Mentionsy Mentionsy
Drogowskazy
Drogowskazy

Kim są sygnaliści i jak są chronieni? DROGOWSKAZY

24.09.2026 ·49 min 12 s

Choć sprawy nagłośnione dzięki interwencji sygnalistów coraz częściej trafią na pierwsze strony gazet, to eksperci podkreślają: zgłoszeń w dalszym ciągu jest niewiele. I to mimo ustawy, która ich chroni. To właśnie w niej opisane są warunki jakie należy spełnić, by móc liczyć na ochronę: trzeba być osobą fizyczną, związaną zawodowo z firmą, której dotyczy zgłoszenie, a ono samo musi być złożone w dobrej wierze. Ostatnie kryterium jest kluczowe dla zrozumienia kulturowego kontekstu wokół sygnalistów, którzy wciąż bywają postrzegani jako tzw. „donosiciele”, najczęściej niesłusznie, bo mając dobre intencje, zwracają uwagę na nieprawidłowości, mogące działać na szkodę współpracowników czy zewnętrznych konsumentów. Ustawa nakłada na pracodawców szereg obowiązków związanych nie tylko z ochroną sygnalistów, ale także stworzeniem systemu umożliwiającego bezpieczne informowanie o nieprawidłowościach. W jaki sposób się z nich wywiązują? Jakie są motywacje sygnalistów? W jakich obszarach mogą interweniować? Między innymi o tym mówił w Drogowskazach Jakub Niemoczyński, radca prawny, compliance officer w kancelarii Kopeć&Zaborowski. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.Cenisz wartościowe treści? Posłuchaj reportaży z cyklu "POLSKA NA UCHO":Spotify: https://open.spotify.com/episode/7yHsTz4IgJuviaFVaoXMsw?si=7a065c99c2254831Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/sk/podcast/ocalony/id1769346089?i=1000745253732Spreaker: https://www.spreaker.com/episode/ocalony--69449945

Podczas prac nad tą ustawą był w ogóle temat, jak te osoby zgłaszające naruszenia nazwać. No bo w Polsce nie jest to łatwe. Tak naprawdę chyba nie było i jest ciężko o pozytywne określenie takiej osoby. Wszystko, jak wiecie Państwo, zaczyna się od języka. Jeżeli kogoś nazwiemy i to będzie pejoratywne określenie, no to już idzie za tym duży bagaż. A do tej pory mieliśmy, myślano podczas tej ustawy, żeby znaleźć to pozytywne słowo, bo o negatywnych zaraz powiem, ale żeby znaleźć to, myślano o informator, demaskator. No i to teoretycznie miały być te pozytywne. To strach pytać o te negatywne. No za chwilę o negatywnych, no pani już się też cisną przecież na Ale one są tak potoczne, że aż trudno mi jest uwierzyć, że formalizując ten temat ktoś brał je pod uwagę.

Jeżeli taka firma lub taka osoba będzie wszczynała przeciwko nam takie postępowania, bo często tak w ten sposób się uciszało sygnalistów. No i mamy sławny film z Russellem Crowe'em, informator Michaela Manna, w którym dokładnie tak przemysł nikotynowy, wielkie tabako niszczyło tego sygnalistów. Różne procesy jeden za drugim i mamy wielką korporację przeciwko jednemu człowiekowi, który nie ma ani tych środków, ani tej siły, żeby w ten sposób walczyć. I teraz te przepisy mówią, że takie postępowania bezsensowne i które są skierowane tylko na zaszkodzenie sygnaliście, będzie można je umarzać od razu. Nie można też żadnych klauzul kneblujących już w umowach mówić. Na przykład NDA podpisze, ale u nas nie można zgłaszać. Takich zapisów nie ma. W ogóle sygnalista nie może się, pracownik nie może się zbyć tych praw w żaden ten.

W związku z tym to nie tylko te naleciałości, powiedziałabym historyczno-kulturowe, o których rozmawialiśmy, ale też takie tu i teraz, nad którym można pracować. Dokładnie tak, no to wdrażanie po łebkach, tylko to co jest w ustawie, szybkie procedury do szuflady, zero komunikacji do pracowników, to są rzeczy, które teraz się właśnie odbijają czkawką wielu pracodawcom, bo zaczęły się te medialne historie na temat sygnalistów, ktoś gdzieś usłyszał, później zapyta czata, czy ja mogę być sygnalistą, co ja mam zrobić i jaką będę miał ochronę i tak dalej, a okazuje się, że organizacja ma zupełnie inną procedurę, trzeba zgłosić naruszenie prawa, a nie każdą nieprawidłowość, Ludzie, którzy mają obsługiwać te zgłoszenia są nieprzygotowani, pracownicy nie wiedzą, co mają zgłaszać, gdzie mają zgłaszać, jak mają zgłaszać.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.