Mentionsy
448. Daniel Kehlmann 馃嚛馃嚜 TYLL (2017)
Dzisiaj kr贸tko prezentuj臋 opowie艣膰 o legendarnej postaci ludowych opowie艣ci ze 艣redniowiecznych (cho膰 nie tylko) Niemiec. Ksi膮偶ka cz臋艣ciowo 艂otrzykowska, ale przede wszystkim opowie艣膰 o historii i w艂adzy.
馃幆 przek艂ad: URSZULA POPRAWSKA
() Zamiast wst臋pu
() G艂贸wny bohater
() Historia z wojny trzydziestoletniej
() Liczne (inne) w膮tki
() Zamiast podsumowana
St臋sknieni 艂otrzyk贸w (i 艂otrzyc)?
436. Maciej Hen 馃嚨馃嚤 SOLFATARA (2015) 238. John Barth 馃嚭馃嚫 BAKUNOWY FAKTOR (1960) 馃殏馃摎鉂わ笍馃摎 #Poci膮gDoLiteratury 410. Daniel Defoe 馃彺鬆仹鬆仮鬆仴鬆伄鬆仹鬆伩 FORTUNNE I NIEFORTUNNE PRZYPADKI S艁AWETNEJ MOLL FLANDERS (1722) 380. Francisco de Quevedo 馃嚜馃嚫 呕YWOT M艁ODZIKA NIEPOCZCIWEGO IMIENIEM PABLOS, CZYLI WZ脫R DLA OBIE呕Y艢WIAT脫W I ZWIERCIAD艁O FILUT脫W (1626)336. Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen 馃嚛馃嚜 PRZYGODY SIMPLICISSIMUSA (1668)Mentioned in this episode:
馃幖
W odcinku wykorzystalem muzyk臋 zespo艂u Longital. Intro: Tvoje vojsk谩 Outro: Bez pr谩ce a bez slov Jana i Daniel 鉂わ笍鉂わ笍鉂わ笍 DZI臉KUJ臉!
Szukaj w tre艣ci odcinka
Ale jednocze艣nie ksi膮偶ka dzisiejsza, czyli Tyl Daniela Kilmana, jest prezentowana jako ksi膮偶ka w cyklu Literatura, czyli k艂amstwo.
To jest powie艣膰, jak m贸wi niemiecki tytu艂, czyli Tyl die Hohmann.
Tak jak ju偶 wspomnia艂em, Tyl pojawia si臋 w cyklu literatury 艂otrzykowskiej, pikarejskiej.
Ale tyle polecili mi pa艅stwo.
No i jako powie艣膰 艂otrzykowsk膮 tego tyle bra艂em.
De facto Tyl nie jest klasyczn膮 ksi膮偶k膮 艂otrzykowsk膮.
No i Tyl nie jest te偶 typowym sierot膮.
Ot贸偶 g艂贸wny bohater w ksi膮偶ce Tyl, to akurat nietrudno zgadn膮膰, to jest Tyl Ullenspiegel.
Tyl Ullenspiegel, tak jak mi uda艂o si臋 ustali膰, to Ullenspiegel to jest dolnoniemieckie brzmienie nazwiska, kt贸re w j臋zyku niemieckim brzmia艂o Eulenspiegel.
A Tyl Eulenspiegel jest postaci膮 ju偶 z zupe艂nie innej historii.
Tyl Eulenspiegel jest bowiem postaci膮 legendarn膮.
I tyl w powie艣ci Daniela Killmana tak偶e jest b艂aznem.
humor tyla nie jest humorem mi艂ym.
Humor tyla jest tu opisany 艣wietnie jako humor, kt贸ry bawi tych, kt贸rzy z tych awantur, kt贸re on wszczyna, bo to s膮 awantury, on prze艣miewa ludzi, doprowadza do tego, 偶e oni najcz臋艣ciej zaczynaj膮 si臋 ze sob膮 bi膰.
I jak wspomnia艂em, 偶e brakuje mi tyla w tej ksi膮偶ce, to zaraz o tym opowiem wi臋cej.
No ale kim偶e jest tyl Ullenspiegel?
Je偶eli spojrze膰 i poszuka膰 g艂臋biej, nawet nie bardzo, to Tyl Eulenspiegel, ten pierwotnie 偶yj膮cy na pocz膮tku XIV wieku, to jest posta膰 legendarna i to jest posta膰, kt贸ra przet艂umaczona na j臋zyk polski i to przet艂umaczona wcze艣niej, bo w latach 30.
XVI wieku ukazuj膮 si臋 polskie przek艂ady opowie艣ci o Tylu Eulenspieglu.
No i jak偶e pi臋kna historia, bo Tyl Eulenspiegel staje si臋 w polskiej literaturze Dylem Sowizra艂em.
Dyl Sowizra艂, potem Dyl Sowizd偶a艂 i ca艂a literatura sowizd偶alska polska jest zbudowana, czy wywodzi si臋 z tej postaci, z postaci Tyla Eulenspiegla.
Tyl, kt贸rego tutaj poznajemy, jest wi臋c przeniesiony w czasie.
Historia nie rozgrywa si臋 w wieku XIV, tylko rozgrywa si臋, no powiedzmy, na prze艂omie wieku XVI i XVII.
I historia opowiadana w tej ksi膮偶ce, jak wspomnia艂em, jest histori膮 nie tylko Thiela Eulenspiegela, bo Thiel Eulenspiegel jest na dworze.
Bo poza Tylem Oren Spiegel, bohaterem jest w艂a艣nie Fryderyk V, ale tak偶e jego 偶ona.
I ten tyl gdzie艣 si臋 pojawia.
Ten tyl czasami jest jak ikar na obrazie Breuchla.
Von Grimelshausen to jest spojrzenie przygodowe, a Tyl to jest bardzo krytyczne spojrzenie na ludzko艣膰.
Tyl podoba艂 mi si臋 bardzo.
Wydaje mi si臋, 偶e to chyba tyle.
Dalej jest tylko muzyka.
Ostatnie odcinki
-
Wojtek Szot - Akcja R贸wnoleg艂a (rozmowa druga)
22.02.2026 08:00
-
William Gaddis - Ciesielski gotyk (1985)
18.02.2026 20:00
-
Zofia Zaleska - Zaniechanie (2025) i Przej臋zycz...
15.02.2026 08:00
-
Harry Mathews - Moje 偶ycie w CIA (2004)
11.02.2026 20:00
-
Miroslav Krle啪a - Z艂oto i srebro Zadaru. Eseje ...
08.02.2026 08:00
-
PLAN PODKASTU LUTY-MARZEC 2026
07.02.2026 08:00
-
Don DeLillo - Bia艂y szum (1985)
04.02.2026 20:00
-
Ivo Andri膰 - Most na Drinie (1945)
01.02.2026 08:00
-
John Dos Passos - Manhattan Transfer (1925)
28.01.2026 20:00
-
Ismail Kadare - Most o trzech prz臋s艂ach (1978)
25.01.2026 08:00