chmury po oprogramowanie. Z Zuzanną Warso z Open Future rozmawiamy o tym, czy cyfrowa suwerenność UE jest możliwa.Czy Unia Europejska może stać się cyfrowo suwerenna? I co właściwie miałoby to oznaczać w świecie, w którym nasze urzędy, firmy, szkoły, szpitale, uniwersytety i sami obywatele korzystają na co dzień z technologii dostarczanych przede wszystkim przez przedsiębiorstwa ze Stanów Zjednoczonych?Komisja Europejska mówi coraz więcej o cyfrowej autonomii, ale podczas spotkań z jej urzędnikami nadal najczęściej dostaniemy link do jednego z najpopularniejszych amerykańskich narzędzi do wideokonferencji.W nowym odcinku „Drugiego Rzutu Oka” Anna Wójcik rozmawia o tym z Zuzanną Warso z think tanku Open Future, specjalizującą się w regulacjach cyfrowych Unii Europejskiej.Jeszcze kilka lat temu w kontekście Unii częściej mówiło się o „strategicznej autonomii”. Dyskusja dotyczyła przede wszystkim bezpieczeństwa i pytania, czy Europa może w pełni polegać na Stanach Zjednoczonych. Potem przyszły pandemia, zerwane łańcuchy dostaw, kryzys energetyczny, rozwój sztucznej inteligencji i narastająca rywalizacja technologiczna USA i Chin.Okazało się, że europejska autonomia nie jest wyłącznie sprawą wojska, energetyki czy handlu. Dotyczy również technologii.Jak tłumaczy Warso, UE jest dziś zależna od zagranicznych dostawców właściwie na każdym poziomie tak zwanego stosu technologicznego. Ale czy oznacza to, że w Europie powinniśmy stworzyć własnego Google’a, europejskiego Instagrama, swój odpowiednik Microsoftu i wielkie modele sztucznej inteligencji konkurujące z amerykańskimi czy chińskimi?Czym innym jest przecież sytuacja, w której szpital albo system podatkowy państwa zależy od zagranicznego operatora chmury, czym innym brak europejskiego odpowiednika sieci społecznościowej.Zdaniem Warso zamiast abstrakcyjnie dążyć do pełnej niezależności technologicznej, Europa powinna zastanowić się, które technologie i usługi są rzeczywiście kluczowe i w których obszarach zależność może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa, gospodarki lub demokracji.Z podcastu dowiesz się:Jak bardzo Unia Europejska jest zależna od amerykańskich firm technologicznych, od chmury i oprogramowania po półprzewodniki i sztuczną inteligencję;Czy UE ma realną szansę zmniejszyć tę zależność i w których obszarach jest to naprawdę konieczne;Dlaczego zamówienia publiczne mogą być jednym z najskuteczniejszych narzędzi wspierania europejskich firm technologicznych;Czym różnią się podejścia Francji, Niemiec i Polski do technologicznej autonomii i relacji ze Stanami Zjednoczonymi;Czym są europejskie fabryki i gigafabryki AI, które powstają też w Polsce.Dlaczego cyfrowa suwerenność to nie tylko kwestia gospodarki, ale także bezpieczeństwa, danych, praw obywatelskich i demokracji.

5:12 · Analiza zależności UE w sektorach cyfrowych 1

Tak naprawdę to są trzy firmy, czyli Amazon, Web Services, Microsoft i Google. Europejscy dostawcy mają około 15%. Idąc dalej, oprogramowanie, tutaj też ogromna zależność od tych kilku firm. Mamy też europejskich graczy, ale znowu są dane, na przykład Proton przeprowadził taką ankietę, z której wynikało, że o ile dobrze pamiętam 74% instytucji używa nieeuropejskiego oprogramowania, Ta liczba jest duża.

17:39 · Budżet UE i suwerenność cyfrowa 2

To jest przykład, który ja często przywołuję i dotyczą tego, że Komisja Europejska używa Microsoft Teams i za każdym razem jak masz spotkanie z kimkolwiek z Komisji Europejskiej to dostaniesz link do Teamsów, więc szczególnie w kontekście tej dyskusji na temat suwerenności cyfrowej jest to dość uderzające i symptomatyczne. W Unii Europejskiej jest obecnie negocjowany budżet, tak zwane wieloletnie ramy finansowania na lata 2028-2034. Oczywiście na razie mówimy tylko o projekcie, natomiast to jest bez zwątpienia jedna z najważniejszych teraz kwestii do też analizy w kontekście tego, czy właśnie te kwestie niezależności cyfrowej mogą być jakoś zrealizowane.

No więc jak byś oceniała te starania polskiego rządu? Na wstępie powiem, że od pewnego czasu siedzę w brukselskim bąblu, więc moja ocena Polski może być niepełna. Ale to, co dla mnie jest uderzające, to jest w pewnym sensie taka sprzeczność pomiędzy z jednej strony strategią i częścią tych pozytywnych inicjatyw, które wymieniłaś. A praktyką zamówień publicznych na przykład. Mamy raport Instratu sprzed paru miesięcy, który właśnie analizuje zamówienia na oprogramowanie biurowe i z tego raportu wynika, że ogromna większość postępowań bezpośrednio albo pośrednio eliminuje rozwiązania i dostawców innych niż Microsoft.

37:47 · Podsumowanie i propozycje działań 1

Miałyby odwagę, żeby zrezygnować z tych rozwiązań, które wiemy nam nie służą, to miałoby efekt kuli śniegowej i mogłoby doprowadzić do naprawdę dużych zmian. Natomiast dopóki będziemy w szkole uczyć się, jak obsługiwać Microsoft Word, to trudno mi sobie wyobrazić cyfrowo suwerenną Europę. Bardzo dziękuję. Jak często, kiedy rozmawiamy o politykach Unii Europejskiej, to wychodzi na to, że musimy przede wszystkim zmienić nasz sposób myślenia, co oczywiście jest najtrudniejsze. Ale będziemy śledzić te kwestie, kwestie technologicznego przeobrażenia Europy, tego czy możemy być trochę bardziej cyfrowo suwerenni i czy będziemy w tym obszarze mieć postępy, czy raczej taką stagnację.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.