Mentionsy

Wykład dr Elwiry Wilczyńskiej w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [23 grudnia 2025 r.]Zwierzęco-ludzkie hybrydy zajmują ważne miejsce w polskiej demonologii ludowej jako postacie funkcjonujące na pograniczach porządku kulturowego. Wilkołak, skrzat domowy, utopiec, boginka, diabeł oraz inne istoty demoniczne wykazujące cechy zwierzęce wymykają się jednoznacznym klasyfikacjom, łącząc w sobie elementy ludzkie i nieludzkie, naturalne i nadprzyrodzone, oswojone i dzikie. Ich niejednoznaczny status sprawia, że stają się figurami granicznymi, sytuowanymi poza stabilnym ładem świata.Zwierzęcość tych postaci nie pełni wyłącznie funkcji opisowej, lecz stanowi wyraźny znak transgresji rozumianej jako przekroczenie granic człowieczeństwa i obowiązujących norm. W narracjach ludowych takie przekroczenie wiąże się z zagrożeniem, naruszeniem porządku moralnego oraz ryzykiem utraty kontroli nad ciałem i tożsamością. Analiza tych wyobrażeń odsłania ambiwalentny stosunek przedstawicieli tradycyjnej kultury chłopskiej do dzikiej przyrody – postrzeganej jednocześnie jako niezbędna dla życia i jako przestrzeń potencjalnego niebezpieczeństwa.dr Elwira Wilczyńska – etnolożka, folklorystka i badaczka kultury wsi. Ukończyła filologię polską oraz etnologię na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie obroniła także doktorat z historii. W swojej pracy naukowej łączy różne perspektywy badawcze: etnologiczną, historyczną, literaturoznawczą i socjologiczną. Od lat zajmuje się polską demonologią ludową, wierzeniami i wyobrażeniami na temat „Innego”, a także relacjami człowieka i zwierzęcia w kulturze tradycyjnej. Szczególne miejsce w jej badaniach zajmują postacie hybrydyczne – wilkołaki, ludzie-zwierzęta i istoty na pograniczu światów. Jest autorką artykułów naukowych poświęconych m.in. wilkołakom, zooantropii, symbolice zwierząt oraz ludowym wyobrażeniom cielesności i granic człowieczeństwa. Pracuje jako adiunkt dydaktyczny w Instytucie Nauk o Kulturze na Wydziale Humanistycznym UMK.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zwierzęta #przyroda #demony #kpo #kpodlakultury #nextgenerationeu #kultura #dziedzictwo #dziedzictwokulturowe #wieś #polskawieś #kulturaludowa #demonología