USA odcinają IRAN od ŚWIATA, a IZRAEL i TURCJA o KROK od STARCIA! #BizWeek

Turcja i Izrael na progu bezpośredniej konfrontacji. Nie róbcie tego. Wiadomość została przekazana. Została przekazana, ale najwyraźniej jej nie usłyszeli. Zadbaliśmy więc, aby zrozumieli ją lepiej. Jeden nalot na syryjskie lotnisko kończy się mediacją USA i ustępstwami Amerykanów dla rządów Damaszku. Tymczasem Iran dostaje zaproszenie do arabskiego NATO. Czy pakt z Mekki właśnie zmienia układ sił na Bliskim Wschodzie? Irańska waluta właśnie runęła do najniższego poziomu w historii. Inflacja pożera portfele Irańczyków, a na stacjach zaczyna brakować benzyny. I właśnie w tych warunkach Teheran otrzymuje kolejny potężny cios. Administracja Trumpa uruchamia ostry pakiet sankcji wobec Iranu, zapowiadany jako ekonomiczny D-Day.

Dziś rozpoczynamy operację Economic Outcast, której celem jest zamknięcie irańskiemu reżimowi wszystkich pozostałych możliwości działania. Czy Amerykanie rzeczywiście zdołają wykończyć Iran gospodarczo? Do tego sektor AI wciąż pod dużą presją. Kurs akcji gigantów spada w oczekiwaniu na wyniki NVIDII i przemówienie szefa Fedu w Jackson's Hole. Zatem dokąd zbierzał pieniądz w tym tygodniu? Sprawdźmy to! BizWeek. Cotygodniowy przegląd świata biznesu i finansów. Cześć! Tutaj Damian Olszewski i witam Was serdecznie w programie Praktycznie o Pieniądzach i kolejnym odcinku informacyjnej serii BizWeek, gdzie otrzymujecie dawkę najważniejszych wieści ze świata biznesu, finansów i geopolityki. Tradycyjnie już poproszę o łapkę w górę od wiernych widzów jako niewielką inwestycję w nasz kanał i nie przedłużając czas to pieniądz, więc...

Dobrze słyszeliście. Jak tak dalej pójdzie, to roczne wydatki gigantów na AI zrównają się z PKB Polski. Jakby tego było mało, nad technologią zawisła jeszcze groźba dalszej eskalacji na Bliskim Wschodzie. Administracja Trumpa zagroziła sankcjami wtórnymi państwom i firmom, które dalej robią interesy z Iranem. Departament Skarbu objął jednocześnie sankcjami około 60 osób, podmiotów i statków. Groźba brzmiała naprawdę mocno, co omówimy jeszcze w kolejnym rozdziale. Póki co nie uruchomiono jednak zapowiadanych kar wobec zagranicznych partnerów Iranu i nie uderzono w duże chińskie banki. Do potencjalnego najgorszego przebiegu wydarzeń jeszcze trochę nam zatem zostało. Ropa tym samym zjechała w poniedziałek o ponad 2 dolary. Część inwestorów zabrała zyski ze stołu, a nowe sankcje okazały się jednak łagodniejsze od wcześniejszych zapowiedzi.

Dlatego, że turecki radar mógłby wykrywać izraelskie samoloty operujące nad Syrią. Obrona powietrzna podnosiłaby ryzyko każdego kolejnego nalotu. Według źródeł izraelskich taki system ograniczyłby swobodę działania lotnictwa. Mógłby też utrudnić przyszły atak na Iran. Benjamin Netanyahu przedstawił więc izraelską czerwoną linię, bez dyplomatycznych ozdobników. Nie będziemy tolerować tureckiej obecności wojskowej przesuwającej się na południe, ponieważ nam zagraża. Przekazaliśmy to już w sposób ogólny. Zobaczyliśmy teraz, że Turcja zamierza ulokować się na lotnisku na południe od swojej linii, w pobliżu Aleppo. Przekazaliśmy wiadomość. Jak określiłby Pan tę wiadomość? Nie róbcie tego. Wiadomość została przekazana.

Zbrojny atak na jeden z trzech krajów będzie uznany za atak na wszystkie. Porozumienie przewiduje też pogłębienie współpracy obronnej we wszystkich sektorach oraz wzmocnienie wspólnego odstraszania. Przywódcy twierdzą, że partnerstwo ma wspierać pokój, stabilność i bezpieczeństwo w regionie. Teraz jednak w tym wątku pojawia się dość zaskakująca informacja. Otóż według szefa Agencji Informacyjnej Irańskiego Parlamentu Iran dostał zaproszenie do dołączenia do tego paktu. A to już naprawdę mocno zmieniałoby dotychczasowy układ sił na Bliskim Wschodzie. Teheran ma obecnie rozważać odpowiedź. Póki co żadne z ministerstw spraw zagranicznych zainteresowanych państw nie potwierdziło tego zaproszenia. Status tej oferty pozostaje więc niejasny.

Zastanówmy się więc, dlaczego Arabia Saudyjska miałaby wpuścić Iran do własnego układu obronnego. Członkowstwo Teheranu zmieniłoby charakter tego paktu. Z porozumienia trzech państw powstałaby szersza regionalna architektura bezpieczeństwa. Wspólnym mianownikiem mogłoby stać się ograniczenie działań Izraela oraz zmniejszenie zależności od USA. Co ciekawe, Iran już wcześniej poparł samą ideę takiego systemu. Teheran uznał tego rodzaju pakt za odejście od zależności od mocarstw zewnętrznych. Wspólna gwarancja z Iranem pozostaje jednak trudna do pogodzenia z atakami jego sojuszników na cele saudyjskie. Ewentualne zaproszenie, jeżeli okaże się prawdziwe, może więc również być narzędziem deeskalacji albo politycznym testem. Najbardziej prawdopodobny scenariusz nie zakłada dziś wojny izraelsko-tureckiej.

Irańska waluta osiągnęła w poniedziałek rekordowo niski poziom, gdy Waszyngton przygotowywał się do ogłoszenia nowych sankcji. Na początku handlu na nieformalnych rynkach walutowych real spadł do poziomu 2,02 miliona za dolara amerykańskiego. A jak wygląda oficjalny kurs banku centralnego? Nieco ponad półtora miliona. Skąd zatem tak duża różnica? To po prostu rozdźwięk między rzeczywistością a rządowym komunikatem. Według danych rynkowych przytoczonych w raporcie, Rial stracił ponad 7% swojej wartości w ciągu niespełna tygodnia. Spadek następuje w czasie, gdy Iran mierzy się z rosnącą presją gospodarczą, a wysiłki dyplomatyczne mające doprowadzić do porozumienia z Waszyngtonem utknęły w martwym punkcie. Na tym etapie wszyscy dobrze wiemy, że to nie jest zwykły kryzys walutowy. To efekt niemal 6 miesięcy wojny, blokady portów i sankcji, które wprawdzie nie złamały jeszcze Iranu, ale ściągnęły jego gospodarkę do parteru.

Dlatego obecnie, szukając wyjścia z tego impasu, Amerykanom została wojna na wyniszczenie gospodarcze, ochrzczona już jako tzw. ekonomiczny D-Day. Z tej okazji sekretarz skarbu Scott Besant ogłosił Operation Economic Outcast, czyli, jak sam to ujął, największą ofensywę finansową w historii, która ma sprawić, że Teheran po prostu się podda. Iran stoi teraz przed bardzo jasnym wyborem i ma przed sobą tylko dwie drogi. Pierwsza to całkowita izolacja od świata i wyniszczona gospodarka, druga powrót do normalności i szansa na ponowne włączenie się w globalną gospodarkę. Najważniejsze założenia tego uderzenia zostały przedstawione na wczorajszej konferencji. Dziś rozpoczynamy operację Economic Outcast, której celem jest zamknięcie irańskiemu reżimowi wszystkich pozostałych możliwości działania.

Departament Skarbu zmapował każdą strukturę, każdego pośrednika i każdą sieć, którą Iran wykorzystywał do przemytu ropy i obchodzenia sankcji. Od dziś działania Departamentu Skarbu i innych agencji będą zaciskać pętle i odcinać każde potencjalne źródło dochodów finansujących Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej oraz zły irański reżim. Wprowadzamy zasadę zerowej tolerancji dla jakichkolwiek wycieków. Krótko mówiąc, na celowniku Białego Domu znalazło się dosłownie wszystko. Cyfrowe aktywa, złoto, lotnictwo, technologia czy też żegluga. Waszyngton wysyła także w świat konkretne ostrzeżenie. Kto dalej będzie handlował z Teheranem, może wypaść na stałe z systemu dolarowego.

Co na to sami Irańczycy? Iran jak zwykle reaguje twardo. Tak jakby się absolutnie niczego nie bał. Minister gospodarki Ali Madanizadeh oświadczył, że Iran jest w pełni przygotowany i już ma plan jak radzić sobie z zapowiedzianymi sankcjami nawet na dwa lata do przodu. Co więcej, rzecznik strażników rewolucji zapowiedział uderzenia w amerykańskie interesy i punkty energetyczne. Dodatkowo też należy pamiętać, że trwają prace nad wspólnym zarządzaniem z Omanem nad cieśliną Ormus, a Iran dąży do wprowadzenia opłat za przepływ. To wszystko siłą rzeczy oddziałowuje na codzienne nastroje w Iranie. Z jednej strony nie da się ukryć, że punkt widzenia ulicy jest dość oczywisty i dodatkowo grzany przez religijny reżim ajatollahów. Magdaleno! Magdaleno!

Magdaleno! Ale na tym przekazie pojawiają się coraz mocniejsze pęknięcia, a o trudnej sytuacji ekonomicznej swojego kraju otwarcie mówią już nawet najważniejsi irańscy politycy. Prezydent Masoud Bezeszkian wezwał do końca sytuacji ani wojna, ani pokój, bo niepewność niszczy gospodarkę i inwestycje. Warto jednak podkreślić, że w jego opinii Iran wcale nie przegrywa tej wojny. Czyli w wolnym tłumaczeniu jest źle, ale wygrywamy, więc zakończmy tę wojnę, bo my zaczniemy stawiać warunki. Logiczne to wszystko niemal tak jak obietnice Trumpa. Można powiedzieć, że trafił swój na swego. Pytanie więc, jak wygląda dziś życie zwykłych Irańczyków?

To całe geopolityczne przedstawienie to jedynie tło dla drastycznych wzrostów cen dla normalnego człowieka. Na przykład wołowiny o 150%, czy też ryżu o 60%. To inflacja żywności w Iranie o 128%, kiedy zaczyna jej po prostu brakować. Brakuje nawet benzyny, po którą ustawiają się długie kolejki, a braki sięgają do 15 milionów litrów dziennie. Życie przeciętnego Irańczyka do łatwych niestety nie należy. Naród cierpi więc coraz bardziej, ale póki co dzielnie wytrzymuje te niedogodności. To klasyczna gra o wysoką stawkę. Waszyngton liczy, że odcięcie od dolara i partnerów handlowych ostatecznie złamie Teheran. Iran liczy z kolei na to, że kontrola nad cieśniną Ormus i groźba uderzenia w infrastrukturę energetyczną złamie USA.

Ale na ten moment wygląda to po prostu jak klasyczna wojna na wyniszczenie i nie wygląda na to, aby Irańczycy mieli szybko skapitulować. Do tego ropa Brent dziś już leci w dół o ponad 3%, a giełda robi zwrot w górę. Wszystko dlatego, że diabeł w postaci sankcji USA okazał się nie tak straszny, jak Amerykanie go malowali. Administracja Trumpa nie odważyła się jednak objąć sankcjami partnerów Iranu i przede wszystkim chińskie banki. Pytanie nie brzmi już tylko, kto wygra tę rundę, ale ile jeszcze może wytrzymać irański naród, zanim wejdzie na ulicę? I jak długo światowa gospodarka zniesie niestabilność w Ormuzie? Czy amerykańskie największe w historii uderzenie sankcjami wystarczy, żeby złamać Iran? Dajcie znać, jak myślicie w komentarzach.