Mentionsy

#BEZPIECZNIK
#BEZPIECZNIK
06.03.2026 06:00

S07E01 #Bezpiecznik | Którędy po spokój. Czyli gdzie, kiedy, po co i do kogo po diagnozę?

Witam Was w 7. sezonie podcastu #Bezpiecznik! W tej serii wychodzimy poza ramy czysto medycznego podejścia do neuroatypowości i sprawdzamy, jak świat – od biur po szpitale – wpływa na dobrostan osób z neuromniejszości. Co piąty z nas przetwarza świat inaczej, a zrozumienie tych różnic to klucz do budowania inkluzywnego społeczeństwa.

Zaczynamy od fundamentu: diagnozy. Dla wielu osób to moment, w którym „rozproszone klocki układają się w całość”, a chaos codzienności zastępuje zrozumienie własnych potrzeb sensorycznych. Moją pierwszą gościnią jest Katarzyna Wróbel – psycholożka, terapeutka i diagnostyka z zespołu AUTYZM-Startup!, która od lat związana jest także z Fundacją SYNAPSIS. Pomaga dorosłym i młodzieży z neuromniejszości odnaleźć drogę do poznania i zrozumienia siebie.

W tym odcinku rozmawiamy o tym, dlaczego coraz więcej dorosłych szuka odpowiedzi na pytanie o spektrum autyzmu czy ADHD, jak wygląda proces diagnostyczny i czy sama diagnoza może być narzędziem do lepszego projektowania własnego życia i przestrzeni. Zapraszam na odcinek, który jest mapą w drodze po spokój.

Menu wiedzy od Kasi: 

Książki:

Anita Wojtkiewicz „Cykle. O życiu w spektrum autyzmu i z ADHD” 

Sedgewick Felicity, Douglas Sarah „Autyzm. Miłość, przyjaźń, relacje”, 

Ewa Furgał „Dziewczyna w spectrum“ i „Autentyczna w spektrum”  

Clara Tornval „Autystki. O kobietach w spektrum” l

Hendrickx Sarah „Kobiety i dziewczyny ze spektrum autyzmu. Od wczesnego dzieciństwa do późnej starości” 

Luke Jackson „Seks, prochy i Zespół Aspergera. Przewodnik po dorosłości dla dorosłych osób z zespołem Aspergera” 

Felicity Sedgewick, Laura Hull, Helen Ellis „Autism and Masking” 

Cynthia Kim „Nieśmiali, skryci i społecznie niedostosowani” 

Jenara Nerenberg „Neuroróżnorodne. Jak żyć w świecie skrojonym nie na naszą miarę” 

Rudy Simone „Aspergirls. Siła kobiet z zespołem Aspergera.” 

Cleo Ćwiek „Clou. Jak być sobą, gdy jesteś wszystkim innym” 

Dorota Kotas „Cukry” 

Jacek Hołub „Wszystko mam bardzie” 

Joanna Jurewicz „Pod lodem” 

Davida Hartman, Tara O’Donnell-Killen, Jessica K. Doyle, Maeve Kavanagh, Anna Day, Juliana Azevedo „Diagnoza autyzmu u dorosłych. Model afirmatywny” 

Kasia Mazur „Zamaskowana. Z pamiętnika autyski” 

Monika Szubrycht „Za dobrze się maskowałam. Rozmowy o doświadczeniach kobiet w spektrum autyzmu“ 

 Eliza Kącka „Wczoraj byłaś zła na zielono“

dr Megan Anna Neff „Self- Care dla osób w spektrum autyzmu“ 

Anita Widman-Drzwiecka i Jacek Gierus „Oswajanie autyzmu. Autybiogrfia“

Katarzyna Kachel „Atypowa głowa. Moje życie w spektrum Rozmowy o neuroróżnorodnosci“ 


Warto sprawdzić:

https://autyzm-startup.pl/ 

ważne linki w temacie:

Fundacja Dziewczyny w Spektrum: https://dziewczynywspektrum.pl/ 

Psycholog na spektrum: https://www.facebook.com/Psycholognaspektrum 

O dorosłości w neuroróżnorodności: https://www.facebook.com/o.doroslosci.w.neuroroznorodnosci 

PIMP MY MIND: https://www.facebook.com/profile.php?id=61551477268432 

Ida rozmawia: https://www.youtube.com/@idarozmawia 

Fundacja SYNAPSIS: https://synapsis.org.pl/ 

Autyzm wprowadza zmysły w błąd: https://www.youtube.com/watch?v=AuB1lsHPAkw 

Fundacja Autism TEAM: https://autismteam.pl/ 

Fundacja dla neurokultury https://atypika.org/ 

Stowarzyszenie Mary i Max: https://maryimax.pl/ 

Fundacja ALEKalsa: https://fundacja-aleklasa.eu/ 

Atypowa dziewczyna: https://atypowadziewczyna.wordpress.com/ 

Autyzm po ludzku: https://www.autyzmpoludzku.pl/ 

🎧 Słuchajcie i wysyłajcie dalej! Twórzmy bezpieczną przestrzeń razem!

 #Bezpiecznik  #podkastedukacyjny #polskiepodcasty #dom #komfort #Neuroróżnorodność #Neuroatypowość #Diagnoza #SpektrumAutyzmu #ADHD #ZdrowiePsychiczne #Autyzm #Neuroarchitektura #AutyzmStartup #ZrozumiećSiebie #Dobrostan #Inkluzywność


Rozdziały (8)

1. Introdukcja i definicje

Katarzyna Wróbel wyjaśnia terminy neuroróżnorodność, neuratypowość i neuratypowość. Rozmawia o charakterystyce tych pojęć i ich związkach z niepełnosprawnością.

2. Słownictwo i koncepcje

Katarzyna Wróbel omawia koncepcje neuroróżnorodności i neuratypowości, podkreślając różnice między nimi i ich związek z niepełnosprawnością.

3. Zakres zainteresowania diagnozami

Rozmowa o powodach wzrostu zainteresowania diagnozami neuroatypowości w dorosłych, w tym omówienie roli samorzeczników i rozwój medycyny.

4. Diagnoza ADHD i autyzmu

Katarzyna Wróbel omawia relację między ADHD a autyzmem, podkreślając, że obie warunki często występują razem.

5. Diagnoza kobiet

Rozmowa o historii diagnozowania kobiet z autyzmem, podkreślając problemy zdiagnozowania i maskowanie się kobiet.

6. Proces diagnostyczny

Rozmowa koncentruje się na szczegółach procesu diagnostycznego, w tym wywiadzie z osobą bliską, testach i analizie dokumentacji. Podkreśla się, że diagnoza może być rzadko niepomyślna, choć większość osób przychodzi z już spersonalizowanymi informacjami. Opisane są zmiany w codziennościach i zachowaniach osób po otrzymaniu diagnozy, w tym zmiany w ubiorze i przestrzeni osobistej.

7. Rodziny na diagnozę

Rozmowa o diagnostyce dla rodzin, w tym opowieści o sypialniach i osobnych pokojach dla par i rodzin.

8. Otwartość w mówieniu o diagnozie

Wspomnienia o otwartości młodych ludzi w mówieniu o diagnozach i rozmowa o decyzjach dotyczących ujawniania diagnozy rodzicom.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "DHD"

Dziś rozmawiamy o tym, dlaczego coraz więcej dorosłych szuka odpowiedzi na pytanie o spektrum autyzmu czy ADHD, jak wygląda proces diagnostyczny i czy sama diagnoza może być narzędziem do lepszego projektowania własnego życia i przestrzeni,

Diagnoz w kierunku spektrum autyzmu, w kierunku ADHD, ale neuroróżnorodność jest takim terminem, który jest terminem socjologicznym, bardziej społecznym.

aktualnego diagnozowania się też jako osoby dorosłe, bo mówi się, że na przykład ADHD to dużo supermocy, ale też dużo utrudnień społecznych.

Są osobami ze spektrum autyzmu, które dostają diagnozę ADHD albo czują się takimi osobami, które mają dużo cech, jeżeli chodzi o właśnie takie spektrum ADHD.

Więc to będą też te diagnozy nie tylko podwójne, od jakiegoś czasu możemy diagnozować osoby dorosłe i ADHD już nie jest...

Czyli wiemy już o tym, jest bardzo dużo badań na temat tego, że autyzm i ADHD mają, mimo swoich bardzo dużych różnic, mają bardzo dużo wspólnego i występują wspólnie.

Trochę tak, jakbyśmy były na jednej miarce, na jednym potencjometrze i przesuwali się od ADHD do spektrum, w jedną i w drugą stronę i gdzieś znajdowali się pośrodku, czyli to się nie wyklucza.

A czy możemy powiedzieć, co jest, czy da się w ogóle scharakteryzować spektrum i ADHD?

Taki jakby profil rozwoju, który jest bardzo trudny i dla osób ze spektrum autyzmu i dla osób z ADHD.

Czasami jest trudno rozróżnić, co jest do końca autystyczne, a co jest ADHDowe.

Będą w dużo, mówiąc tak, że tak powiem globalnie, będą częściej potrzebowały wyciszenia, będą częściej potrzebowały takiego spokoju niż osoby z ADHD, które będą potrzebowały większej czasami stymulacji na przykład słuchowej.

usłyszenie o sobie na przykład, bo osoby, które są samorzecznikami opowiadają o tych, o swoich doświadczeniach w spektrum autyzmu, w ADHD, opowiadają o tym, jak sobie radzą z niektórymi trudnościami, jakie mają strategie na bycie wśród innych ludzi na przykład, albo na to, żeby się dostosować do pewnych rzeczy i ktoś jak tego słucha, myśli sobie, że kurczę, to jest tak

Na poziomie genetycznym, że kiedyś nie będziemy może diagnozować autyzmu i ADHD osobno, tylko będziemy mieli z tego jedną wspólną jednostkę.

Dlatego, że tak bardzo często ADHD, jak to się mówi tak kolokwialnie, lubi się doczepiać do różnych innych takich kondycji neurozozwojowych.

Okej, a czy ty byś się zgodziła z taką teorią, z którą się spotkałam, że ADHD jest w ogóle chorobą naszych czasów?

Jest coś w tym, chociaż wiem, że wiesz co, jak się sięgnie do historii ADHD...

Kiedyś jak ktoś dostawał diagnozę spektrum autyzmu, to definitywnie po prostu na pewno już nie mógł być osobą za DHD.

I czy rzeczywiście ten autyzm i spektrum kobiece, nie wiem jak jest do ADHD, jest inne niż męskie?

żeby dalej sobie jakby nadać kierunek, czyli iść do psychoterapeuty i nadal jakby poznawać siebie w kontekście widzenia siebie właśnie w neuromniejszościach, jeżeli chodzi o spektrum autyzmu i na przykład ADHD, dalej się rozwijać w tym, ale bez tej diagnozy.

Jeżeli mamy podwójny proces diagnostyczny, czyli bierzemy pod uwagę osoby ze spektrum autyzmu i ADHD, no to wtedy to jest, to zawsze jest dołożone jedno, dwa spotkanie wtedy, tak?

Testy takie, które są testami celowanymi, jeżeli chodzi o diagnostykę spektrum autyzmu i ADHD.

Jeden test od wielu lat, który jest testem, chodzi o ADOS-2 i jeżeli chodzi o diagnostykę osób w kierunku ADHD, to jest DIVA.

Badania pokazują, że osoby z neuromniejszości rzeczywiście się w jakiś sposób przyciągają i nie muszą być to osoby, które mają już diagnozy kliniczne, tylko takie gdzieś cechy krążące i ktoś nie ma tej diagnozy jakby pełnej takiej, ale bardzo utożsamia się na przykład z tym, że ma ADHD, a ktoś ma na przykład spektrum.

Czyli są w grupkach z takich mniejszości, neuromniejszości, gdzie ktoś ma diagnozę ADHD, że ktoś jest autystyczny.

A już jak mówię, że to jest podwójna diagnoza, ja ze swoim uporządkowaniem ADHD, nie no w ogóle, źle trafiłaś.