Mentionsy

Literatura ze 艣rodka Europy
Literatura ze 艣rodka Europy
20.08.2025 19:00

448. Daniel Kehlmann 馃嚛馃嚜 TYLL (2017)

Dzisiaj kr贸tko prezentuj臋 opowie艣膰 o legendarnej postaci ludowych opowie艣ci ze 艣redniowiecznych (cho膰 nie tylko) Niemiec. Ksi膮偶ka cz臋艣ciowo 艂otrzykowska, ale przede wszystkim opowie艣膰 o historii i w艂adzy.

馃幆 przek艂ad: URSZULA POPRAWSKA

() Zamiast wst臋pu

() G艂贸wny bohater

() Historia z wojny trzydziestoletniej

() Liczne (inne) w膮tki

() Zamiast podsumowana

St臋sknieni 艂otrzyk贸w (i 艂otrzyc)?

436. Maciej Hen 馃嚨馃嚤 SOLFATARA (2015) 238. John Barth 馃嚭馃嚫 BAKUNOWY FAKTOR (1960) 馃殏馃摎鉂わ笍馃摎 #Poci膮gDoLiteratury 410. Daniel Defoe 馃彺鬆仹鬆仮鬆仴鬆伄鬆仹鬆伩 FORTUNNE I NIEFORTUNNE PRZYPADKI S艁AWETNEJ MOLL FLANDERS (1722) 380. Francisco de Quevedo 馃嚜馃嚫 呕YWOT M艁ODZIKA NIEPOCZCIWEGO IMIENIEM PABLOS, CZYLI WZ脫R DLA OBIE呕Y艢WIAT脫W I ZWIERCIAD艁O FILUT脫W (1626)336. Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen 馃嚛馃嚜 PRZYGODY SIMPLICISSIMUSA (1668)

Mentioned in this episode:

馃幖

W odcinku wykorzystalem muzyk臋 zespo艂u Longital. Intro: Tvoje vojsk谩 Outro: Bez pr谩ce a bez slov Jana i Daniel 鉂わ笍鉂わ笍鉂わ笍 DZI臉KUJ臉!

Szukaj w tre艣ci odcinka

Znaleziono 30 wynik贸w dla "Tyl"

Ale jednocze艣nie ksi膮偶ka dzisiejsza, czyli Tyl Daniela Kilmana, jest prezentowana jako ksi膮偶ka w cyklu Literatura, czyli k艂amstwo.

To jest powie艣膰, jak m贸wi niemiecki tytu艂, czyli Tyl die Hohmann.

Tak jak ju偶 wspomnia艂em, Tyl pojawia si臋 w cyklu literatury 艂otrzykowskiej, pikarejskiej.

Ale tyle polecili mi pa艅stwo.

No i jako powie艣膰 艂otrzykowsk膮 tego tyle bra艂em.

De facto Tyl nie jest klasyczn膮 ksi膮偶k膮 艂otrzykowsk膮.

No i Tyl nie jest te偶 typowym sierot膮.

Ot贸偶 g艂贸wny bohater w ksi膮偶ce Tyl, to akurat nietrudno zgadn膮膰, to jest Tyl Ullenspiegel.

Tyl Ullenspiegel, tak jak mi uda艂o si臋 ustali膰, to Ullenspiegel to jest dolnoniemieckie brzmienie nazwiska, kt贸re w j臋zyku niemieckim brzmia艂o Eulenspiegel.

A Tyl Eulenspiegel jest postaci膮 ju偶 z zupe艂nie innej historii.

Tyl Eulenspiegel jest bowiem postaci膮 legendarn膮.

I tyl w powie艣ci Daniela Killmana tak偶e jest b艂aznem.

humor tyla nie jest humorem mi艂ym.

Humor tyla jest tu opisany 艣wietnie jako humor, kt贸ry bawi tych, kt贸rzy z tych awantur, kt贸re on wszczyna, bo to s膮 awantury, on prze艣miewa ludzi, doprowadza do tego, 偶e oni najcz臋艣ciej zaczynaj膮 si臋 ze sob膮 bi膰.

I jak wspomnia艂em, 偶e brakuje mi tyla w tej ksi膮偶ce, to zaraz o tym opowiem wi臋cej.

No ale kim偶e jest tyl Ullenspiegel?

Je偶eli spojrze膰 i poszuka膰 g艂臋biej, nawet nie bardzo, to Tyl Eulenspiegel, ten pierwotnie 偶yj膮cy na pocz膮tku XIV wieku, to jest posta膰 legendarna i to jest posta膰, kt贸ra przet艂umaczona na j臋zyk polski i to przet艂umaczona wcze艣niej, bo w latach 30.

XVI wieku ukazuj膮 si臋 polskie przek艂ady opowie艣ci o Tylu Eulenspieglu.

No i jak偶e pi臋kna historia, bo Tyl Eulenspiegel staje si臋 w polskiej literaturze Dylem Sowizra艂em.

Dyl Sowizra艂, potem Dyl Sowizd偶a艂 i ca艂a literatura sowizd偶alska polska jest zbudowana, czy wywodzi si臋 z tej postaci, z postaci Tyla Eulenspiegla.

Tyl, kt贸rego tutaj poznajemy, jest wi臋c przeniesiony w czasie.

Historia nie rozgrywa si臋 w wieku XIV, tylko rozgrywa si臋, no powiedzmy, na prze艂omie wieku XVI i XVII.

I historia opowiadana w tej ksi膮偶ce, jak wspomnia艂em, jest histori膮 nie tylko Thiela Eulenspiegela, bo Thiel Eulenspiegel jest na dworze.

Bo poza Tylem Oren Spiegel, bohaterem jest w艂a艣nie Fryderyk V, ale tak偶e jego 偶ona.

I ten tyl gdzie艣 si臋 pojawia.

Ten tyl czasami jest jak ikar na obrazie Breuchla.

Von Grimelshausen to jest spojrzenie przygodowe, a Tyl to jest bardzo krytyczne spojrzenie na ludzko艣膰.

Tyl podoba艂 mi si臋 bardzo.

Wydaje mi si臋, 偶e to chyba tyle.

Dalej jest tylko muzyka.