Mentionsy Mentionsy
Babel. Rzeczpospolita Multi-Kulti - Radio TOK FM - TOK FM - Paweł Sulik, Adam Balcer
Babel. Rzeczpospolita Multi-Kulti - Radio TOK FM - TOK FM - Paweł Sulik, Adam Balcer

Te ziemie to na pewno odzyskane? Cała prawda o piastowskich granicach Polski

09.12.2025 ·45 min 49 s

Ile prawdy jest w twierdzeniu, że dzisiejsze granice Polski są bliskie granicom Polski piastowskiej? Okazuje się, że poza trzonem, który zawiera Wielkopolskę, Małopolskę czy Kujawy, pojawia się sporo wątpliwości. Bo np. Śląsk to właściwie był głównie czeski, zaś z Warmią najpierw porządek robili Krzyżacy, a opanowali dopiero Jagiellonowie, i to też tylko na jakiś czas. A przy okazji dowiadujemy się, że Polska nie tylko padła ofiarą rozbiorów, ale też sama rozbierała - m.in. Węgry.W tym odcinku rozmawiamy również o naturalnych - rzekomo - granicach Polski. I tu okazuje się, że zarówno rzeki, jak i góry, które dziś ograniczają Polskę, w przeszłości głównie łączyły, a nie dzieliły. Tym sposobem Lubusz, od którego pochodzi nazwa Ziemi Lubuskiej, jest w Niemczech, zaś Bug w przeszłości po prostu przecinał Ruś.Zapraszamy do słuchania!A po wysłuchaniu - piszcie do nas: [email protected]

Ty płaczesz tak Adam? Nie, ja chciałem żebyś... Zacytował, bo Paweł zawsze przygotowuje cytaty i ma nowe autorytety. I to są bardzo mieszane autorytety, świadczące o jego niezwykle szerokich horyzontach. Proszę, Paweł. Ale to nie tylko ja słyszałem. Oczywiście. W 1945 roku wszyscy, którzy wtedy mieli dostęp do mediów publicznych, usłyszeli, jak na IX Sesji Krajowej Rady Narodowej Władysław Gomułka, pseudonim Wiesław, W 1945 roku powiedział, w rezultacie wojny Polska odzyskała swoje prastare ziemie piastowskie, które posiadała przed tysiącem lat. Ale ciebie boli tak, że Gomułka jest cytowany. To ja mogę na przykład Donalda Tuska, aktualnego premiera Polski zacytować i to już jest 2025 rok, nasz rok, ten który jest z okazji tysiąclecia koronacji Bolesława I Chrobrego w Gnieźnie.

To znaczy, nie jest pod panowaniem Polski ten region przez większość swojej historii przez pierwsze 500 lat. Od połowy X wieku, a do połowy X wieku? No wiesz, jakby ci to powiedzieć... Piastowie. Ale piastowie są, no można o nich mówić jakieś 30 lat wcześniej przed tą twoją połową X wieku i nie są jeszcze. Ale czy ktoś udowodnił, że piastowie nie panowali na Pomorzu Gdańskim? Nie było ich jeszcze. Nie została jakaś grota od strzały? Za co ty się łapiesz? Szkoda mi tego pomoże. Dobrze, niech Ci nie będzie szkoda, bo od 1466 do Rozbiorów, do I, a Gdańsk nawet do II, czyli mamy długi, bez przerwy okres ponad 300 lat i jesteśmy nad morzem.

Ja mam taki problem, że ja słyszałem to przemówienie. Słuchałem, przepraszam. Nie porwało cię? Nie, coś innego. Pojawiło się hasło doktryna piastowska i to narodowa, ale niestety ja nie wiem co to jest. Bo nie została sprecyzowana w przemówieniu. Z tego podcastu wszyscy rozumieją co miał Donald Tusk na myśli. Nawet jeśli przez chwilę Piastowie mieli Pomorze Gdańskie, celebrujmy te chwile. Idźmy dalej, idźmy dalej w ramach tego pierwszego kręgu. Okej, Ruś Halicko-Włodzimierska. To jest paradoksalnie pierwszy krąg razem z Pomorzem Gdańskim. O co chodzi? To są te wschodnie ziemie dzisiejszej Polski. Jak pojedziecie, to jest na przykład Rzeszów, to od Krosna na wschód.

No, przestań. Teraz tak, drugi krąg. Warmia. Nasza. Od 1466 roku. Ale w jakim sensie nasza? Czyli piastowska czy nie? Zajęliśmy, nie jaka piastowska, jak jelonowie. O rany. O rany. Widzisz, tu się zaczyna... A nie da się tego opowiedzieć jakoś inaczej, że mieliśmy... No nie da się, nie da się, bo piastowie wymarli, niestety, strasznie mi przykro, złóż reklamację do Kazia Wielkiego. A czemu oni się nie zainteresowali? Taka piękna kraina, tyle fajnych ludzi tam mieszka. Ale jaka? No Warmia. No wiesz, no mieszkali tam Prusowie, z którymi zrobili, to jest piękny eufemizm, porządek krzyżacy. Prusowie, ale nie Prusacy. Tak, Prusowie, Lud Bałtycki, od których jest nazwa Prusacy, Borussia, te kluby piłkarskie.

Późno. Tak. Piastowie o nich nie wiedzieli. Wiedzieli. Wiedzieli, ale się nie interesowały. Wiedzieli, oba graniczyły, ale no wiesz, stamtąd przychodziły regularnie... Źli ludzie przychodzili. No, źli ludzie. No po prostu napadali na nas, a my napadaliśmy na nich. No takie były czasy. To jest szokująca wiedza dla mieszkańca Suwałku, który na przykład stanie na ulicy Piastowskiej i pomyśli... Aha. Nie sądzę, drogi Pawle, musisz sprawdzić, czy jest piastowska w Suwałkach. Czyli do trzeciego rozbioru te tereny są polskie, czyli 230 lat. Pamiętajmy, co to za data? 1569? Unia. Unia w Lublinie, tak? Powstajemy jako jedno państwo, ale jako federacja i część terenów Podlasia i Lubelszczyzny będzie w Wielkim Księstwie Litewskim.

Bo to jest Unia Polskie Wielkiego Księstwa. I teraz słuchajcie, Litwa historyczna kończyła się na rzece Liwiec. To jest 55 kilometrów od Wesołej, od tej dzielnicy w Warszawie. 55 kilometrów. O rany, rowerem w południe a człowiek na Litwę dojedzie. Tak, historycznie. Spod Pałacu Kultury i Nauki. Czyli wschód tak zwany w cudzysłowie. Tuż, tuż, za progiem. Trzeci krok. Ale co piastowie mają do tego? Nic. Ale w ogóle nic na ziemię, no wy nie interesowali? Tylko powtarzam ci, toczyliśmy heroiczne boje z jaćwingami i próbowaliśmy ich nawrócić bezskutecznie. Długo, bezskutecznie.

A tereny te zostały przyłączone do Polski po... Unii Lubelskiej. Teraz sobie przypomniałem, gdzie jest bardzo dużo takich ulic. Chrobrego, Piastów, Pierwszych Piastów i tak dalej. Na ziemiach zachodnich, na Śląsku. Tego jest tak dużo. Czyli ruszamy na ziemie tak zwane odzyskane, o których mówił twój towarzysz, przepraszam, że tak trochę jestem ironiczny, twój towarzysz Wiesław. Czyli Władysław Gomułka, który powiedział, w rezultacie wojny Polska odzyskała swoje prastare ziemie piastowskie, które posiadała przed tysiącem lat. Co są te tereny, co właśnie są od 1945 roku? Nie licząc tych zamierzchłych czasów. Dwudziestego stulecia. Tak. 1945 to jest, Pawle, bo ty twierdzisz, że ty z podręczników szkolnych korzystasz.

No to wiesz, to w pierwszej, drugiej klasie ludzie się uczą, dzieci, że jak jest 1900, to znaczy, że to jest XX wiek. Adam, ale tym samym potwierdziłeś słowa Władysława Gomułki, bo on powiedział, w rezultacie wojny odzyskaliśmy parę starych ziemie piastowskich. No, ale ja nie powiedziałem, że to są ziemie piastowskie. A nie są? No widzisz, no tu jest ten problem. Tylko jeszcze uświadommy wszystkim naszym kochanym słuchaczom, że to jest jakaś jedna trzecia dzisiejszej Polski. Te tak zwane ziemie obecnej. Tak zwane ziemie odzyskane, ziemie zachodnie. No to zobaczmy jakie to są ziemie. Mamy ziemię lubuską, w województwie na przykład lubuskim i tam jest też taki kawałek, taki region, coś nazywa Nowa Marchia. On jest... W Polsce? Tak. Nowa Marchia? Nowa Marchia, dawna Brandenburgia, tak.

I też jest w województwie Pomorze Szczecińskie, to zachodniopomorskie, tak? Szczecińskie Pomorze inaczej. To jest przy Odrze, piastowska. Tutaj masz, okej, jest to piastowskie, niecałe, niecałe, ale większość, utracone w 1250 roku, tak? I odzyskane, kiedy towarzysz Wiesław przemawiał. Idziemy dalej, znacznie poważniejsza sprawa, Śląsk, tak? No jak weźmiemy historię całą Śląska, no to my często mówimy Polski albo niemiecki, Polski albo niemiecki, przede wszystkim czeski. Przykro mi, no. My oponywaliśmy pod koniec X wieku. A w czeskiej w sensie nie piastowski?

Nie, nie piastowski. No jak wiesz, tam dynastia to na przykład przemyślidzie, a potem różne inne dynastie. Przed zajęciem przez Piastów, region był w Czechach, bardzo prawdopodobnie, że Wielkie Morawy. I potem jak spojrzysz... Czyli to widziałeś przed zajęciem przez Piastów? Tak. Czyli piastowie, dobra. Tak, ale moment, przecież to jest absurdalne. Będą najdłużej piastowie, ale już jako mówiący po niemiecku. Oni mówili po niemiecku? Tak, w pewnym momencie się zgarmanizowali i ostatni piastowie, pamiętaj, że umarli w 1675 roku. Ja nie wiem, czy nasz premier o tym wiedział, że rzeczywiście piastowie, ale się zgermanizowali, bo wtedy ta narodowa doktryna piastowska... Ja nie chciałbym, żebyś ty teraz robił jakieś wycieczki personalne do premiera.

No i Czesi od końca XIII wieku, to są pierwsze dekady XIV wieku, opanowują Śląsk. To będzie ich lenno, to będzie integralna część ziem Korony Świętego Wacława. Nad którą władzę przez moment sprawowali Piastowie. Nie przez moment, drogi Pawle, dłużej. Nie przez moment. Chciałbym, żeby to wybrzmiało, że jednak byli. Byli. Tylko nie jest to twardy rdzeń naszej ojczyzny, bo jak spojrzysz, to od początku XIV wieku do 1742 roku, kiedy Prusacy zajmują Śląsk, to są Czechy. Znowu Prusacy. Tak. Mają Czesi w herbie m.in. czarnego orła na żółtym tle.

Mamy co? Mamy Prusy Książęce. Nigdy nie były piastowskie. Która to jest część Polski Prusy Książęce? Prusy Książęce to są Mazury. Nigdy nie były piastowskie. Nigdy. Powtarzam, tam mieszkali Prusowie, lud bałtycki, pogański, który ogniem i mieczem został ucywilizowany przez Krzyżaków. Pokonaliśmy Krzyżaków i te tereny stały się naszym lennem. Nie zostały włączone do Polski. Ale już za czasów Piastów? Powtarzam, nie za czasów Piastów. To wszystko robią Jagiellonowie. Dlaczego nazwałeś to trzecim kręgiem? Zero związków. I były niecałe 200 lat prusy książęce lennem.

Przymiotnik piastowski generalnie tam dominuje. Mówię to z pełną odpowiedzialnością. Można mnie pociągnąć do odpowiedzialności karnej. Region bardzo słabo powiązany z Polską przed 1945. Zaraz dostaniemy pełną maili. Sam jesteś słabo powiązany z Polską. Przykro mi. Przywołuję daty. Opanowuje Mieszko I. No, opanowuje Mieszko I. Prawo. Ale to jest absurdalne, że coś jest piastowskie, bo było też trochę pod Chrobrym. Potem się uniezależnili i byli lennem naszym w XII wieku przez sześćdziesiąt lat. Parę. Wiesz ile rzeczy można zrobić przez sześćdziesiąt lat? Dobrze. Ludzie potrafią dwa domy zbudować. No dobrze, ja się bardzo cieszę. Tylko jak spojrzysz na całe panowanie piastów, no to jest, mój drogi, czterysta kilkadziesiąt lat, czyli masz Pomorze Zachodnie związane z Polską i z piastami, niech ci będzie z tą swoją fiksacją na piastów, przez

60 plus, przez jakieś no 100 może lat i to z przerwą. Ale jaki był tego powód? Czy tak samo jak opowiadałeś, ci wstrętni poganie, Jadźwingowie i Prusowie, jak rozumiem, oni nie za bardzo lubili piastów, w ogóle chcieli się dogadywać, czy o co chodziło, czemu? Nie, po prostu wiesz, no nie byli pod panowaniem piastów, mieli swoich władców i generalnie... Lepszych niż piastów, tak? Ja nie wiem, czy lepszych. Ja ich nie oceniam. Ja mówię, żeby byli lokalni. Jaki masz zamek na przykład w Szczecinie albo w innych miastach większych Pomorza Szczecińskiego Zachodniego? Jak się nazywa? Z Czerwonej Cegły. Tak. Nie, ale kogo są to zamki? Książąt? Pomorskich. Pomorskich. Nie piastowskich. To nie byli piastowie. Przykro mi. Dobrze, drogi Pawle. Ziemia Kłodzka. Historycznie część Czech.

Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.