À propos dzieciństwa

A trzymając się jeszcze chwilę prozy, to niedawno w moim newsletterze Zachwyty Pisma, w którym dzielę się tym, co mnie ostatnio najbardziej w kulturze zachwyciło, pisałam o tym, jak wielkie wrażenie zrobiła na mnie lektura trylogii kopenhaskiej Tove Ditlefsen. No i rozkochana w tej autorce sięgnęłam po inną jej książkę, dostępną po polsku, czyli po Ulice dzieciństwa. Trochę nie wiedziałam czego się spodziewać, jako że trylogia Kopenhaska również opowiada między innymi o dzieciństwie autorki. Dzieciństwie dodajmy dość trudnym, odbywanym zaraz przed wojną, w biedzie, w takim poczuciu dogłębnego niezrozumienia przez najbliższe otoczenie.

A akcja ulicy dzieciństwa również rozgrywa się w Kopenhadze w latach 30. Natomiast tu bohaterką jest nie Tove, ale Esther. Choć na pewno Esther nosi w sobie dużo z Tove, bo sama Ditlefsen przyznała, że dużo w tej książce jest z jej autobiografii. I podobnie, choć naprawdę bez nudy, z równie wielką mocą i równie genialnym piórem, Ditlefsen opisuje w tej książce dorastanie właśnie w biednej, robotniczej dzielnicy z dostępnymi, a dokładniej to niedostępnymi w niej szansami. Ja naprawdę bardzo ubóstwiam to, jak Dietlefsen pisze i te problemy, które opisuje, mocno klasowe, ale też tożsamościowe, niekiedy twórcze, związane z marzeniami, ambicjami, takim dylematem indywidualizmu versus uwiązania do tego, na co nas skazał los.

Bardzo mocno ze mną grają, więc jeśli jakoś chcecie się nad tym tematem dzieciństwa i nad tym, jak to dzieciństwo kieruje lub nie naszym życiem zadumać, to Detlefsen polecam z całych sił. I w nieunikniony sposób ta opowieść przywiodła mi na myśl jeszcze dwie inne książki, tym razem reportaże. które chwytają to, co w książkach Ditlefsen wybrzmiewa z dużą siłą, czyli przemoc i rodzaj wykluczenia, rodzaj niedopasowania. Mam na myśli reportaże Jacka Hołuba, które noszą tytuły, po pierwsze, Beze mnie jesteś nikim. Przemoc w polskich domach. A po drugie Niegrzeczne. Historie dzieci z ADHD, autyzmem i zespołem Aspergera.