UPADEK NETANJAHU, SZEF NVIDII pod OSTRZAŁEM, a REPUBLIKA się OŚMIESZA! #BizWeek

Netanyahu traci władzę w Izraelu. Gadi Eisenkot, były szef sztabu armii, dostał misję stworzenia rządu. Póki co jednak wieczny premier wciąż siedzi na stołku i krzyczy, że wybory ukradły mu partie arabskie. Kim jest zatem nowy premier Izraela i czy wpadliśmy z deszczu pod rynnę? Sakiewicz kolejną ofiarą tragedii w Krakowie. Tak przynajmniej twierdzi Telewizja Republika, nawołując jednocześnie do bojkotu sieci sklepów z elektroniką. To jednak tylko wierzchołek góry absurdu i głupoty, jaka zalała polski internet, w tym coś na wzór kultu i romantyzacji mordercy. Czy wolność słowa powinna mieć swoje granice i czy siewce chaosu i fake newsów za to odpowiedzą?

Nie chodzi, broń Boże, o to, aby dusić wolność słowa. Jednak takie okoliczności pokazują wyraźnie, że podobnie jak wolny rynek może czasem wymagać pomocy państwa, tak i to samo państwo powinno reagować na przejawy bezkompromisowego ekstremizmu, Upadek Netanyahu. Wieczny premier traci władzę, a nowy ma miesiąc na stworzenie rządu. To już chyba koniec długiej ery Netanyahu na czele Izraela i ziścił się najgorszy dla niego scenariusz. 67 mandatów na 120 możliwych głosów.

Tyle wyniosła przewaga w knesecie nowego premiera Izraela, Gadiego Eisenkota, nad wiecznym premierem Benjaminem Netanyahu. Jak się okazuje, nie takim wiecznym. Na tej podstawie Eisenkot właśnie dostał zielone światło od prezydenta Itzhaka Herzoga, aby zacząć działać i formułować nowy rząd. Powierzyłem Gadiemu Eisenkotowi misję utworzenia rządu. Jak doszło do tego historycznego przetasowania? No cóż, moi drodzy, pomimo zwycięstwa Likudu w wyborach i pozostania największą partią w Knesecie, skąd my to znamy, Netanyahu nie zebrał odpowiedniego poparcia. W przypadku urzędującego premiera Benjamina Netanyahu Reprezentującego skrajną trawicę, problemy pojawiły się już na samym początku.

Partia Zjednoczony Judaizm Tory odmówiła poparcia któregokolwiek z kandydatów. Powodem była frustracja związana z tym, że jej sojusznik z partii Likud nie doprowadził do uchwalenia ustawy zwalniającej studentów Yeshiv z obowiązkowej służby wojskowej. Obecnie Netanyahu ma na koncie 46 mandatów. Okazuje się, że wrogów ma już wystarczająco dużo, aby ci, nawet się nie lubiąc, połączyli siły tylko po to, aby w końcu go obalić. Dlatego Izrael obecnie stoi o krok od politycznego przełomu, który może zakończyć wieloletnią dominację jednego z najbardziej rozpoznawalnych polityków świata. Jednak za 67 głosami stoją ludzie, którzy może chcą odsunąć Netanyahu, ale niekoniecznie chcą kiedykolwiek rządzić razem.

Generalnie łączy ich tylko olbrzymia niechęć do obecnego premiera Izraela, więc jest to chwilowy sojusz przeciw wspólnemu wrogowi. Zastanówmy się jednak, kim w ogóle jest nowy premier Gadi Eisenkot i czy nie wpadliśmy przypadkiem z deszczu pod rynnę. Eisenkot został właśnie pierwszym premierem w historii Izraela, którego przodkowie nie pochodzą z Europy, bo jest synem marokańskich Żydów. Już choćby z tego powodu jego dorastanie poza centrami władzy i pochodzenie z rodziny imigranckiej odróżniają go od elitarnego środowiska, w którym wychował się Netanyahu. O historii wiecznego premiera dużo więcej dowiecie się z tego odcinka. Eisenkot w wojsku służył 41 lat, z czego w latach 2015-2019 był szefem Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela.

Więc jeżeli kojarzycie obrazki zrównanych z ziemią palestyńskich osiedli, to właśnie jego pomysł na walkę z Hamasem. Początki tego pomysłu sięgają już 2008 roku i walk w Libanie. Czyli nie jest to absolutnie jakiś baranek boży czy ugodowy typ, chyba że chodzi o szukanie wsparcia w polityce anty-Netanyahu. Tutaj facet jest rzecz jasna gotów na kompromisy, byle tylko dojść do władzy. Zatem czy wspólny wróg wystarczy, aby znormalizować stosunki z Arabami? Właśnie tutaj zaczynają się niemałe schody, bo w Knesecie największym wyzwaniem są partie arabskie, które dają przewagę polityczną Eisenkotowi. 2,1 miliona mieszkańców Izraela to Arabowie. Z których większość wywodzi się od palestyńczyków. Wielu z nich przez lata bojkotowało izraelskie wybory, uznając, że państwo izraelskie marginalizuje ich społeczności.

Obecnie jednak wspólna lista ma 11 mandatów w Knesecie, a partia Ra 8. Oba ugrupowania opowiadają się za rozwiązaniem dwupaństwowym i potępiają politykę Izraela w strefie Gazy oraz na zachodnim brzegu. Mimo tego daje to 19 głosów, które poparły kandydaturę nowego premiera. I to właśnie ich głosy pozwoliły zbudować większość przeciwko Netanyahu. Wspominałem o tym, że tak właśnie może się wydarzyć w jednym z poprzednich odcinków. Warto go nadrobić, bo tam macie szersze tło tych wyborów. Największy problem nowego premiera polega na tym, że współpraca z tymi ugrupowaniami może być nie do zaakceptowania dla części potencjalnych partnerów Eisenkota. Tak choćby zadeklarował już Avigdor Lieberman, jeden z najważniejszych polityków izraelskiej opozycji.

On z kolei woli dopuścić możliwość bolesnego kompromisu z partiami ultraortodoksyjnych Żydów w sprawie obowiązkowej służby wojskowej. Wcześniej zdecydowanie sprzeciwiał się takim ustępstwom, ale cóż, sytuacja jest jaka jest. Co to oznacza dla możliwej sytuacji w Knesecie? Ta alternatywa daje 48 mandatów żydowskiej opozycji plus 13 mandatów partii ortodoksyjnych, czyli dokładnie 61 miejsc. Rzutem na taśmę dałoby im to ustawową przewagę do stworzenia większości. Jednak pełne poparcie ze strony ortodoksyjnych Żydów wydaje się tak pewne jak woda w koszyku, bo część z nich nadal patrzy w kierunku Netanyahu, a reszta nie popiera nikogo. Eisenkot deklaruje, że nie chce tworzyć rządu z partiami arabskimi, ale bez ich głosów jego blok nie ma po prostu większości, a sama rekomendacja od Arabów nie oznacza automatycznie wejścia do koalicji.

Mimo to, po otrzymaniu tej trudnej misji, Eisenkot zapowiedział, że będzie zabiegał o szeroki rząd jedności narodowej. Warto jednak zapytać, jak na te zmiany reagują rynki i giełda, bo niepewność polityczna odbiła się rzecz jasna tuż po wyborach. Zaledwie dzień po nich, czyli jeszcze w październiku, Shekel tracił wobec dolara 2%, a giełda w Tel Awiwie spadła o około 3%. W poniedziałek izraelski indeks urósł za to o około 2%, czyli raczej bez euforii na kandydaturę Eisencota, a Shekel nieco się tylko umocnił. Wszyscy zatem, łącznie z inwestorami, czekają na to, co stanie się w kolejnych dniach. Pamiętajmy, że Netanyahu nadal pozostaje premierem do czasu zaprzysiężenia nowego gabinetu. Wciąż kwestionuje też wynik, twierdząc, że wybory zostały mu skradzione przez partie arabskie.

Dlatego pojawiły się nawet pogłoski o możliwej blokadzie Knessetu przez prawicowe partie, aby utrudnić rozpoczęcie pierwszego posiedzenia. Netanyahu po dekadach u szczytu władzy na pewno nie skapituluje po cichu, tylko będzie walczył do ostatniego poplecznika. Zwłaszcza, że tak naprawdę nie wszystko jeszcze stracone. Jeśli Eisenkot nie zdoła zbudować rządu w wyznaczonym terminie 28 dni, Przedłużonych maksymalnie o kolejnych 14 ponownie szansę może otrzymać Netanyahu. Bo nie oszukujmy się, obalenie premiera to jedno, a rządzenie państwem w stanie wojny i zagrożenia terroryzmem to dwie zupełnie różne rzeczy. Powstająca w takich warunkach bardzo krucha koalicja, jeśli w ogóle powstanie, może mieć przed sobą niezwykle trudne zadanie.