Mentionsy Mentionsy
Co to będzie
Co to będzie

Trump ma dość Netanjahu. "Ja rozdaję karty"

11.06.2026 ·1 godz 12 min · 10 rozdziałów

Czy Trump naprawdę pokaże Izraelowi, kto tu rządzi? Co najnowsze przecieki mówią o prawdziwych zdolnościach wojskowych Iranu? Czy Netanjahu pożegna się z fotelem premiera? I ile będziemy latem płacić za benzynę? W tym odcinku wszystko, co musicie wiedzieć o tym, co się ostatnio dzieje na Bliskim Wschodzie. Zapraszają Marta Nowak i Miłosz Wiatrowski-Bujacz.

0:00 · Wprowadzenie i temat odcinka 1

Czy Trump naprawdę pokaże Netanyahu, kto tu rządzi? Co nam mówią najnowsze przecieki o prawdziwych zdolnościach wojskowych Iranu? Ile zapłacimy latem za litr benzyny? Czy Netanyahu jesienią odda władzę? Dzisiaj wszystko, co musicie wiedzieć o tym, co dzieje się ostatnio na Bliskim Wschodzie. Jedziemy! Cześć, dzień dobry, witamy w podcaście Co to będzie? Ja nazywam się Marta Nowak. A ja nazywam się Miłosz Wiatrowski, bujacz. Dzisiaj bez newsów. Dzisiaj nie mówimy co się dzieje na świecie, dzisiaj mówimy o tym co się dzieje... Na świecie. Wyłącznie w jednym obszarze świata dzisiaj przenosimy się na Bliski Wschód. Tak jest, jest to odcinek specjalny, emitujemy go wcześniej dlatego, że po prostu bolimy się co się wydarzy między momentem nagrania a momentem emisji.

0:33 · Relacje Trumpa i Netanjahu 1

Także dziękujemy Donald Trump. Tak, Donald Trump zepsuł wielu różnym ludziom wiele różnych rzeczy, w tym harmonogram naszego podcastu. Przebaczcie nam, lepiej wcześniej niż później. A my co? Zaczniemy chyba po prostu od dwóch fragmentów, które Rzucą nam być może trochę światła na to, jak wyglądają obecnie relacje Trumpa i Netanjahu. Najpierw usłyszymy korespondentkę BBC amerykańską, która rozmawiała z Donaldem Trumpem i to nam zrelacjonuje, no a później wjedzie Netanjahu. Przypomniałam Trumpowi, że w niedzielę wieczór wyraźnie prosił Netanjahu o to, żeby ten nie atakował Iranu, a mimo to izraelski premier nie usłuchał i wystrzelił pociski.

3:18 · Konflikt między Iranem a Stanami Zjednoczonymi 4

Jest to, jak Izrael torpedował czy torpeduje wciąż amerykańskie wysiłki, żeby zawrzeć z Iranem jakąś umowę pokojową, żeby doprowadzić faktycznie do trwałego zawieszenia broni i skończyć tę całą historię. Ale zmieniła się sytuacja w ostatnich godzinach tak naprawdę, w ostatniej dobie. O tyle, że Stany Zjednoczone także zaczęły atakować Iran. Tak, ale Stany Zjednoczone nie były jakby pierwszą stroną, która tutaj wróciła do działań wojennych, ponieważ wszystko zaczęło się od tego, że irańskie wojsko zestrzeliło amerykański helikopter wojskowy. Dwóch żołnierzy zostało rannych, ale zostali uratowani. To był helikopter, który patrolował cieśninę Ormus.

Iran twierdzi, że było to przypadkowe, natomiast Trump natychmiast odpowiedział, że to zmusza Stany Zjednoczone do natychmiastowej i ostrej reakcji. Tak, rzeczywiście, tam są różne teorie na temat tego, co się właściwie stało. Jakieś źródła amerykańskie twierdzą, że to w ogóle dron strącił ten helikopter. Być może mogło być tak, że na przykład ten helikopter próbował sobie zapolować na drona, na Shaheda i za wcześnie go trafił i odłamkami dostał. Różne są teorie, które Names mentioned in English.

No, drabina eskalacyjna, powiem tak, przy atakach na zasoby wody jest bardzo ryzykowna w tym regionie, no bo jak wiemy szereg państw tam polega po prostu na zbiornikach wody, na odsalaniu wody. To nie jest tak, że tam po prostu to jest Norwegia i tam są jeziora dowoli. Więc sytuacja wydawała się w tamtym momencie mocno napięta. Tak, faktycznie Stany Zjednoczone twierdzą oczywiście, że nie atakowały infrastruktury cywilnej czy tych stacji odsalania. Iran mówi tutaj o zbrodni wojennej i o tym, że to był świadomy atak na taką infrastrukturę. I tak jak mówisz, w takim momencie zawsze jest ogromna obawa, że Iran zacznie atakować infrastrukturę wodną czy właśnie stacje odsalania wody w państwach sąsiedzkich.

które są zależne od tych instalacji w dużo większym stopniu niż Iran. W niektórych przypadkach nawet do 80-90% całego zużycia wody pochodzi właśnie z tych stacji odsalania. Natomiast odwet Iranu skupił się po prostu póki co na bazach wojskowych amerykańskich. Nie mamy żadnych informacji na temat tego, żeby Irańczycy atakowali infrastrukturę cywilną służącą państwom sąsiedzkim właśnie w odsalaniu wody. Trochę... Iran od początku prowadził tą kampanię odwetową wymierzoną w sąsiadów właśnie w oparciu o narrację. Nie atakujemy was, atakujemy Amerykanów.

8:07 · Negocjacje pokojowe i program atomowy Iranu 9

Ona trwała około 4 godzin. To się zakończyło późnym wieczorem czasu amerykańskiego, czyli w nocy u nas. Iran też, no sama ta narracja o tym, że bronienie się, że oni tego helikoptera nie zestrzeli. Tam przedstawiciel Ministerstwa Spraw Zagranicznych powiedział, że... Tak, tak, wiceminister. Tak, że no cóż, jeśli się amerykańskie samoloty, amerykańskie łodzie poruszają po prostu w regionie, w którym trwają wciąż przecież wymiana ognia między Izraelem a Iranem, Jest czasowo zawieszana, ale w każdej chwili tam się... Słuchajcie, jak tam latasz, to możesz coś w ciebie trafić, tak? To nie jest... No niestety, jakbyście znowu, tak jakby was tam nie było, to by nie było problemu.

I Iran cały czas mówi, że dla nich tą preferowaną ścieżką tego, jak należy dalej postępować, jest ścieżka dyplomatyczna. I że w żaden sposób nie doszło tutaj do sytuacji, w której oni zrezygnowali ze ścieżki dyplomatycznej i postanowili wrócić na ścieżkę wojenną. Wydarzył się wypadek. Amerykanie odpowiedzieli. Zgodnie z tym, co mówi Iran, niepotrzebnie. Ale wydaje się, że nikt tutaj... Znaczy, są różne przecieki, bo oczywiście są też przecieki, że poziom zaufania teraz negocjatorów z obu stron jest poniżej zera. Sub-zero. Ale raczej nie wygląda w tej chwili na to, żeby to się miało natychmiast przerodzić po prostu w powrót do takiego stanu gorącej wojny z początku marca. Tak, zwłaszcza, że Stany Zjednoczone, tak jak mówisz, powiedziały, że dobra, myśmy już skończyli, my już więcej nie strzelamy i Trump jest też dosyć mocno zdeterminowany, żeby dobić dealu i żeby ten Iran już przestał mu sen spędzać z powiek.

Być może na ślub syna by mógł pojechać, gdyby nie to, że było coś takiego jak Iran, to o tym rozmawialiśmy w zeszłym odcinku o meandrach, o familiadzie Donalda Trumpa, który nie pojechał na ślub syna, bo Iran Od tego czasu nie miał problemu z tym, żeby wybrać się na mecz finałowy ligi NBA New York Knicks z stanącenią spór, już nawet pojechał specjalnie do Nowego Jorku w tym celu, więc no cóż, no słuchaj, nikt ci są w... Ty mówiłaś o tym, czy to jest pierwszy ślub tego syna, no nie jest, a nikt ci są po raz pierwszy w finale NBA od bodajże 98 roku, więc w tym czasie co tam Donald już miał, wiesz, jeden ślub, rozwód, także no to jest większa okazja. Też mi się tak wydaje, to są ważne rzeczy, to są ważne rzeczy w życiu każdego prawdziwego nowojorczyka. Tak. Słuchajcie, ale to może porozmawiamy sobie o tym, skoro jest jednak w tym momencie ogólne wrażenie, że ta utarczka, jak powiedziałeś, nie zaburzy nam w znaczący sposób toczących się negocjacji.

Może opowiedzmy sobie po prostu, na jakim etapie te negocjacje są, o czym właściwie Stany Zjednoczone i Iran rozmawiają, jaką rolę w tym, to za chwilę, odgrywa także Izrael. Bo te negocjacje, one się toczą już od długiego czasu. W kwietniu odbyła się taka pierwsza runda w stolicy Pakistanu, w Islamabadzie. Pierwsze bezpośrednio rozmowy od 1979 roku, które się w ogóle odbyły między USA i Iranem. Przyjechali tam Vance, Witkow, zięć Trumpa. Z drugiej strony też same tuzy, Abbas Arakci, minister spraw zagranicznych, główny negocjator atomowy przyleciał tam też. No i Rozmowy trwały dwa dni. Potem Vance stwierdził, że dobra, myśmy już tu siedzieli dwa dni i chyba się nie dogadamy.

Poleciał z powrotem do domu. I od czasu tej pierwszej tury to po prostu toczy się wciąż i jest kilka punktów spornych, które po prostu nie zostają wciąż rozstrzygnięte. Choć wydaje się, że Stany Zjednoczone, tutaj troszeczkę tylko uprzedzam fakty, nie mają w ręku aż tak mocnych kart, jak może niektórzy chcieliby myśleć. Tak, i pod koniec Maja New York Times opublikował artykuł, w którym mówił, że istnieje już szkic tego porozumienia, taki wstępny, wersja robocza tego porozumienia przedłużającego zawieszenie broni, ale tworzącego też takie ramy dla dalszych rozmów pokojowych, dla finalnych, dla finalnego Porozumienia pokojowego ustalającego w dłuższej perspektywie czasowej relacje między Stanami Zjednoczonymi a Iranem.

I tak jak mówisz, to jest ciekawe, ponieważ z jednej strony było powiedziane, że jest już gotowy taki dokument, takie memorandum, ale jak się przejdzie przez te najważniejsze kwestie, o których zaraz powiemy, to bardzo często była taka uwaga, no to będzie na dalszym etapie, to do tego wrócimy. To o tym będziemy dyskutować. Na razie... Parkujemy temat. Tak, parkujemy temat. Dogadaliśmy się w 90% rzeczy. Bardzo wątpię, biorąc pod uwagę jakby te najważniejsze zagadnienia, a resztę dogadamy. Na razie chodzi głównie o to, żeby przedłużyć to zawieszenie broni o co najmniej kolejne 60 dni i przez te 60 dni dać sobie czas na negocjacje. No i te kluczowe kwestie. No to po pierwsze program nuklearny, program atomowy Iranu, od którego się to teoretycznie wszystko zaczęło i który jest tą główną kością niezgody między Stanami a Iranem od lat, od grubo ponad dekad, od dwóch dekad, jeśli nie więcej.

I w tym dokumencie, ja po prostu będę czytał ten dokument, tak jak opisywał go New York Times, no bo to nam pokazuje, gdzie byliśmy pod koniec maja. A tak naprawdę, tak jak powiedziałaś, od tego czasu głównym problemem negocjacyjnym nie jest to, jak się zbliżyć, tylko to, co robi Izrael. Teraz oczywiście jest jakieś tam to starcie. Ta eskapada, przygoda. Utarczka. Trzymajmy się tej utarczki, ale te główne zagadnienia się nie zmieniają. Więc jeśli chodzi o program atomowy, to Iran zgodził się zawiesić swój program atomowy w zamian za to, że Stany Zjednoczone zobowiążą się, czyli nie nałożą żadnych nowych sankcji na Iran w trakcie trwania tych 60 dni negocjacji.

Więc piękne dogadanie się, tak? Zobowiązujemy się do rozmów. Szymon Hołownia lubi to. Tak, zobowiązujemy się do rozmów. Chodzi oczywiście o te prawie pół tony uranu wzbogaconego do poziomu 60%, który Irańczycy mają, który już bardzo szybko i łatwo można go wzbogacić do takiego poziomu, który pozwala na zbudowanie bomby atomowej, takiej bardzo, bardzo prostej. Materiału wybuchowego, opartego na działań, tego jak bomba atomowa. Amerykanie twierdzą, że nie ma żadnych powodów dla pokojowego programu atomowego, który rzekomo jest jedynym programem, który Iran według Iranu rozwija, żeby mieć tak wzbogacony Iran do takiego poziomu. Irańczycy twierdzą, no dobra, ale mamy. Nie oddamy. Co z tym zrobimy? Nie oddamy. Trump przecież wcześniej mówił, że on tam wyśle komandosów, że będą po prostu próbowali to...

W plecakach będą wynosić uran. Tak, będą wynosić uran, że ten cały uran musi trafić na terytorium Stanów Zjednoczonych. Teraz Trump podobno jest bardziej już taki otwarty, że mogą tam być jacyś inspektorzy międzynarodowi, a może do jakiegoś innego kraju trafi ten uran, że dogadamy się. To też jest o tyle ciekawe, że przecież był taki moment, że Stany Zjednoczone twierdziły, że one w ogóle te zakłady wzbogacania uranu zniszczyły, tam się kamień na kamieniu nie został, w ogóle program atomowy Iranu wrócił do epoki kamienia łupanego. Okazuje się, że tak nie całkiem... Trzeba negocjować na temat jego przyszłości. Tak, no szokujące, szokujące. No ale wiesz, to musi tak być, bo też trzeba mówić o tym tydzień później albo trzy dni później, że Iran po prostu zaraz miałby bombę atomową.

16:24 · Cieśnina Ormus i blokady morskie 5

Po tym, jak zniszczyliśmy ten program doszczętnie rok temu. Nic się tak nie odradza szybko, jak po prostu program atomowy Iranu. Pamiętasz, jak te dzieci przyszły do Trumpa, do gabinetu owalnego, jak Trump przywracał taki medal za sprawność fizyczną, co najlepsze z WF-u dzieci w Stanach dostają. I tam stały takie chłopaczki i Trump do nich. Iran was this! Close. Tak był blisko, żeby was zniszczyć z powierzchni ziemi, całe Stany. Był tak blisko, żeby waszą sprawność fizyczną zweryfikowała postapokaliptyczna rzeczywistość, w której będziecie musieli walczyć o jedzenie. I nie wiadomo co jeszcze. Drugim takim elementem, o którym mówi się najwięcej w czasie tej wojny, który wcześniej za bardzo nie istniał w negocjacjach między Iranem a Stanami, bo po prostu tam nie było żadnego problemu, czyli cieśnina Ormus.

Czyli główny powód, dla którego Stany Zjednoczone nie atakowały Iranu od po prostu 40 lat, chociaż chciały. Ręce świeżbiły strasznie, ale zawsze dochodziło do wniosku, Oni zablokują cieśniny Ormus i będzie po prostu wielka katastrofa gospodarcza. Trump uznał, że nie zablokują, zablokowali. I głównie wokół Ormusu się te negocjacje wydaje toczą od tych trzech miesięcy. No i tutaj znowu to porozumienie opublikowane przez New York Timesa, czy do którego New York Times dotarł, zawierało zgodę, że w czasie tego okresu przedłużonego zawieszenia broni będzie wolna żegluga w cieśninie i ma zostać przywrócony ruch do poziomu Wielkie dzięki i do zobaczenia.

Uważają, że to powinno się łączyć z tym, że Stany Zjednoczone zakończą blokadę morską Iranu. A Iran mówi, no nie, nie, nie. Nie może być tak, że wszystkie statki będą przepływały przez cieślinę Ormus poza naszymi. Tutaj są praktycznie dwie wersje. Jedna wersja mówi, że Iran twierdzi, że po 30 dniach będzie można, jakby zdejmą tą blokadę. Poczekaj, bo ja chcę to zrozumieć, bo się zagubiłam. Chodzi o to, że Stany Zjednoczone chcą dalej siedzieć w ciśnienie... chcą dalej robić blokady? Czy Iran... Nie, nic nie rozumiem. W tej chwili jest tak, że w ciśnienie Ormus, przez ciśnienie Ormus mogą przepływać tylko te statki, teoretycznie, którym pozwala Iran. I są to również irańskie statki z oczywistych powodów.

Natomiast Stany Zjednoczone podjęły decyzję, zrozumiałą jakiś czas temu, że no nie, nie będzie tak, że irańskie statki będą przepływać. W związku z tym właśnie dlatego są tam irańskie, amerykańskie helikoptery, niszczyciele, okręty wojskowe, żeby robić blokadę, żeby irańskie statki również nie mogły przepływać. Czyli założyli sobie nawzajem Nelsona i tak siedzą. Tak jest, założyły sobie Nelsona i tak siedzą. No i Stany mówią, dobra, to wy tutaj przywróćcie ruch, ale my wam przywrócimy ruch po jakimś czasie, jak się okaże, że wszystko jest okej. A Iran mówi, no nie, to musimy się dogadać, żeby to było tak samo, że my obiecujemy, że dajcie nam 30 dni na przywrócenie ruchu, a wy macie 30 dni na zakończenie blokady. To musi być w ramach tego porozumienia, bo to jest w czasie co w zawieszeniu broni, ale kwestia tego, co dalej z cieśniną Ormus jest na dalszy etap, ponieważ Iran mówi, no dobra, to tam była otwarta żegluga zawsze, ale nagle się okazało, że my generalnie kontrolujemy tę cieśninę.

I czemu właściwie nie mamy za to pobierać myta? My i oczywiście Oman też, bo Oman jest po drugiej stronie. Nasza cieśnina. Oman po prostu siedzi, gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta, siedzą sobie wesoło, zadowolenie. Iran teraz mówi, że wszelkie porozumienie musi polegać też na tym, że Iran będzie miał prawo do tego, żeby nakładać cła, czy właśnie jakieś opłaty za Jak sobie wyobrażaliśmy, że na Teamsach siedzą raz w tygodniu, robią status, nie? Dokładnie. Nasze jak tam myto spada, rośnie. Dokładnie.

22:33 · Negocjacje i sankcje dotyczące Iranu 5

Na to, że ceny idą w górę, to wynika z tego, że Orlen musi więcej płacić za to paliwo. Ale tutaj Polska na wakacje do Łeby raczej dojedziemy. Chwała Bogu. Słuchaj, ostatni jeszcze element tych negocjacji ważny, czyli sankcje. Sankcje, pieniążki, pomoc finansowa dla Teheranu też, jak się okazuje, nagle... Tak, to jest w ogóle najlepszy fragment, no bo to jest, jakby to w tym artykule New York Timesa było tak napisane, że w ogóle tak to, co było najbardziej zaskakujące w tym tekście tego memorandum, to fundusz inwestycyjny dla Iranu o wysokości według irańskich dyplomatów 300 miliardów dolarów.

Jezus Maria, jak tam są jakieś wałki na deweloperce i to nie jest przypadkowe. Eric Adams pośredniczył. Pośredniczył na bank. Na bank pośredniczył. Tak. Jeszcze jeśli chodzi o... W tej całej rzeczywistości jest tak niesamowita ta część gospodarcza. No bo tak, tutaj Kushner i Witkow chcą inwestować w deweloperkę w Teheranie. Irańscy oficjale mówią, że zaproponowali amerykańskim negocjatorom, żeby amerykańskie firmy, w tym w sektorze ropy naftowej i w sektorze energii, mogły po prostu, żeby Iran się otworzył na ich inwestycje, żeby firmy te wchodziły w joint ventures z irańskimi firmami. To jest wiesz, w ogóle po prostu...

40 lat absolutnego traktowania Iranu jako pariasów, kompletne po prostu wyłączenie ich z tego Pax Americana, ze świata rządzonego przez hegemona amerykańskiego, sankcje, po prostu kompletna autarkia. I teraz Stany Zjednoczone atakują Iran, żeby zniszczyć rząd, reżim ajatollahów raz na zawsze. I trzy miesiące później po prostu negocjują, że teraz to będą inwestycje amerykańskie w Iranie, a w ogóle to damy wam 300 miliardów dolarów, a jeszcze oddamy wam pieniądze, które są zamrożone. Zdejmiemy sankcje i jeszcze mamy zamrożone wasze pieniądze, no tak jak są rosyjskie aktywa i też część z nich zwolnimy, tylko nie możemy tego zrobić bezpośrednio, bo to będzie wyglądało jakbyśmy my wam dawali pieniądze, a nie możemy tego zrobić, bo jak Obama

Jak Trump tak zrobił, to Trump go mega, mega atakował. To tam, nie wiem, jakiś katar wam to da, ale to my to będziemy. Niesamowite to jest. Na pewno sytuacja teraz jest inna niż za Obamy. Na pewno teraz jest zupełnie inaczej. Teraz w ogóle są jakieś takie doniesienia, ja je podaję w dużym nawiasie, w dużym cudzysłowie, bo to są niesprawdzone źródła, ale że np. Do Iranu trafiły 3 miliardy dolarów zamrożonych wcześniej irańskich środków ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, że przyjechał sobie prywatny Boeing, który przywiózł im w walizkach ich 3 miliardy dolarów. Czy to prawda? Pewnie w którymś momencie się tego dowiemy, jak było i jak jest. Obama odmroził 1,7 miliarda, żeby Iran wypuścił czterech przetrzymywanych Amerykanów i Trump po prostu tam wtedy piekło rozpętał.

A teraz Irańczycy mówią, że dostaną 20 miliardów, jeśli wszystko się... Oczywiście te wszystkie rzeczy związane z inwestycjami, z niesieniem sankcji, z tym odmrożeniem aktywów, no to jest coś, co ma stać się dopiero po tym, jak zostanie podpisany ten ostateczny Pokój, nie to zawieszenie broni teraz, ale niesamowite to jest, że po prostu Iran wychodzi... Jeśli ta wojna się skończy na tych warunkach, no to Iran po prostu wychodzi, no tak jakby wygrał wszystko. Triumfalnie wraca na... Arenę międzynarodową, jest po prostu debutant ball. Nie wiem, jak jest w Bridgertonach, kto tam jest perłą tego sezonu, będzie Iran. Jeszcze z takim PR-em, jaki teraz sobie zrobił wśród wszystkich Amerykanosceptyków na tym świecie.

Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.