Mentionsy Mentionsy
DEBATA o Polsce.
DEBATA o Polsce.

Jaką ROLĘ w wyborach odegrają ROLNICY? NAJWAŻNIEJSZE WYBORY

14.09.2023 ·32 min 57 s · 9 rozdziałów

Częścią kampanii PiS-u jest szerszenie niechęci wobec Ukrainy i Europy? Gościem programu jest socjolog prof. Andrzej Rychard z Polskiej Akademii Nauk, z którym o osłabionym komunikacie rządu rozmawia Kamila Biedrzycka. Posłuchaj całej dyskusji!

0:00 · Analiza polityki PiS wobec rolnictwa 3

Podtrzymuje jak gdyby pewne rodzące się nastroje antyukraińskości w Polsce, ale także podtrzymuje pewne nastroje antyeuropejskie, które są absolutnie mniejszościowe, ale jednak być może z punktu widzenia PiSu warte do zagospodarowania. I wtedy powstaje chaos. Polacy najbardziej nie lubią chaosu ze wszystkiego, bo się boją chaosu i to jest skądinąd zrozumiałe. Prawo i Sprawiedliwość już nie ma w sobie tej siły komunikatu pod tytułem Nie bójcie się, my to wszystko ogarniemy, my to wszystko uporządkujemy i wtedy do władzy dochodzi, no, coś w rodzaju konfederacji. NIK jako instytucja, już abstrahuję w tej chwili od tego, kto jest jej prezesem, jest naprawdę jedną z niewielu ostoi niezależności w polskim państwie. I należałoby z pewnym, powiedziałbym, szacunkiem podchodzić do jego ustaleń.

Można się nie zgadzać momentami, można z czymś polemizować, ale jednak to jest bardzo ważne. W związku z czym nie sądzę, żeby się udało PiSowi zgasić jak gdyby znaczenie tego. Zaczynamy naszą rozmowę uporządkowaną, miejmy nadzieję, pan profesor Andrzej Rychard, socjolog, dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. Dzień dobry, panie profesorze. Dzień dobry, witamy. Już właśnie przed anteną rozmawialiśmy na temat tego, że wiele tematów przed nami, tylko niestety nic pozytywnego tutaj się nie znajdzie. Ale dobrze, zacznijmy od wczorajszego wystąpienia zwanego orędziem premiera Mateusza Morawieckiego. Od kiedy szef rządu ma orędzia, panie profesorze? Od wtedy kiedy zachcę. Przynajmniej w Polsce. Moim zdaniem nazwanie tego orędziem ma pokazywać, że jest to jakieś takie szczególnie ważne, że PiS przywiązuje do tego dużą wagę, do tego co ma do powiedzenia w obronie, zdaniem PiSu, zagrożonych interesów rolników.

Rzeczywiście po części zagrożonych, do czego to zagrożenia w dużej części poprzez chaotyczną politykę na początku wobec zboża ukraińskiego samo PiS się przyczyniło. No i teraz chcę wyjść jak gdyby obronną ręką z tego wszystkiego. Moim zdaniem sposób dla Polski i dla Ukrainy i dla Europy niekorzystny. No dobrze, tylko rozumiem, że w tej chwili Prawo i Sprawiedliwość walczy o głosy wyborców, których Los Ukrainy i Europy może nie to, że nie interesuje, ale z pewnością postawią tezę, że los polskiego rolnika i Polski jest najważniejszy, w związku z tym rząd ma się zajmować Polską i polskimi rolnikami, a nie oglądać na kwestie europejskie czy też ukraińskie. Bardzo mocną retorykę zastosował premier Mateusz Morawiecki, mówiąc o tym, że nie pozwolimy na to, żeby ukraińskie zboże zalewało polski rynek.

2:02 · Rola rolników w kampanii wyborczej PiS 1

No niewiele ma to wspólnego z retoryką, która była jeszcze jakiś czas temu wobec Ukraińców stosowana. I teraz, panie profesorze, ja nie pytam o to, czy to jest ładne, czy to jest nieładne, tylko pytam o to, czy to będzie skuteczne. Więc o czyje głosy walczy? Moim zdaniem walczy o głosy tych wszystkich, których także poprzez propagandę PiS-owską do pewnego czasu nastawia się wobec Ukraińców z pewnym dystansem. Że myśmy tak strasznie dużo pomagali, a tu zobaczcie, oni szkodzą polskim rolnikom. To nie jest tylko walka o głosy polskich rolników. To jest walka o tych wszystkich, którzy uważają, że Ukraińcom za dużo, że Ukraińcy za dużo. Chcą podebrać elektorat Konfederacji. Myślę, że tak. Bo teraz niech Pani weźmie pod uwagę to. Ilu jest rolników?

4:46 · Krytyka polityki PiS wobec Unii Europejskiej 3

I to się wpisuje nie tylko w to, że podtrzymuje pewne rodzące się nastroje Antyukraińskości w Polsce, ale także podtrzymuje pewne nastroje antyeuropejskie, które są absolutnie mniejszościowe, ale jednak, być może z punktu widzenia PiSu, warte do zagospodarowania. I rosną, przynajmniej na to wskazują badania Panie Profesorze, że one z miesiąca na miesiąc to nie są jakieś przyrosty ogromne, ale jednak są. W porównaniu z tym, co było na początku wojny, no to już rzeczywiście mówimy o zupełnej zmianie podejścia polskiego społeczeństwa, ale nie o tym. Jaki jest Pana zdaniem cel, taki najprawdziwszy, takiej, a nie innej obecnie polityki wobec Ukrainy, Prawa i Sprawiedliwości?

Odkładamy na bok te głosy wyborcze, ale mówię też o Takim nastawianiu społeczeństwa antyeuropejską właśnie, o czym pan przed chwilą wspomniał, że Unia nam nie chce pomóc. Unia jest zła, więc my musimy sobie radzić sami. Czy tutaj jest jakieś drugie dno? Jeżeli pani odłoży na bok te głosy i te zabiegi o te głosy, to wtedy moim zdaniem nic nie zostanie. Tak naprawdę wyłącznie chodzi o te głosy i o te zabiegi ich dotyczące. A nie o to, żeby obrzydzać nam Unię Europejską? No tak, ale dlaczego mamy mieć obrzydzaną Unię Europejską? Po to, żeby pokazać, że jedynie PiS jest w stanie bez Unii Europejskiej załatwić wszystko dobre dla Polski i teraz się postawimy I ani grama zboża ukraińskiego nie przyjmiemy, niezależnie od tego, co ci okropni biurokraci w Unii zrobią. No taki to jest komunikat, a ten komunikat nie służy niczemu innemu, jak temu, żeby powoli zagospodarowywać ten niewielki, ale obecny jakiś elektorat, który jest dystansem wobec Unii rzeczywiście.

Bo to, że myśmy tych pieniędzy nie dostali, to też część osób w to uwierzyła, że to Unia, Ona wpływa na wynik naszych wyborów. No i że wpływa na wynik naszych wyborów. Poprzez to, krótko mówiąc, to wszystko moim zdaniem to jest... Bez kampanii wyborczej my tego nie zobaczymy. Ale też trzeba powiedzieć, że to co jest w tej kampanii wyborczej, więc ten przekaz antyunijny, antyniemiecki, z dystansem wobec Ukrainy, z pokazywaniem jak to wiele jest źródeł strachu wokół nas i tylko PiS potrafi te źródła strachu zminimalizować, To wszystko to jest nie tylko kampanijne, to jest po prostu także element dłuższego i bardziej całościowego programu Prawa i Sprawiedliwości. Prawo i Sprawiedliwość chce budować taką Polskę, w której będziemy się bali i będziemy uważali, że tak naprawdę tylko oni, czyli Prawo i Sprawiedliwość, jest te strachy w stanie zminimalizować, jeśli nie całkiem zredukować.

7:53 · Analiza strategii PiS w kampanii wyborczej 4

No przecież to jest ten właściwie główny przekaz, który od lat Prawo i Sprawiedliwość buduje. I Pana zdaniem to jest przekaz, który będzie właśnie skuteczny 15 października, no bo wiadomo, oczywiście proszę mnie poprawić, jeżeli się mylę, ale większość wyborców prawdopodobnie podejmie decyzję, jeżeli nie na ostatnią chwilę, to na ostatniej prostej i głównie pod wpływem rozmaitych emocji. Komu idzie lepiej rozbujanie w społeczeństwie tych emocji, uderzanie w to tak zwane miękkie wyborcze podbrzusze? Kto tutaj jest sprawniejszy według Pana? Przez lata sprawniejszy był PiS. Po marszu 4 czerwca tę sprawność absolutnie odzyskała Platforma czy też Koalicja Obywatelska. Rzecz w tym, że moim zdaniem to co Platforma odzyskała nie zostało do końca wyzyskane przez opozycję demokratyczną, a nawet powiedziałbym częściowo utracone.

I od czasu ogłoszenia referendum, które jest Powiedziałbym, kompletnie bez sensu w moim przekonaniu, ale zarazem bardzo trudne do krytykowania, jeżeli się przez lata występowało profrekwencyjnie, że chodźmy, chodźmy, uczestniczmy w rozmaitego rodzaju działaniach. Teraz jest dosyć trudno tłumaczyć ludziom, dlaczego w wyborach tak, a w referendum nie. To trochę moim zdaniem PiS odzyskuje tę zdolność narzucania narracji i zdolność rozbudzania emocji. Przecież Tusk w czasie tego marszu 4 czerwca zrobił nie tylko to, że odzyskał emocje, ale także odzyskał emocje, krótko mówiąc, pod polską flagą. Pamiętamy, ile tam było polskich flag. Też wytrącił tę główną broń antypolskości, której bardzo często Prawo i Sprawiedliwość używało wobec Tuska, prawda?

Für Deutschland i tak dalej, i tak dalej. Ta retoryka niemiecka, jak widzieliśmy w spocie z kotem i telefonem, też ostatnio się pojawiła. No tak. I teraz to znowuż wraca i moim zdaniem opozycja rozbudziła bardzo, bardzo silne nastroje przed tym marszem 1 października. Nazywając go Marszem Miliona Serc i każdy marsz, w którym będzie mniej niż oszacowany milion, nie będzie uznany za sukces opozycji, a to jest bardzo, bardzo ciężkie w tej chwili do osiągnięcia. I moim zdaniem nie wiem, czy opozycja zdąży odzyskać tę zdolność narzucania emocji przed wyborami 15 października. Słyszy się takie komentarze, że PiS to właściwie już osiągnął swoje maksimum, a opozycja poprzez sporą grupę niezdecydowanych ma jeszcze bardzo dużo do uzyskania.

Otóż ja nie jestem taki do końca przekonany. Czy PiS już rzeczywiście dotknął szklanego sufitu? Ja nie wiem na jakiej podstawie jest budowane przeświadczenie, że już więcej nie mogą mieć. To jest optymistyczne z punktu widzenia opozycji demokratycznej przeświadczenie, ale ono tak zupełnie stuprocentowo pewne nie jest. Jest to wysoce prawdopodobne, ale nie jest to pewne, że już PiS osiągnął prawie maksimum. A z drugiej strony też nie wiem, na jakiej podstawie jest sądzone, że ci niezdecydowani, no to oni jeżeli gdzieś pójdą, to pójdą głównie w stronę opozycji demokratycznej. Niekoniecznie. Wcale niekoniecznie. A gdzie to jest napisane? Z czego to ma wynikać w taki twardy sposób? Można co najwyżej stawiać ostrożną hipotezę, że jest nieco bardziej prawdopodobne, że oni pójdą do opozycji niż do Prawa i Sprawiedliwości.

11:39 · Perspektywy wyborcze PiS i opozycji 1

Ale może być coś większego niż afera wizowa, niż kwestia tego, jaki był raport NIK-u wczoraj, który powiedział wprost, że PiS doprowadziło do zwiększenia śmiertelności ludzi. Może być coś więcej dalej? Oczywiście, że może być więcej i dalej. Wie pani, kiedy ja się urodziłem już sporo lat temu, to myślałem, że do końca będę żył w komunizmie. Nie, a ten wziął i upadł na szczęście. Kiedy żyłem przez wiele lat i kiedy pani też już żyła, to byliśmy przekonani, że Rosja jest jaka jest, nie jest to może najprzyjemniejszy kraj, ale przynajmniej jest obliczalna. A tu wzięła i napadła na swojego sąsiada, nazywając go na dodatek takimi samymi jak my Rosjanie, tylko trochę może to są gorsi ci Ukraińcy Rosjanie, tacy niedorobieni, prawda? No wie pani, to on się może wywracać w różne strony.

20:13 · Analiza sytuacji kobiet w Polsce 5

To jest jedna trzecia społeczeństwa. No dokładnie. Oczywiście można powiedzieć, że spośród tej ponad jednej trzeciej część ma dostęp do internetu. Ale część nie ma, są czarne dziury. Absolutnie, spora część nie ma. W związku z czym Tusk może się dwoić i troić, objeżdżać całą Polskę, ale po pierwsze on do każdych drzwi nie zapuka, bo to jest niemożliwe nawet przy takiej wydolności, jaką on ma, a po drugie Widzowie publicznej telewizji informacyjnej w ogóle nie wiedzą, że on objeżdża. Oni w ogóle nie wiedzą, że on cokolwiek objeżdża. Oni tylko wiedzą, jak się objeżdża Tuska, prawda, mówiąc w tej telewizji o tym, jak to on kłamie i tak dalej. Wie pani, ja sam byłem wstrząśnięty tym, jak aktywny jest na przykład PiS na takich Na takich portalach jak YouTube.

Słuchałem się kiedyś klasycznego rocka, a tu raptem co chwila mi się włącza reklama PiSu. Podobno dwa miliony złotych na samego YouTube'a Prawo i Sprawiedliwość wydało. Takie są nieoficjalne informacje. Na razie! A gdzie jest Platforma? A to nie jest taka biedna partia. Ja muszę powiedzieć, że właśnie problemem opozycji jest to... Nie docenia sieci? No, wie pani, myślę, że jest ogromna odległość pomiędzy nieprawdopodobną zdolnością i wydolnością Tuska, a tym, co jest na dole. Ja nie wiem, czy tam na dole praca Rozmaitych mózgów w ciszy trwa. A w PiS-ie mamy odwrotną sytuację. Mamy gasnącą wydolność lidera, ale za to na dole mróweczki pracują. I w tych YouTubach, i w tych innych miejscach są też obecni. Jarosław Kaczyński ma teraz gasnącą wydolność, Pana zdaniem? To jest widoczne? No nie no, to jest widoczne oczywiście, wie Pani.

To jest widoczne, naturalne. Ale to mu tak bardzo nie przeszkadza, bo on ma taką postawę i być może taki komunikat, no ja już może nawet nie tyle ojciec, ale taki dziadek narodu. No dobrze, ale czy to nie jest tak, że on sprawia problem swoim ludziom? No bo ciągle oni się muszą za niego tłumaczyć. A to brutto z netto, a to podaż z popytem, a to też kobiety mają prawo i ciągle ci biedni politycy Prawa i Sprawiedliwości lub też niebiedni, no to już kwestia interpretacji, są pytani o słowa Kaczyńskiego. Tak, ale to... Patki Kaczyńskiego właściwie. Wie pani, to jeszcze wciąż jak gdyby do tego najbardziej twardego elektoratu... Nie dociera. Nie dociera, ponieważ tam jest miłość i tam jest przekonanie, że on... Czyli wyznawcy, jak to się mówi. Wyznawcy, ale też trzeba powiedzieć uczciwie, wyznawcy, którzy swoje wyznanie w sporej części opierają na tym, że co PiS obieca, to dowiezie.

Dowozi kosztem. Być może osłabiania postępu gospodarczego, z pewnością kosztem osłabiania naszej obecności w Unii, osłabiania w ogóle sygnałów prorozwojowych, ale rozdając te rozmaite benefity tak punktowo troszeczkę uspokaja. I to jeszcze jakoś działa. To być może nie pozwoli pozyskać tego nowego elektoratu, który jest konieczny także dla PiSu. No ale podobno w badaniach PiSu wyszło, że nawet ci Ten żelazny elektorat część przynajmniej zastanawia się, czy w ogóle pójść do wyborów, więc może to stąd jest to takie zaostrzenie retoryki. Panie profesorze, to jeszcze chciałabym, żebyśmy cofnęli się do momentu, w którym było takie duże zamieszanie w sztabie wyborczym Prawa i Sprawiedliwości, kiedy Tomasz Poręba został usunięty tak naprawdę de facto ze stanowiska szefa sztabu.

Zastąpił go Joachim Brudziński. No i jak ten Joachim Brudziński się sprawdza Pana zdaniem w tej kampanii Prawa i Sprawiedliwości? Dobrze. Z punktu widzenia Prawa i Sprawiedliwości, moim zdaniem, powolutku, powolutku prowadzi do sytuacji, w której PiS odzyskuje zdolność narzucania narracji, którą utracił po marszu 4 czerwca. No na przykład, wie pani, Joachim Brudziński. W porządku, dobrze, ale chociażby to, że my wiemy, że to jest Joachim Brudziński, świadczy o tym, że... No my wiemy, bo my jesteśmy w pewnej bańce. No dobra, a kto jest szefem kampanii Platformy? Wioletta Paprocka. No. Ale szefowie kampanii nie są od tego, żeby brolować w mediach, tylko ciężko zasuwać. Przepraszam znowu za potoczność sformułowania. No tak, to prawda.

Pokazano wszystkie 17 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.