Mentionsy

A w tym zeszyciku mogą być rozmaite, szalone opowieści właśnie o cudach konkretnego cadyka, o podróżach na bezludną wyspę Balszentowa, zmaganiach z piratami i tak dalej i tym podobne, co faktycznie mocno zbliża część tych opowieści, bo znowu nie mówimy o wszystkich opowieściach, do takiej taniej, pulpowej literatury szundowej, o której wspomniałeś.

Wspólnego, miłego spędzenia czasu budującego tę wspólnotę, pozwalającego im szybciej i przyjemniej spędzić czas na wozie wiozący ich do Lubawicz czy do innego miasteczka targowego, w którym urzędował ten cadyk czy inny.

One opisują dzieje pewnego cadyka albo pewnej dynastii chasydzkiej i niektóre z nich wtórnie trafiają do obiegu.

Dalej niezwykle ważne jest dla niego przekazanie świętości cadyków uświęconych już przez tradycję, ale językiem takim quasi naukowym tłumaczy skąd cuda wzięły się opowiadaczom XIX-wiecznym i jak my nowocześni czytelnicy w latach 30-tych powinniśmy rozumieć tę historię poprawnie.

Takim fajnym zbiorem jest przedostatni rozdział opowieści, które dzisiaj krążą wśród wyznawców cadyka z Góry Kalwarii, o ostatnich cadykach żyjących w Palestynie, potem w Izraelu.

Cadyk, syn cadyka czy osoba, która później stała się cadykiem.

I wtedy opowieść o cudownym ocaleniu cadyka, czy opowieść o zachowaniu judaizmu w warunkach Związku Radzieckiego i represji antyreligijnych Związku Radzieckiego jest opowieścią o wierze i opowieścią o zaufaniu Bogu, która ma też być modelem dla zwłaszcza młodszych pokoleń czytelników już później.

Ważna jest konkluzja w tej opowieści, bo jak mówi cadyk Sapira z Błażowej, mieszkający w Nowym Jorku, mówi, za ten jeden mały czyn, ten młody ksiądz, który powiedział te mądre słowa tej kobiecie w czasie spowiedzi w Wadowicach, został potem papieżem.

Jest to świat w dużej mierze bardzo silnie cadykocentryczny, to znaczy w centrum większości opowiadań jest postać cadyka.

To było do zauważenia, ten cadyk już tu się nam pojawiał od jakiegoś czasu.

Radzimy sobie z tym cadykiem bez przepisu, także mam nadzieję, że i nasi czytelnicy sobie z tym i z innymi kwestiami naszych opowieści poradzą.

Także bardzo często jakby to jest punkt ciężkości, cadyk żyjący bądź cadyk zmarły, bo mamy też opowieści krążące wokół grobu cadyka.

Najczęściej właśnie będzie to miejscem, w którym dana opowieść będzie siedziała, będzie izba modlitewna cadyka, jego dom, jego dwór, na który pielgrzymują chasydzi.

Cadycy do innego cadyka.

Bo słyszałem od pewnego sprawiedliwego geniusza, że wielki cadyk Itzhak z Warki powiedział, zanim przyjdzie Mesjasz, nieczystość herezji rozplenie się w świecie do tego stopnia, że w każdym mieście znajdą się nie więcej niż jedna albo dwie naprawdę bogobojne osoby.

Siła cadyka trwa też po jego śmierci i obietnica cadyka trwa też po jego śmierci.

Cadyk obiecuje, że każdy, kto przyjdzie się pomodlić na jego grobie, to on daje ci słowo, wyciągnę cię za pejsy z piekła.

To jest chyba tak jak kamyk w wodzie, bo są takie kręgi i one bardzo blisko, tak mi się zdaje, odpowiadają strukturze społeczności chasydzkiej w ogóle, bo jest cadyk i potem wokół niego grono jego wyznawców i zwolenników, którzy są najczęściej

Więc to jest taki najbliższy krąg, to są joświm, ci, którzy siedzą wokół cadyka.

Kolejną grupą po tych Joschwim, czyli tych najbliższych chasydzkich zwolenników, którzy spędzają czas na dworze cadyka, są może nie jego wyznawcy, ale ci, którzy przychodzą do niego po Radę Cud, którzy przychodzą z prośbą.

Oni wyłącznie mężczyźni w męskim gronie, o cadyku jako mężczyźnie i kobieta może się pojawiać albo jako ta naiwna, albo jako ta kusicielka.

Przedstawienia cudowności, tej cudownej sprawczości Cadyka.

A tu właśnie przez taką pewną naiwność, przez pewną nierozumienie niemożności, to taka jest fajna historia, kiedy Cadyk Dawid z Lerowa, chyba ze swoim uczniem i zwolennikiem, Icchakiem z Warki, przychodzą do jakiegoś miasteczka.

A potem się dowiedziała, że to jakiś święty mąż w ogóle, że to święty człowiek Cadykowi w gębę dała.

No i zalewa się łzami, co strasznego zrobiła, jaki ma straszny grzech, ale Cadyk Dawid Zylelowa ją pociesza, że tak naprawdę to dałaś w gębę swojemu mężowi.

Cadyk był tylko tym, który zapośredniczył te twoje emocje wobec niego i tak naprawdę to wcale Cadyka nie obraziłaś.

Opowieść o Dawidzie Wojtka Kruzowarki, o tej agunie, która tłucze cadyka w twarz, to troszkę mówi o czymś innym, ale też związanym z tym, o czym mówimy, czyli o konstrukcji świata w opowieściach chasydzkich, bo to jest parafraza opowieści talmudycznej o kobiecie, która pluje jednemu z rabinów

I przychodzi do cadyka Ickhaka z Berdyczowa i mówi, czy masz coś do poprawy?

No i cadyk sobie myśli, jeżeli nawet goi widzi, że moja dusza nie jest idealna, to ileż ja mam grzechów do naprawienia, prawda?

I nawet ten szlachcic czy magnat ostatecznie zawsze uzna wyższość i większość Cadyka.

A jak Czartoryski nie uznał wyższości Cadyka, to jego syn umarł.

Tak, Cadyka z Kozienic, to jego dziecko umarło.

Dobra, to ja zacznę o co spotkało człowieka, który naśmiewał się ze świętości cadyka.

Do cadyka z Mogilnicy przyprowadzono kobietę, którą pochwycił dybuk.

Podniósł się wielki harmider, który doszedł do uszu cadyka, tego cadyka z Mogielnicy.

Gdy dybuk stanął przed obliczem cadyka, ten powiedział do niego.

Czy to miasteczko, w którym mieszka Cadyk, czy to jakieś inne przestrzenie.