Podcast Kryptozoologiczny Maricoxi Mono Grande i Mapinguari

Cześć, z tej strony Damian Dąbrowski, a to dziewiąty odcinek podcastu kryptozoologicznego na Dębowej Chatce. Omówimy sobie w nim spotkania z nieznanymi gatunkami rzekomo człekokształtnych, włochatych istot w Ameryce Południowej. Stworzenia te w zależności od regionu nazywane są Maricoxi, Mono Grande lub Mapinguari. Maricoxi byli plemieniem, które zostało rzekomo napotkane w Amazonii przez brytyjskiego odkrywcę Persiego Fossetta. Chociaż opisał ich jako włochatych jak pies, żyli oni w wioskach i używali narzędzi. Według Fossetta mieszkali oni na północny wschód od plemienia Makashi.

W związku z tym istnieje niewielki ewolucyjny i biogeograficzny powód, aby spodziewać się hominidów ukrywających się w dżunglach Ameryki Południowej. Jednak czy wszystkie wspomniane relacje to tylko wyjątkowo duże okazy lokalnych małp? Ostatnim stworzeniem na tej liście jest Mapinguari. Według brazylijskich opowieści Mapinguari był niegdyś amazońskim szamanem, który tysiące lat temu odkrył klucz do nieśmiertelności. Rozgniewał bogów i został surowo ukarany za swoje odkrycie, co zmusiło go do przemiany w wędrowną, włochatą bestię do końca życia.

Ze względu na zastosowanie tej nazwy do różnych kryptyt, współczesne obserwacje pokazują bestię jako gigantycznego leniwca, podczas gdy starsze obserwacje opisywały ją jako stworzenie podobne do małpy. Wielu kryptozoologów spekuluje, że Mapinguari to Melodontyd, średniej wielkości przedstawiciel wymarłego gatunku olbrzymiego leniwca naziemnego z epoki lodowcowej, które żyły na tym obszarze. Stworzenie to ma również rzekomo okropny zapach, który może pozbawić człowieka przytomności. Badacz David Oren zebrał domniemane próbki włosów i odchodów Mapinguari, jednak po zbadaniu okazały się one należeć do mrówkojadów oraz małych lokalnych gryzoni.

Początkowe opisy wyglądu Mapinguari były niejasne. Określano go jako podobnego do małp naczelnych, ciemnego, grubego i dwunożnego, ale wciąż bardzo zwinnego. Tradycyjny, polklorystyczny wizerunek Mapinguarii określa to stworzenie jako podobne do małpy lub człowieka. Został on opisany badaczowi Paulo Anibalowi Che Mesquicie jako czworonożne zwierzę o płaskim pysku, które mogło chodzić również na dwóch nogach, ze skórą podobną do kajmana, długim brązowym futrem, spłaszczonym pyskiem i mocnymi pazurami. Kiedy stworzenie to zostało spłoszone podobno podnosiło się na tylnych łapach i pokazywało pazury, a niektórzy informatorzy powiedzieli meskicie, że wydzielał on wyjątkowo nieprzyjemny zapach z okolic brzucha.

David Oren zebrał opis Mapinguari w 1993 roku, opierając się na wywiadach z wieloma rzekomymi, naucznymi świadkami. Na podstawie ich relacji opisał Mapinguari jako zwierzę wielkości człowieka o długości nie większej niż 1,8 metra, z długim, czerwonawym futrem, cofniętymi stopami i twarzą podobną do małpy. Później, w 2001 roku, po rozmowie z większą liczbą świadków i siedmioma myśliwymi, którzy twierdzili, że zabili przedstawicieli tego gatunku, Oren był w stanie podać dokładniejszy opis tego nieznanego zwierzęcia.

Zgodnie z jego artykułem z 2001 roku, Mapinguari jest bardzo ciężkim, potężnie zbudowanym zwierzęciem o wysokości do 2 metrów. Gdy stoi i porusza się na dwóch nogach, potrafi łamać wystające ponad ziemię korzenie drzew. Jest pokryty długim i szorstkim futrem, którego kolor waha się od czerwonawego przez brązowawy do czarnego. Ma pysk podobny do konia lub osła. Jest on jednak krótszy, ale uzbrojony w cztery kły w kształcie kołków. Jego potężne pazury mają kształt podobny do szponów mrówkojada olbrzymiego, ale są wielkości pazurów pancernika olbrzymiego.

Myśliwi, którzy twierdzą, że zastrzelili to zwierzę, opowiadali, że użyli specjalnego ołowianego śrutu i strzelali w jego głowę. Mapinguarii przypisuje się dwa rodzaje śladów. Pierwsze i najbardziej powszechne są okrągłe jak tłuczek. Znajdują się na ziemi wokół roślinności i odchodów nawet w porze suchej, kiedy ziemia jest mocno spieczona. Drugie ślady są podobne do ludzkich, ale odwrócone do tyłu i mają tylko cztery palce. Odchody Mapinguari były zawsze opisywane przez Orenna jako podobne do końskich i mówi się, że zawierają słabo rozdrobnioną, rozpoznawalną materię roślinną, taką jak liście i łodygi.

Spośród wszystkich ssaków amazońskich oraz południowoamerykański tapir produkuje podobne końskie odchody, ale zwierzę to zwykle wypróżnia się w wodzie, podczas gdy rzekome łajno Mapinguarii odnajdywane jest na lądzie. Według większości relacji może chodzić zarówno na czterech jak i dwóch łapach. Jednak gdy zwierzę to porusza się używając jedynie dwóch łap robi to w sposób niestabilny przypominający ruchy jakie wykonywał Charlie Chaplin. Inne obserwacje opisują tą istotę jako szybką i zwinną. Świadkowie twierdzą, że dni spędza w ukryciu i robi się aktywny podczas zachodu słońca.

Żywi się roślinami takimi jak bakana oraz palmami babasu. W południowej Brazylii i Paragwaju Mapinguari jest oskarżany za okresowe zabijanie ogromnych stad bydła poprzez wyrywanie im języków. Świadkowie mieszkający w brazylijskiej prowincji Acre twierdzą, że zwierzę to prowadzi wędrowny tryb życia i każdego roku schodzi z podnóża Andów w lutym. Chociaż jego wołanie jest często opisywane ogólnie jako przerażający ryk lub żężenie, opisano również dwa inne rodzaje wokalizacji. Pierwszy to niski odgłos przypominający grzmot, podczas gdy drugi to bardziej głośny, wyższy krzyk, podobny do ludzkiego, ale z warczeniem na końcu.

Gdy stworzenie to zostanie trafione w czułe miejsce wydaje niezwykle głośny, podobny do ludzkiego krzyk. Często w relacjach świadków opisywany jest bardzo silny i nieprzyjemny zapach, porównywalny do mieszanki odchodów gnijącego mięsa, czosnku, pekari lub skunksa. Albo w skrócie jako najgorszy zapach jaki kiedykolwiek czuli. Odór ten powoduje zawroty głowy, mdłości, a nawet utratę przytomności. Inne ludy zamieszkujące Amazonię również zgłaszały obserwacje różnych kryptyt podobnych do Mapinguari. Najbardziej znanym z nich jest Segamai, którego od wielu lat obserwuje lud Mashigenga.

W sąsiednim Ekwadorze stworzeniem podobnym do brazylijskiego Mapinguari jest Uyea. Według lokalnych legend zwierzę to zostało wytępione przez lud Shuar. Przedstawiciele tego plemienia opisują tą istotę jako hybrydę niedźwiedzia i człowieka o zapachu wystarczająco silnym, aby powalić dorosłego człowieka do nieprzytomności. Żywi się on nektarem kwiatów i nie jest niebezpieczny dla człowieka, dlatego też Shuar na niego polowali. Miejscowi naszkicowali wizerunek Uyea. Przedstawiał on istotę podobną do człowieka, z kudłatymi czerwonymi włosami na głowie i plecach, długim językiem i silnie zakrzywionymi pazurami.

Obraz ten bardzo przypominał leniwca naziemnego. Zwierzę to było podobno widziane w pobliżu ekwadorskich jaskiń w latach 80. przez kolegę kryptozoologa Richarda Greenwella. Świadek opisał to zwierzę jako długie na ponad 3 metry, z kudłatą sierścią, pyskiem przypominający koński, żywiące się roślinnością i zdolnością do przemieszczania się na dwóch nogach. Niektórzy zoolodzy sugerują, że historie o Mapinguari to relacje z obserwacji niedźwiedzi okularowych, które być może sezonowo schodzą z zimnych terenów górskich do cieplejszych brazylijskich lasów. Jednak niedźwiedzie te nigdy nie zostały zaobserwowane na terenie Brazylii.

Poza tym ludy z Peru zdecydowanie odrzucają teorię, że Mapinguari to niedźwiedź, uparcie twierdząc, że to dwa różne zwierzęta. Kryptozoolodzy, w tym Bernard Houvelmans, Ivan T. Sanderson i Loren Coleman, uważali Mapinguari za dwunożnego naczelnego podobnego do małpy, podobnie jak inne południowoamerykańskie kryptydy, w tym Kurupira lub Didi z Gujany, które czasami uważa się za to samo zwierzę. Coleman twierdzi, że obserwacje Mapinguari nie mogą należeć do leniwców naziemnych, zwłaszcza gdy chodzi o okaleczenia zwierząt domowych i wyrywanie im języków.

Aby to zrobić, istota ta musi mieć ogromną siłę oraz zręczne palce, a nie typowe dla leniwców pazury. W artykule z 1993 roku dla Goldiana Zoologia David Oren wykazał, że każda z cech Mapinguarii, jak wówczas wiadomo, była zgodna z leniwcem naziemnym wielkości człowieka. Prawie wszystkie znane próbki włosów zmumyfikowanych leniwców naziemnych mają czerwonawy kolor. Uważa się, że chodziły one z pazurami skierowanymi do wewnątrz, co dałoby początek opowieściom o odwróconych stopach. Oren sugeruje, że bardziej powszechny, okrągły ślad przypisywany Mapinguari może być odciskiem końcówki jego potężnego ogona.

Skamieniały odchody leniwców naziemnych są niemal identyczne z odchodami koni, podobnie jak Mapinguari. Rzekoma niewrażliwość Mapinguarii może być wyjaśniona dwójako. Przez trójwarstwowe wyrostki kostne mylodontydów pokrywające ramiona, plecy i uda, a także potężną, prawie połączoną klatkę piersiową obecną u niektórych leniwców naziemnych. Połączenie obu tych cech wyjaśniałoby, dlaczego tylko strzał w pępek lub twarz może zabić Mapinguarii. Chociaż leniwce naziemne słynęły z dużych rozmiarów, nie wszystkie odkryte szczątki tych zwierząt były aż tak duże. Zwierzęta leśne są często mniejsze niż ich kuzyni żyjący na otwartych przestrzeniach.

Sensowne byłoby więc, aby leniwiec naziemny, który przetrwał w dżungli, był mniejszy niż jego wymarli kuzyni. Badania Orenna nad kośćmi gnykowymi leniwców naziemnych zasugerowały mu, że tak jak współczesne leniwce, byłyby one zdolne do głośnych wokalizacji. Jedynie małpia twarz była niezgodna z tym, co wiadomo o leniwcach naziemnych, ale Oren zasugerował, że niektóre gatunki mogły mieć takie twarze jak obecne leniwce nadrzewne, które przypominają troszkę twarz łagodnego przedstawiciela naczelnych. Jednak po dodatkowych relacjach w postaci doniesień świadków, a także wyglądu Mapinguari, takich jak końska głowa, większy rozmiar oraz podobne do mrówkojada haczykowate pazury, Oren zmodyfikował swoją teorię i sugeruje, że Mapinguari jest prawdopodobnie megalonychidem, czyli innym rodzajem wymarłego leniwca naziemnego niż mylodontyd.