Mentionsy Mentionsy
Chemia z pasją
Chemia z pasją

Odcinek 55 Rtęć

22.05.2021 ·5 min 56 s · 4 rozdziały

Odcinek 55 Rtęć

0:05 · Wprowadzenie do odcinka 2

Cześć, tu Chemia z pasją Kinga Cordier. Witam Cię w kolejnym odcinku mojego podcastu. Dzisiejszy odcinek poświęciłam rtęci. Rtęć to metal, który stanowi zagrożenie zarówno dla naszego zdrowia jak i życia. Łacińska nazwa Hydrargirum pochodzi od nazwy greckiej i oznacza ciekłe srebro. Rtęć, mimo iż jest metalem, w przeciwieństwie do innych metal jest płynna w temperaturze pokojowej. Temperatura topnienia dla rtęci wynosi minus 38,83 stopnia Celsjusza, zaś temperatura wrzenia to 357 stopni Celsjusza.

Historia rtęci jest naprawdę dosyć długa. Najstarsze znaleziska w piramidach egipskich datuje się na rok 1500 p.n.e. Z kolei w Chinach i Tybecie rtęć stosowano do leczenia złamań, a nawet do wydłużania życia. W 1789 roku Lavoisier zakwalifikował rtęć do pierwiastków. Należy ona do rzadkich pierwiastków. W skorupie ziemskiej stanowi około 0,05 ppm. Najważniejsze minerały rtęci to kalomel, rtęć rodzima i cynober. Trudno jest określić bezpieczne stężenie rtęci, bo zależy to od wielu czynników.

1:00 · Historia rtęci 3

Ma na to wpływ między innymi bioróżnorodność i toksyczność jej form. W jaki sposób możemy się narazić na rtęć? Na przykład poprzez konsumpcję ryb, stosowanie amalgamatów stomatologicznych czy pracę w przemyśle ciężkim. Osoby te są narażone na opary rtęci i rtęć elementarną. Zatrucie rtęcią w różnych postaciach może powodować też różne objawy. Rtęć płynna paruje i wtedy jest przez nas wdychana, wnika do tkanek, powodując ich uszkodzenia. Utrata pamięci i apetytu, bezsenność, depresja i paranoja. Takie objawy miał Sir Isaac Newton.

Okazało się, że jego włosy poddane badaniu zawierały spore ilości rtęci. A teraz czas na historię Benvenuta Celliniego. Jest to rzeźbiarz. Zmarł 13 lutego 1577 roku. Odcinek 55 Rtęć. Po kolacji rozchorował się, ale później okazało się, że otruto go chlorkiem rtęci 2.

Stąd pojawiły się u niego kłopoty ze strony układu pokarmowego. Finalnie rzeźbiarz wyzdrowiał. Dodatkowo zauważono, że cofnęła się kiła. Widocznie wrogowie użyli zbyt małej dawki. Chyba każdemu wpadły teraz do głowy powtarzane już wielokrotnie w moich podcastach słowa Paracelsusa. Rtęć jako zanieczyszczenie. Rtęć określa się jako trwałe zanieczyszczenie środowiska, bo nie ulega przekształceniu do form nieszkodliwych. Rtęć w wodzie ulega przekształceniu do formy organicznej . Ta forma jest najbardziej toksyczną formą, która jest bardzo dobrze rozpuszczalna w lipidach.

3:17 · Charakterystyka rtęci 1

Ryby pobierają rtęć właśnie w postaci metylortęci. Największe stężenia metylortęci opisuje się w tuńczyku, mieczniku, szczupaku czy u rekina. Dopuszczalne stężenie rtęci w rybach i owocach morza wynosi od 0,5 do 1 mg w kilogramie świeżej masy. Kobietom w ciąży i małym dzieciom zaleca się spożywanie ryb zawierających znacznie niższe stężenia rtęci, a także unikanie rekina, miecznika czy makrelii kawala. Według WHO 99% organicznych form rtęci pochodzi z pożywienia. To właśnie organiczne formy są aż w 95% wchłaniane przez nas w układ pokarmowy.

4:48 · Zatrucie rtęcią 1

Zatrucia organiczną rtęcią przebiegają z objawami ze strony układu nerwowego. Metylortęć wpływa też negatywnie na nasz układ krążenia. Pojawia się wyższe ciśnienie krwi, miażdżyca, zawał serca. Ekspozycja na rtęć ma również wpływ na układ rozrodczy zarówno kobiety jak i mężczyzn. Działanie rtęci wiąże się z wadami wrodzonymi, impotencją oraz zmniejszeniem liczby i ruchliwości plemników. Podsumowując, rtęć mimo iż bez wątpienia jest interesującym metalem , niestety uszkadza nerki, mózg, płuca, układ pokarmowy. Przez lata ludzie nie zdawali sobie sprawy z niebezpieczeństwa jakie stanowi dla nas rtęć.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.