Mentionsy Mentionsy
2historyków1mikrofon
2historyków1mikrofon

207. Rozmowy niedokończone

04.02.2026 ·1 godz 5 min

Pełny tekst opisu zamieściliśmy na stronie internetowej naszego projektu: http://2historykow1mikrofon.pl/rozmowy-niedokonczone/ Wymienione w czasie audycji publikacje i materiały: - Film: Nalot (Vozdukh), reż. Aleksey German Jr, Rosja 2023 https://www.filmweb.pl/film/Vozdukh-2023-10048853 - Annabelle Hirsch, Historia kobiet w 101 przedmiotach, przekład: Barbara Bruks, Kamil Idzikowski, Zofia Sucharska, słowo obraz/terytoria, 2025 https://www.terytoria.com.pl/ksiegarnia/2202-historia-kobiet-w-101-przedmiotach.html - Gleiss H.G.W., Breslauer Apokalypse 1945. Dokumentarchronik vom Todeskampf und Untergang einer deutschen Stadt und Festung am Ende des zweiten Weltkrieges unter besonderer Berücksichtigung der internationalen Presseforschung, persönlicher Erlebnisberichte von Augenzeugen und eigenen Tagebuchaufzeichnungen, Bd. 1-10, Rosenheim 1986-1997. - Gleiss H.G.W., Breslauer Exodus 1946. Beiträge zur Dokumentarchronik einer Stadt und ihrer Menschen, Rosenheim 2003. - Andrzej Mencwel, Reagował alergicznie na samo wspomnienie "Rzeczypospolitej Obojga Narodów". Tępił to pojęcie, gdzie tylko mógł, „Gazeta Wyborcza”, 30.01.2026, https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,32565939,nikt-na-swiecie-nie-upominal-sie-o-prawdziwa-niepodleglosc-ukrainy.html - Hans von Lehndorff, Wspomnienia z Prus Wschodnich, Warszawa 2025, https://ksiegarnia.karta.org.pl/produkt/wspomnienia-z-prus-wschodnich/ - Film: KZ-Außenlager Fünfteichen – Ein Ort, der schweigt (Groß-Rosen), OneEyeBlind, https://youtu.be/5oDCx7\_lT4g?si=8kzPJye62AoKuOW- Krzysztof Ruchniewicz Blog: www.krzysztofruchniewicz.eu Facebook: www.facebook.com/krzysztof.ruchniewicz.3 Instagram: www.instagram.com/ruchpho/ Przemysław Wiszewski Blog: www.przemysławwiszewski.pl Facebook: www.facebook.com/przemyslaw.wiszewski Instagram: www.instagram.com/przewisz/ Twitter: twitter.com/wiszewski Do nagrania intro i outro wykorzystaliśmy utwór RogerThat’a pt. „Retro 70s Metal” (licencja nr JAM-WEB-2020-0010041).

No i tam przypomniała mi się scena, film przypomniał mi scenę, W której Bilbo po raz pierwszy spotyka Golluma. Nie wiem czy pamiętasz ten fragment. Bilbo tam wpada do takiego miejsca gdzie jest pełno ogrów i w którymś momencie zlatuje głęboko, głęboko w dół góry i tam spotyka Golluma. I żeby wyjść z tego miejsca musi z Gollumem stoczyć gry na zagadki. Tolkien, pisząc tę scenę, zupełnie świadomie nawiązał do głębokiej tradycji kulturowej, historycznej, którą z kolei znał z przekazów edytaicznych dotyczących zachowania Boga Odyna.

Wydaje się, że wykorzystał Tolkien w tym przypadku, bo on bardzo szeroko korzystał z Beowulfa, z literatury skandynawskiej, też pisząc swoją trylogię i Hobbita. Mianowicie Odyn, w pewnym momencie Bukodyn stoczył pojedynek na zagadki z olbrzymem Vav Trudnirem. I długo by opowiadać, bo oni nawzajem sobie różne zagadki zadawali, nikt nie mógł wygrać. I w pewnym momencie Odyn zadał pytanie, co powiedziałem swojemu synowi, kiedy ten znajdował się na stosie, bo zmarł Baldr, jego syn został zabity, też Bóg został zabity i coś mu powiedział, kiedy jego ciało już było spalane na stosie.

No i tego Waw Trudnir oczywiście nie wiedział. W ten sposób Odyn wygrywa pojedynek. Trochę oszustwem jednak, no bo skąd ktoś mógłby wiedzieć? I zwróć uwagę, że Bilbo wygrywa w bardzo podobny sposób, bo Bilbo pyta się Golluma, co ja mam w kieszeni? No skąd biedny Gollum ma wiedzieć, co on ma w kieszeni? Ale to tylko pokazuje, jak zupełnie świadomie ten wielki pisarz i historyk literatury średniowiecznej Tolkien Starał się z jednej strony wykreować, sam mówił, nową mitologię dla Anglików, ale mitologię, która byłaby ściśle powiązana z tradycją, ściśle związana z tymi zachowaniami, które dawno, dawno temu ukształtowały sposób myślenia mieszkańców wyspy.

W sumie, wiesz, jestem ciekaw czy... No na przykład podobnego zabiegu chwycił się Sapkowski u nas, ale jestem ciekaw czy moglibyśmy w jego książkach znaleźć podobny sposób wykorzystania testu na mądrość, ale już słowiańskiego. A to jest słuchaj, bardzo ciekawe, ale to pokazuje też, widzisz, że pewne zapożyczenia, które można zdekonstruować dopiero kiedy, no wydawało mi się coś oczywistego, ale w zestawieniu z legendami, podaniami, no i tu pojawia się po raz kolejny postać Odyna. Oczywiście, że tak, Odyn. Jednooki, ojciec wszystkiego. Przez wszystkie przypadki. Natomiast ja troszeczkę pójdę może w innym kierunku, ale to jest związane z tym, że w ostatnich dniach sięgnąłem po...

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.