Mentionsy
Kiedy czujesz flow | Polowanie na Idee | Michał Jędrzejek & Karol Kleczka
Są chwile, gdy przestajesz myśleć o sobie - godziny mijają jak minuty, a umysł skupia się na tym jedynym działaniu. Czy to na parkiecie, przy szachownicy, podczas improwizacji jazzowej, czy w trakcie wspinaczki, może nawet w pracy. To flow czyli "przepływ", zjawisko opisane przez psychologa Mihálya Csíkszentmihályiego, który przez lata poszukiwał odpowiedzi na pytanie: kiedy czujesz się naprawdę żywy?
W najnowszym odcinku "Polowania na Idee" Michał Jędrzejek i Karol Kleczka przyglądają się temu, czym są "optymalne doświadczenia" i gdzie ukrywają się najlepsze chwile naszego życia. Tropią flow w filozofii futbolu, rozmawiają o tym, dlaczego głęboka satysfakcja rodzi się z wysiłku i skupienia, a nie z relaksu. Zastanawiają się nad "ciemną stroną" przepływu: czy flow może stać się pułapką autooptymalizacji i zniewolenia w pracy?
Immanuel Kant zachwycał się niebem gwiaździstym i prawem moralnym, dlatego próbując złapać flow pytamy o pokrewne pojęcia: zachwytu, zdumienia czy wzniosłości. Emocji podstawowych, będących na granicy między znanym i nowym. Razem wędrujemy po mapie doświadczeń, bez których życie traci kolory: chwil pochłonięcia, zaskoczenia i fascynacji.
Spis treści:
() Najlepsze momenty twojego życia
() Z czego składa się flow
() Pożytki z niepokoju
() Ciemne strony flow
() Zachwyt, zdumienie i namiętności duszy
W odcinku wspominamy poniższe lektury:
- felieton Michała z marcowego ZNAKU: https://www.miesiecznik.znak.com.pl/kiedy-czujesz-flow/
- M. Balaska, Anxiety and Wonder. On Being Human, London 2024.
- S. Critchley, What We Think About When We Think About Football, London 2017.
- H. de Cruz, Wonderstruck. How Wonder and Awe Shape the Way We Think, Princeton 2024.
- M. Csíkszentmihályi, Flow. Stan przepływu, tłum. A. Haduła, Łódź 2024.
- T. Jackson, Postwzrost. Życie po kapitalizmie, tłum. J. Grygieńć, E. Bieńczyk, Toruń 2024.
- S. Kotler, The Art of the Impossible, New York 2021.
- A. Sikora, Jak wyjść z siebie, Kraków 2026 (w przygotowaniu).
- B. Soderman, Against flow. Video Games and The Flowing Subject, Cambridge-Massachussetts 2021.
Realizacja: Tomasz Kruk
Szukaj w treści odcinka
To jest po prostu Mihály Csíkszentmihályi.
I Csíkszentmihályi za pomocą tego flow opisywał optymalne doświadczenia, jak to nazywa, które ludzie znajdują w różnych przestrzeniach życia.
I wróćmy do naszego Csíkszentmihálya.
I Csíkszentmihály doszedł do wniosku, że ludzie wbrew pozorom często czerpią największą satysfakcję i radość nie z momentów, gdy są wypoczęci i zrelaksowani, gdy leżą na kanapie i
I w książce pod tytułem Flow, która jest też dostępna po polsku, Csíkszentmihály przywołuje takie różne świadectwa osób różnych pasji i zawodów.
Tak, są takie kryteria i właściwie Csíkszentmihályi podaje je wprost w swojej książce.
Bo Csíkszentmihályi często opisywał flow jako takie działania, które są pomiędzy niepokojem z jednej strony, a nudą.
I mamy te wszystkie kryteria flow, przy czym Csíkszentmihályi podkreśla, że nie wszystkie muszą być zawsze spełnione.
Csíkszentmihály coraz bardziej rozszerzał też te badania i pokazywał, że one nie dotyczą tylko jakichś działań podejmowanych przez geniuszy i wirtuozów, ale że takie poczucie satysfakcji można mieć w codziennym życiu, na przykład właśnie przy majsterkowaniu chociażby, kiedy musimy złożyć jakieś elementy i one, konieczność naprawienia czegoś nas bardzo angażuje i mamy dużą satysfakcję, jak w końcu uda się to zrobić.
Natomiast jest taka rzecz, przy której chciałbym się zatrzymać jakoś próbując ten flow, ten przepływ uchwycić, bo Ty zwróciłeś uwagę za Csíkszentmihálym, że flow jest zawieszony między nudą a niepokojem.
I nawet sam Csíkszentmihályi rozróżnia takie różne znaczenia tego flow, że z jednej strony on się odwołuje do takich wydarzeń, które można określić jako makroflow, czyli właśnie ta wspinaczka wysokogórska, jakaś długotrwała operacja chirurgiczna, komponowanie utworu muzycznego, a z drugiej strony mówi o takich rzeczach zupełnie powszechnych,
I co więcej Csíkszentmihály czasami funkcjonuje też w takim obrębie powiedzmy psychologii pozytywnej, która stawia nacisk na to, że kluczową zmianą jaką możemy wywołać w rzeczywistości jest zmiana naszej świadomości.
Czyli nie muszę tam zakładać związku zawodowego i dbać o warunki pracy, bo jeden z przykładów, zresztą Csíkszentmihálya na flow, to jest taki ślusarz w wielkiej, głośnej fabryce, który po prostu bardzo lubi drobne naprawy, które tam wykonuje.
Zresztą nawet sam Csíkszentmihály pokazuje, że
I to można powiedzieć, że jakoś to się łączy też z tą pierwotną ideą, którą miał Csíkszentmihály, który był takim psychologiem doby kontrkultury.
Druga rzecz jest taka, że flow też w tym rozumieniu Csíkszentmihályi ma taki bardzo silnie aktywny charakter.
A zachwyt wydaje się być czymś bardziej kontemplacyjnym, więc wydaje mi się, że na przykład u Csíkszentmihálya są takie analizy też tego, że czasami flow może polegać na takim zachwycie, ale połączonym właśnie z jakimś silnym procesem intelektualnym.
No nie, za rok to się może ostoi, bo jednak ten Csíkszentmihály to napisał w połowie lat siedemdziesiątych, a tutaj pan od Peak Performances tutaj nadaje teraz na YouTubie po pięćdziesięciu latach ponad.
Ostatnie odcinki
-
Maciek Myśliwiec: Kosmos i przezwyciężanie kryz...
15.04.2026 05:00
-
"Moi przyjaciele", "Requiem dla snu" i słońce w...
27.03.2026 06:00
-
Kiedy czujesz flow | Polowanie na Idee | Michał...
20.03.2026 13:56
-
Basia Kłosińska: sztuka jedzenia i gościnności ...
13.03.2026 06:00
-
Osobista Szapocznikow, wielki "Solenoid" i Rebe...
27.02.2026 12:05
-
Test na g*wno wartą pracę | Polowanie na Idee |...
20.02.2026 12:11
-
Adrian Wolny: o sztucznej inteligencji i leku n...
06.02.2026 06:00
-
Saunders, Sasnalowie i "Języki z wody" | Przed ...
30.01.2026 12:01
-
Jak te kwiaty | z Ursulą Wirtz rozmawia Justyna...
28.01.2026 13:47
-
Nic do ukrycia | Krzysztof Kornas | ZNAK 848
28.01.2026 13:33