Robert Kośla - EMEA Chief Architect - Secure Cloud - Defense and Intelligence, Microsoft
O blaskach i cieniach bycia cyberliderem w ważnych instytucjach państwowych opowie Robert Kośla.
Dzisiaj naszym gościem jest Robert Kośla. Myślę, że osoba, której w środowisku cybersecurity w Polsce przedstawiać nie trzeba. Robert niedawno wyrobił funkcję dyrektora Departamentu Cyberbezpieczeństwa w Kancelarii Premiera. Rada Ministrów. I z Robertem chcieliśmy porozmawiać, jak to w rozmowach o cyberliderach, o tym, jak być liderem w takim specyficznym środowisku. Robercie, jesteś osobą, która bardzo, bardzo długo działa w temacie cyber. Myślę, że w Polsce mało kto ma tak długą historię aktywności w tym obszarze. Ile to jest lat, kiedy działasz na cyber? Ja myślę, że to jest okres od zakończenia studiów. Kończyłem cybernetykę na Wojskowej Akademii Technicznej i moje pierwsze kroki podejmowałem w ramach służby w Biurze Szyfrów Urzędu Ochrony Państwa.
Trochę inaczej jest wiadomo, w sektorze prywatnym najczęściej tym głównym motywem jest kwestia generowania przychodów, generowania zysków. W przypadku działalności w sektorze publicznym te cele są inaczej określane. Są to cele strategiczne, przygotowania dokumentów regulacyjnych, kalendarzowe, Jakie również przeniesienie na uzyskanie, jakichś efektów oczywiście też finansowych w postaci oszczędności, w postaci inwestycji czy wspierania inwestycji w dany obszar, taki jak cyberliderzy czy CSO. Kiedy przechodziłeś z Microsoftu, bo wcześniej pracowałeś w Microsoftie, obejmując stanowisko dyrektora Departamentu Cyberliderzy i Część, a wtedy jeszcze w Ministerstwie Cyfryzacji, no tyle było ci łatwiej, że wcześniej też jednak w tym sektorze publicznym też pracowałeś, ale co cię skłoniło do opuszczenia na taki Bogatej, fajnej korporacji na rzecz pracy w sektorze publicznym, bo to jest taka była wtedy duża, głośna decyzja i głośna zmiana.
Ja myślę, że te zmiany były dwie. Jedna to jest oczywiście to moje przejście do Microsoftu w 2008 roku. Po zakończeniu realizacji myślę, że bardzo ważnego zadania, czyli uruchomieniu systemu informacyjnego Schengen. To był 2007 rok. Zrealizowałem to zadanie, które polecił mi ówczesny wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Grzegorz Bliźniuk, pełnomocnik rządu do spraw CCBiS i de facto w grudniu wyszliśmy do Schengen, więc ja dostałem wtedy propozycję, żeby przejść do sektora prywatnego, notabene od kolegi, którego znałem ze struktur wcześniejszych natowskich, kolega, który pracował w Departamencie Obrony Stanów Zjednoczonych, który przeszedł do Microsoftu i budował globalną strukturę odpowiedzialną za bezpieczeństwo publiczne i obronność. Który to był rok? To był rok 2008.
Później mieliśmy obszar pracy dla komercyjnego podmiotu. Dziś już możemy powiedzieć, jesteś po wyjściu. Co byś takiego zmienił w tym ostatnim swoim doświadczeniu? Czy byłaby jakąś taką magiczną różdżkę do zmiany? Czy potrafiłbyś wskazać, że coś byś zrobił inaczej, zmodyfikował, zmienił jakąś jedną decyzję? Aha, jedną decyzję. No wiesz, nie można mieć siedmiu żyć jak koty, ale jedną taką... Ok, oczywiście nie posłużę się tutaj dawnym dowcipem związanym ze złotą rybką, jak tutaj zaszkodzić przeciwnikom. Nie, nie o to chodzi. Ja myślę, że tą jedną decyzją byłaby jednak rezygnacja z tego pomysłu, który w pewnym momencie się pojawił, żebym oddał jeden z wydziałów, który funkcjonował w Departamencie Cyberbezpieczeństwa.
Tam była zmiana na stanowisku dyrektora generalnego Ministerstwa Cywilizacji. To było wzmacnianie Biura Dyrektora Generalnego i był taki pomysł, żeby przekazać Wydział Spraw Obronnych i Zarządzania Kryzysowego do Biura Dyrektora Generalnego. Z punktu widzenia teraz perspektywy czasowej myślę, że to był błąd, chociaż oczywiście w strukturze już Kancelarii Profesoratów i Ministrów Sprawami Obronnymi zajmuje się on dedykowany zespół, inny departament, natomiast zarządzanie kryzysowe w obszarze cyfrowym To zarządzanie cyfrowe jednak powinno być bliżej cyberbezpieczeństwa i tutaj... Żeby to nie było dualizm, tylko żeby było... Tak i tutaj nawet w ostatnim okresie takie rozmowy prowadziłem z panem dyrektorem Chmielem, żeby ten obszar i tutaj uzgodniliśmy to, że biuro ochrony tą część jednak przekaże z powrotem do Departamentu Cyberbezpieczeństwa, gdzie to właśnie zarządzanie kryzysowe w cyfryzacji, czyli na styku również z Instytutem Łączności, z Instytutem NASK powinno być skoordynowane tak, żeby łatwiej było te procesy prowadzić i zresztą
Sytuacja nie była zbyt dobra, nie była ciekawa, dlatego że po tym pierwszym okresie, kiedy powstał Departament Cyberbezpieczeństwa z inicjatywy generała Nowaka, który był pierwszym dyrektorem Departamentu Cyberbezpieczeństwa, później przejął to od niego Piotr Januszewicz, później przez pewien czas dyrektorem był pan Andrzej Krzyżko, to po tym okresie, kiedy on odszedł, w Departamencie nie było kierownicy, więc jak ja przyszedłem, nie było ani zastępcy, była osoba pełniąca tylko obowiązki, kierująca, jeden z byłych naczelników, który kierował Wielkie dzięki i do zobaczenia!
Uznałem, że to bardzo dobry pomysł i de facto zrobiłem dokładnie to samo, czyli poprosiłem każdego z pracowników i liderów poszczególnych zespołów, bo tak jak mówię, nie byli to naczelnicy formalnie, a żeby pisali zadania, które wynikają z ustawy, zadania, które wynikają z wcześniejszych zobowiązań i roli departamentu, jak i te zadania, które w najbliższym czasie na nas będą spoczywać. I te zadania sobie rozpisałem, rozłożyłem i później pogrupowałem to w taki sposób, że z tych czterech grup powstają cztery wyziemy. I te cztery wydziały, które zostały, później zaakceptowana ta koncepcja przez pana ministra Obońskiego, również dyrektora generalnego i na bazie tego udało mi się zbudować strukturę złożoną wtedy z czterech wydziałów, z powołaniem czterech naczelników i tak żeśmy tą strukturę wyulkomili. I ona do tego czasu, do tego, do chwili obecnej funkcjonuje, poza tym jednym wydziałem, który został przekazany wtedy do biura dyrektora generalnego.
A fluktuacje? Słuchacze spotykają, jako po prostu rynek daje fantastyczne możliwości. Jak ktoś już pozna system, zna reguły gry, to jest łakomym kąskiem dla sektora publicznego. Myślę, że to będzie zaskoczenie, dlatego że jedyna osoba, która rzeczywiście odeszła do struktury Departamentu i to było w tym pierwszym okresie dwóch, trzech miesięcy, bo dostała inną propozycję, uznała ją za ciekawszą. Ta osoba przeszła notabene nie do biznesu, tylko do ówczesnego Ministerstwa Energii. Natomiast jeszcze jedna osoba, ale ona dostała propozycję ze służb też pójścia na kursy. To była osoba, która interesowała się bardzo mocno służbami, więc jakby to też przejście też nie do sektora prywatnych. Tak naprawdę nie było sytuacji takiej, żeby ktoś z zespołów funkcjonujących w Departamentie Cyberbezpieczeństwa odszedł w tym czasie, kiedy ja funkcjonowałem.
Jedynie przychodzili eksperci, robiliśmy nabory i wypełnialiśmy etaty, które otrzymaliśmy jako Departament w ramach Ustawy o Krajowym Ustawie Cyberbezpieczeństwa, między innymi pojedynczy punkt kontaktowy. Te osoby, które prowadziły postępowania administracyjne o uznaniu operatora za operatora usługi twórczowej. To było zadanie, czyli prowadzenie postępowania administracyjnych. Wcześniej Departament takie postępowanie nie prowadził, więc też musieliśmy tę kompetencję zbudować. I udało się te osoby pozyskać. I tutaj bardzo dużą rolę odgrywał Pan Naczelnik Wlaś, Pan Naczelnik Dysarz, którzy poprzez swoje kontakty w CSAP-ie, poprzez to, że prowadzili również zajęcia w CSAP-ie, notabene prowadzili też aktywną rekrutację do Departamentu. I my co roku również przyjmowaliśmy do siebie kilkunastu stażystów ...praktykantów, zarówno z SAP-u, jak i z innych uczelni, gdzie w tym okresie, najczęściej okresie wakacyjnym, te staże praktyki były w granicach trzech miesięcy, te osoby były wrzucane na głęboką wodę, te osoby pracowały w konkretnych tematach i część z nich wróciła do nas już później do pracy.
I chodziło o to, żeby też w strukturze Departamentu Cyberbezpieczeństwa powstał dedykowany zespół, który takie nabory, takie procedury, procesy mógłby prowadzić. Notabene 50% finansowania powstania tego zespołu pochodzi z funduszy unijnych. Więc są te dwa wydziały, z których struktura została przygotowana. Opisana również skutki finansowe na ten rok, na kolejne, na jeszcze kolejne zostały przez nas przygotowane i to zostawiłem swojemu następcy jako też propozycji rozwoju Departamentu. Taka struktura europejska, o której mówisz, stworzona w Rumunii jest z jednej strony szansą dla ludzi zajmujących się cyberbezpieczeństwem, ale również zagrożeniem. Jakbyś zastanowił się, co mógłbyś przekazać naszym członkom stowarzyszenia, członkom CSO Council, mówiąc o tym, jak powstrzymać odpływ, żeby nie poszli do tego, nasi najlepsi nie poszli do Rumunii pracować.
Jak ich powstrzymać? Pieniądze zostawmy na bok, tu już w Sejmie projekt idzie, będą pieniądze, ale pieniądze to nie wszystko. W sercie ludzie pracują nie dla pieniędzy, pracują dla czegoś innego. Tutaj zacytowałeś oczywiście klasyka i tytuł jednego z filmów, zresztą też korzystam z tego cytatu, pieniądze to nie wszystko, a wszystko bez pieniędzy to oczywiście się nie uda tego zrobić. Ja zastosowałem dokładnie tą samą metodę i w taki sam sposób pracuję od czasu, kiedy miałem okazję kierowania i nadzoru nad trzema wydziałami w strukturze najpierw Biura Bezpieczeństwa Łączności Informatycznych z Urzędu Ochrony Państwa, później zaproponowana struktura nowego Departamentu Bezpieczeństwa Teleinformatycznego. Też trzy wydziały, plus laboratoria badacze, Tempest, ochrona kryptograficzna, również zespoły szkoleniowe.
Żadna z tych uwag nie dotyczyła tego, że ten model jest zły, że ten model będzie powodował jakiekolwiek konflikty. A czemu nie udało się tego zrobić? Departament Cyberbezpieczeństwa, przygotowując projekt, realizuje polecenia ministra, który wskazuje kierunki, w jakich projekt ma podążać. Tak jak mówię, ta wersja projektu wcześniejsza, którą firmował pan minister Zamórski, ona uwzględniała ten poprzedni model. Tak, oczywiście będziemy się uważnie przyglądać teraz do zdania, jeżeli oczywiście dobrze. Myślę, że każdy z CSO będzie miał pewien zgryz, bo jak mu... Jego z lepszym ludźmi powie, wiesz, ja to chciałbym realizować fajne rzeczy i tutaj Ministerstwo Cyfryzacji, KBRM powie, daję ci 42 tysiące jako dodatek, tak, bo to jest w tym momencie jako dodatek, to jest szansa, że on...
To jest pewnego rodzaju taka patologia. Poliwęglanowego dokumentu z warstwy elektronicznej. Pewna zgoda oczywiście, pytanie jest takie, jak szybko przepisy nadłożają za pewnymi rozwiązaniami technicznymi. Tutaj pewna zgoda, że to umocowanie czy dla NM Obywatela, czy dla tych różnych form identyfikacji elektronicznej, bo tak jak powiedzieliście, jest profil zaufany i można korzystać z warstwy elektronicznej dowodu osobistego, można korzystać ze swojej tożsamości wygenerowanej przez bank. Mieliśmy również, i to z inicjatyw rynku, kwestia wideoweryfikacji. I tutaj też można powiedzieć, no, wideograficacja już jest, jest stosowana w wielu miejscach. Dlaczego tego nie ma jeszcze przepisa? Też podjęliśmy prace legislacyjne, przegląd i rozmawialiśmy o tym z pięcioma dostawcami usług zaufania w Polsce, którzy zresztą są nadzorowani, a udanym nadzorem jest Departament Cyberbezpieczeństwa. Z nimi prowadziliśmy wszelkie konsultacje techniczne, jak tego typu rozwiązania przygotować, bo też nie ma regulacji na poziomie europejskim.
No to jest fajna pasja, ale to wymaga czasu, rzeczywiście wymaga czasu. Można to robić jako w sezonie letnim, tak? W Polsce nie narzekamy na wiatr lipiec, szczególnie sierpniu. Ja lubiłem okres sierpniowy, gdzie rzeczywiście tych wiatrów było sporo, chociaż to był okres bardzo często burzowy, więc żegarstwo tak może, może gdzieś rzeczywiście na morze i może gdzieś na oceanie. Coś jeszcze w ogóle chcesz takiego zrobić poza pracą? Coś nowego, jakieś osiągnięcie celu, które masz w zakresie tych aktywności takich niezawodowych? Myślę, że nie. To, co realizuję poza pracą, to jest oczywiście rodzina. Tutaj chciałbym więcej czasu dozwięcać się rodzinie, bo jest to zawsze wyzwanie, zawsze ten work-life balance, który się pojawia w tych korporacyjnych dyskusjach, trudny do utrzymania, szczególnie w sytuacji takiej, kiedy ląduję w nowym środowisku i muszę budować coś od początku, tak jak to było w przypadku Departamentu Cyberbezpieczeństwa, gdzie ten pierwszy okres pracy, to wydawało mi się, że wyjście przed godziną 21 z biura to byłoby zbyt wcześnie,
Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Tomasz Wodziński przedstawia Roberta Kośle, dyrektora Departamentu Cyberbezpieczeństwa w Kancelarii Premiera, opisując jego długą karierę w cybersecurity.
Robert opowiada o swojej pracy w środowisku publicznym i komercyjnym, podkreślając różnice i korzyści obu sektorów.
Robert opowiada o decyzji o opuszczeniu Microsofta i powrocie do sektora publicznego, aby kontynuować pracę nad Krajowym Systemem Cyberbezpieczeństwa.
Robert opisuje strukturę i rozwój Departamentu Cyber bezpieczeństwa, w tym zmiany i propozycje dotyczące nowych wydziałów.
Robert omawia zatrudnianie ekspertów do analizy zagrożeń i łańcucha dostaw, a także finansowanie tego projektu z budżetu.
Robert rozmawia o współpracy z branżą IT, a także przedstawia swoje opinie na temat pracy w sektorze publicznym i potencjalnych problemów z integracją.
Robert Kośla omawia współpracę międzynarodową w dziedzinie cyfrowej, regulacje i standardy, a także perspektywy zawodowe.
Robert Kośla omawia, jakie pytania rekruterów są nieodpowiednie, a także opowiada o swojej prywatnej przestrzeni i tajemnicach państwowych.
Robert Kośla będzie mówić na konferencji Advanced Fed Summit o przeciwdziałaniu atakom ransomware'owym i inicjatywie 30 państw.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
O blaskach i cieniach bycia cyberliderem w ważnych instytucjach państwowych opowie Robert Kośla.