Mentionsy
448. Daniel Kehlmann 🇩🇪 TYLL (2017)
Dzisiaj krótko prezentuję opowieść o legendarnej postaci ludowych opowieści ze średniowiecznych (choć nie tylko) Niemiec. Książka częściowo łotrzykowska, ale przede wszystkim opowieść o historii i władzy.
🎯 przekład: URSZULA POPRAWSKA
() Zamiast wstępu
() Główny bohater
() Historia z wojny trzydziestoletniej
() Liczne (inne) wątki
() Zamiast podsumowana
Stęsknieni łotrzyków (i łotrzyc)?
436. Maciej Hen 🇵🇱 SOLFATARA (2015) 238. John Barth 🇺🇸 BAKUNOWY FAKTOR (1960) 🚂📚❤️📚 #PociągDoLiteratury 410. Daniel Defoe 🏴 FORTUNNE I NIEFORTUNNE PRZYPADKI SŁAWETNEJ MOLL FLANDERS (1722) 380. Francisco de Quevedo 🇪🇸 ŻYWOT MŁODZIKA NIEPOCZCIWEGO IMIENIEM PABLOS, CZYLI WZÓR DLA OBIEŻYŚWIATÓW I ZWIERCIADŁO FILUTÓW (1626)336. Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen 🇩🇪 PRZYGODY SIMPLICISSIMUSA (1668)Mentioned in this episode:
🎼
W odcinku wykorzystalem muzykę zespołu Longital. Intro: Tvoje vojská Outro: Bez práce a bez slov Jana i Daniel ❤️❤️❤️ DZIĘKUJĘ!
Szukaj w treści odcinka
Ale jednocześnie książka dzisiejsza, czyli Tyl Daniela Kilmana, jest prezentowana jako książka w cyklu Literatura, czyli kłamstwo.
To jest powieść, jak mówi niemiecki tytuł, czyli Tyl die Hohmann.
Tak jak już wspomniałem, Tyl pojawia się w cyklu literatury łotrzykowskiej, pikarejskiej.
Ale tyle polecili mi państwo.
No i jako powieść łotrzykowską tego tyle brałem.
De facto Tyl nie jest klasyczną książką łotrzykowską.
No i Tyl nie jest też typowym sierotą.
Otóż główny bohater w książce Tyl, to akurat nietrudno zgadnąć, to jest Tyl Ullenspiegel.
Tyl Ullenspiegel, tak jak mi udało się ustalić, to Ullenspiegel to jest dolnoniemieckie brzmienie nazwiska, które w języku niemieckim brzmiało Eulenspiegel.
A Tyl Eulenspiegel jest postacią już z zupełnie innej historii.
Tyl Eulenspiegel jest bowiem postacią legendarną.
I tyl w powieści Daniela Killmana także jest błaznem.
humor tyla nie jest humorem miłym.
Humor tyla jest tu opisany świetnie jako humor, który bawi tych, którzy z tych awantur, które on wszczyna, bo to są awantury, on prześmiewa ludzi, doprowadza do tego, że oni najczęściej zaczynają się ze sobą bić.
I jak wspomniałem, że brakuje mi tyla w tej książce, to zaraz o tym opowiem więcej.
No ale kimże jest tyl Ullenspiegel?
Jeżeli spojrzeć i poszukać głębiej, nawet nie bardzo, to Tyl Eulenspiegel, ten pierwotnie żyjący na początku XIV wieku, to jest postać legendarna i to jest postać, która przetłumaczona na język polski i to przetłumaczona wcześniej, bo w latach 30.
XVI wieku ukazują się polskie przekłady opowieści o Tylu Eulenspieglu.
No i jakże piękna historia, bo Tyl Eulenspiegel staje się w polskiej literaturze Dylem Sowizrałem.
Dyl Sowizrał, potem Dyl Sowizdżał i cała literatura sowizdżalska polska jest zbudowana, czy wywodzi się z tej postaci, z postaci Tyla Eulenspiegla.
Tyl, którego tutaj poznajemy, jest więc przeniesiony w czasie.
Historia nie rozgrywa się w wieku XIV, tylko rozgrywa się, no powiedzmy, na przełomie wieku XVI i XVII.
I historia opowiadana w tej książce, jak wspomniałem, jest historią nie tylko Thiela Eulenspiegela, bo Thiel Eulenspiegel jest na dworze.
Bo poza Tylem Oren Spiegel, bohaterem jest właśnie Fryderyk V, ale także jego żona.
I ten tyl gdzieś się pojawia.
Ten tyl czasami jest jak ikar na obrazie Breuchla.
Von Grimelshausen to jest spojrzenie przygodowe, a Tyl to jest bardzo krytyczne spojrzenie na ludzkość.
Tyl podobał mi się bardzo.
Wydaje mi się, że to chyba tyle.
Dalej jest tylko muzyka.
Ostatnie odcinki
-
Ismail Kadare - Kronika w kamieniu (1971)
19.04.2026 07:00
-
Ciaran Carson - Irlandzka herbatka (2001) 🎙️ op...
15.04.2026 19:00
-
Dubravka Ugrešić - Forsowanie powieści-rzeki (1...
12.04.2026 07:00
-
Denis Johnson - Sny o pociągach (2002 | 2011)
08.04.2026 19:00
-
Katherine Mansfield - Opowiadania wybrane (1911...
06.04.2026 07:00
-
Georgi Gospodinow - Powieść naturalna (1999)
05.04.2026 07:00
-
Elfride Jelinek - Dane odosobowe (2022)
04.04.2026 07:00
-
Ronald Firbank - Smutek w tropikach (1924)
01.04.2026 19:00
-
Jan Morris - Triest, czyli nigdzie (2001)
29.03.2026 07:00
-
Olga Tokarczuk - Bieguni (2007) 🚂📚❤️📚 #PociągDo...
27.03.2026 20:00