Jutronauci: Tylko bez żadnych wiadomości, poproszę!

To jest ósma dziesięć. Podcast Gazety Wyborczej. W dzisiejszym odcinku. Coraz częściej unikamy wiadomości. Mamy problem z odróżnieniem prawdziwych informacji od zmyślonych. Chcemy, żeby świat tłumaczyli nam influencerzy. Sztuczna inteligencja w wyszukiwarce doradza nam jeść kamienie kilka razy dziennie. Jak do tego doszliśmy? 8.10. Podcast Gazety Wyborczej. Tu podcast Jutronauci. Przy mikrofonie Wadim Makarenko, dyrektor badań sektorów cyfrowych w firmie Statista. Ukazała się najnowsza edycja Digital News Report, który jest wydawany przez Instytut Reutera na Uniwersytecie Oksfordzkim.

Reuters Institute for the Study of Journalism. Wydawany już od 12 lat. To jedno z najważniejszych źródeł informacji na temat globalnych trendów w konsumpcji informacji. Co roku opisujemy w nim, jak zmieniają się zwyczaje odbiorców mediów. Ich preferencje co do źródeł informacji, ich zaufanie do marek informacyjnych na całym świecie. wraz z innymi autorami, analitykami mediów z całego świata, mam zaszczyt współtworzyć ten raport. Od 11 lat opisuję w nim rynek Polski. A z naszymi dzisiejszymi gośćmi chciałbym porozmawiać o tym, jak opisane w tym raporcie globalne trendy są widoczne w Polsce. W naszym studiu są dzisiaj Aleksandra Sobczak, zastępczyni redaktora Naczelnego Gazety Wyborczej oraz doktor habilitowany Jacek Wasilewski z Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Mam tam przyjaciół, znajomych. I podobnie jak ja, zachowuje się 39% respondentów na świecie, bo raport to też sondaż. 39% respondentów w tym sondażu mówi, że unika informacji. Niektórzy unikają wybiórczo, niektórzy po całości. I jest to wzrost o 3 punkty procentowe w porównaniu do średniej z ubiegłego roku. Przy czym bardziej znaczące wzrosty widać w Brazylii, w Hiszpanii, w Niemczech, w Finlandii. I z wypowiedzi ludzi wynika, że najprawdopodobniej największy wpływ na takie zachowania mają obecnie wojny. Wcześniej powody były inne, bo ten trend nie jest taki, że jest z nami od dwóch, trzech lat, tylko jest od prawie dekady. No i chciałem was zapytać, jakie są wasze strategie unikania wiadomości?

Na razie to tak wygląda dosyć komicznie, bo radzi nam jeść kamienie kilka razy dziennie. Amerykańscy dziennikarze zadali takie prowokacyjne pytanie Google'owi, jak często powinienem jeść kamienie i dostali odpowiedź wygenerowaną przez sztuczną inteligencję, no dwa, trzy razy dziennie możesz jeść różne kamienie i tak dalej, ale rzecz w tym, że AI się też będzie wyrabiała i to będzie właściwie eliminowało media najprawdopodobniej, prawda, z tej relacji pomiędzy wyszukiwarką a odbiorcą, tak, media w tym schemacie staną się mniej istotne. No i teraz na razie z tego raportu, o którym rozmawiamy, Digital News Report, przypomnę to, wynika, że ludzie mają sceptyczny stosunek do AI jako źródła informacji. Ale ja mam, szczerze mówiąc, sceptyczny stosunek do ich sceptycznego stosunku, bo to jest dopiero początek i AI faktycznie często oferuje jakieś śmieszne wypowiedzi.

Czyli dziennikarstwo wspomagane przez AI, a nie generowane przez AI. To może byśmy się pospierali tutaj z panią redaktor, dlatego że mnie się wydaje, że mamy tutaj do czynienia z dwiema rzeczami. Pierwsza rzecz to jest taka, że nie powstaną newsy bez dziennikarzy, ale może być tak, że mamy przez cały czas tak zwaną tą komentosferę, ten komentariat, który przez cały czas coś robi dziwnego na Twitterze. Przypominam, że Twitter, który jest najbardziej zabotowionym medium społecznościowym, ma dosyć duże zaufanie, mimo że tam jest totalny śmietnik. zwłaszcza po tym, co na wyprawie ostatnio Elon Musk. Więc może sztuczna inteligencja stworzyć z komentariatu rozmaite treści dziennikarskie, które oczywiście będą funta kłaków warte, no bo jakby z czego ma tworzyć, jak jest bardzo dużo botów i sztuczna inteligencja nie jest na miejscu.