Mentionsy

Literatura ze środka Europy
Literatura ze środka Europy
20.08.2025 19:00

448. Daniel Kehlmann 🇩🇪 TYLL (2017)

Dzisiaj krótko prezentuję opowieść o legendarnej postaci ludowych opowieści ze średniowiecznych (choć nie tylko) Niemiec. Książka częściowo łotrzykowska, ale przede wszystkim opowieść o historii i władzy.

🎯 przekład: URSZULA POPRAWSKA

() Zamiast wstępu

() Główny bohater

() Historia z wojny trzydziestoletniej

() Liczne (inne) wątki

() Zamiast podsumowana

Stęsknieni łotrzyków (i łotrzyc)?

436. Maciej Hen 🇵🇱 SOLFATARA (2015) 238. John Barth 🇺🇸 BAKUNOWY FAKTOR (1960) 🚂📚❤️📚 #PociągDoLiteratury 410. Daniel Defoe 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 FORTUNNE I NIEFORTUNNE PRZYPADKI SŁAWETNEJ MOLL FLANDERS (1722) 380. Francisco de Quevedo 🇪🇸 ŻYWOT MŁODZIKA NIEPOCZCIWEGO IMIENIEM PABLOS, CZYLI WZÓR DLA OBIEŻYŚWIATÓW I ZWIERCIADŁO FILUTÓW (1626)336. Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen 🇩🇪 PRZYGODY SIMPLICISSIMUSA (1668)

Mentioned in this episode:

🎼

W odcinku wykorzystalem muzykę zespołu Longital. Intro: Tvoje vojská Outro: Bez práce a bez slov Jana i Daniel ❤️❤️❤️ DZIĘKUJĘ!

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 30 wyników dla "Tyl"

Ale jednocześnie książka dzisiejsza, czyli Tyl Daniela Kilmana, jest prezentowana jako książka w cyklu Literatura, czyli kłamstwo.

To jest powieść, jak mówi niemiecki tytuł, czyli Tyl die Hohmann.

Tak jak już wspomniałem, Tyl pojawia się w cyklu literatury łotrzykowskiej, pikarejskiej.

Ale tyle polecili mi państwo.

No i jako powieść łotrzykowską tego tyle brałem.

De facto Tyl nie jest klasyczną książką łotrzykowską.

No i Tyl nie jest też typowym sierotą.

Otóż główny bohater w książce Tyl, to akurat nietrudno zgadnąć, to jest Tyl Ullenspiegel.

Tyl Ullenspiegel, tak jak mi udało się ustalić, to Ullenspiegel to jest dolnoniemieckie brzmienie nazwiska, które w języku niemieckim brzmiało Eulenspiegel.

A Tyl Eulenspiegel jest postacią już z zupełnie innej historii.

Tyl Eulenspiegel jest bowiem postacią legendarną.

I tyl w powieści Daniela Killmana także jest błaznem.

humor tyla nie jest humorem miłym.

Humor tyla jest tu opisany świetnie jako humor, który bawi tych, którzy z tych awantur, które on wszczyna, bo to są awantury, on prześmiewa ludzi, doprowadza do tego, że oni najczęściej zaczynają się ze sobą bić.

I jak wspomniałem, że brakuje mi tyla w tej książce, to zaraz o tym opowiem więcej.

No ale kimże jest tyl Ullenspiegel?

Jeżeli spojrzeć i poszukać głębiej, nawet nie bardzo, to Tyl Eulenspiegel, ten pierwotnie żyjący na początku XIV wieku, to jest postać legendarna i to jest postać, która przetłumaczona na język polski i to przetłumaczona wcześniej, bo w latach 30.

XVI wieku ukazują się polskie przekłady opowieści o Tylu Eulenspieglu.

No i jakże piękna historia, bo Tyl Eulenspiegel staje się w polskiej literaturze Dylem Sowizrałem.

Dyl Sowizrał, potem Dyl Sowizdżał i cała literatura sowizdżalska polska jest zbudowana, czy wywodzi się z tej postaci, z postaci Tyla Eulenspiegla.

Tyl, którego tutaj poznajemy, jest więc przeniesiony w czasie.

Historia nie rozgrywa się w wieku XIV, tylko rozgrywa się, no powiedzmy, na przełomie wieku XVI i XVII.

I historia opowiadana w tej książce, jak wspomniałem, jest historią nie tylko Thiela Eulenspiegela, bo Thiel Eulenspiegel jest na dworze.

Bo poza Tylem Oren Spiegel, bohaterem jest właśnie Fryderyk V, ale także jego żona.

I ten tyl gdzieś się pojawia.

Ten tyl czasami jest jak ikar na obrazie Breuchla.

Von Grimelshausen to jest spojrzenie przygodowe, a Tyl to jest bardzo krytyczne spojrzenie na ludzkość.

Tyl podobał mi się bardzo.

Wydaje mi się, że to chyba tyle.

Dalej jest tylko muzyka.