Mentionsy
#4 Witos i bitwa warszawska. Premier Rządu Obrony Narodowej i powiernik największego sekretu Piłsudskiego
Legenda mówi, że starożytny wódz Cyncynat wybrany został dyktatorem Rzymu, gdy orał pole. W podobnych okolicznościach Wincenty Witos dowiedział się, że ma ruszyć do Warszawy, gdzie powierzono mu misję tworzenia Rządu Obrony Narodowej. Gabinet powstał 24 lipca 1920 roku, w chwili najcięższej próby, gdy Armia Czerwona parła na stolicę. Jaka była rola Wincentego Witosa w tych przełomowych dniach? Czy był tylko "premierem malowanym" - wybranym na potrzeby propagandy? O co chodziło z aferą gen. Roi? I jak doszło do tego, że los całego państwa spoczął w rękach Witosa wraz z kartką papieru podpisaną przez Józefa Piłsudskiego? Na te pytania odpowiada prof. Janusz Odziemkowski, historyk związany z Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego, znawca dziejów wojny polsko-bolszewickiej.
Rozdziały (12)
Podróżnictwo do Wierzchosławic, pojawienie się Wincentego Witosa w Polsce i sytuacja kraju przed powołaniem rządu.
Opis sytuacji wojskowej Polski w lipcu 1920, powołanie rządu i jego celem.
Opis roli Witosa w mobilizacji społeczeństwa i wojska, jego wpływ na chłopów i chłopów inteligencję.
Witos przyjeżdża do Poznania, gdzie spotyka przeciwników, a atmosfera zaczyna się rozładowywać, co przyczynia się do zmiany postawy tłumu.
Rozważano podział Polski, ale nie doszło do skutku, co pozwalało Polsce uniknąć podziału.
Piłsudski zwraca się do Witosa z decyzją o rezygnacji, a Witos zasługuje na chwałę za lojalność i zaufanie.
Opis politycznych podziałów w Polsce i ich wpływ na mobilizację społeczeństwa.
Witos i Piłsudski omawiają koncepcję federacji i granic wschodnich Polski, podkreślając konsekwencje decyzji politycznych i ich wpływ na dalszą karierę Witosa.
Opis aktywności Witosa na froncie i jego role w gaszeniu konfliktów.
Witos używał sił do zgaszenia republik, a konflikt z Roją prowadził do jego odsunięcia od dowodzenia na froncie.
Witos prowadzi rząd w 1921 roku, stabilizując Polskę przed ważnymi wydarzeniami takimi jak uchwalenie Konstytucji Marcowej i sojusz polsko-francuski.
Pan profesor Janusz Odziemkowski podsumowuje rozmowę, oceniając znaczenie Witosa w historii Polski i jego rolę w 1920 roku.
Szukaj w treści odcinka
W momencie najbardziej dramatycznym jego odpowiedzialność można przyrównać mniej więcej do odpowiedzialności Józefa Piłsudskiego.
Panie profesorze, myślę, że tutaj warto wspomnieć, że Piłsudskiemu zależało na Witosie, bo dwukrotnie, nim wydarzyła się ta scena pięknie opisana przez Witosa, którą na początku przytoczyłem, to dwukrotnie proponował mu misję utworzenia rządu.
Tylko dlatego, że chcę współpracować z Piłsudskim?
Na pewno szczery patriota w 1914 roku, legionista, który poszedł do Legionów Józefa Piłsudskiego.
Wydaje się, że w bitwie pod Jastkowem doszło do pierwszego konfliktu między Roją a Józefem Piłsudskim.
Piłsudski zarzucił mu później, że
Wojskowy, nawet generał Haller, który był przecież zupełnie innych poglądów niż Józef Piłsudski, a lojalnie współpracował z Józefem Piłsudskim.
Jedyny generał, który odmówił współpracy z Józefem Piłsudskim, można w moim pojęciu pogrzebał większość swojej sławy, to był generał Dow-Burnuśnicki.
On zaczął się bawić w politykę, zaczął namawiać Witosa, bo jak jesteśmy przy Witosie to od tego zacznijmy, żeby właśnie premiera usunąć tego Piłsudskiego, zrobić jakąś woltę, porozumieć się z bolszewikami, bo trzeba się jakoś porozumieć.
Zaskoczenie też dla Piłsudskiego, że to aż do tego doszło.
No poinformował o tym Józefa Piłsudskiego i władze wojskowe.
Piłsudski też popełniał błędy.
I Napoleon popełniał błędy, i De Gaulle, i Churchill, i Piłsudski, i Haller, każdy.
Jeżeli na to spojrzymy, no trzeba powiedzieć, że zmiana naczelnego wodza, odsunięcie Piłsudskiego w tym momencie,
Witos zrobił bardzo dobrą robotę tutaj, wspierając Józefa Piłsudskiego.
Powraca tutaj w naszej rozmowie motyw współpracy Józefa Piłsudskiego z Wincentym Witosem i takim momentem kulminacyjnym wydaje mi się tej współpracy była chwila tuż przed wyjazdem Józefa Piłsudskiego na front, kiedy to on na ręce Witosa składa swoją rezygnację i pozostawia Witosowi decyzję, co on z tą rezygnacją zrobi.
Jakie były motywy tej decyzji Józefa Piłsudskiego?
A jakie były prawdziwe, pańskim zdaniem, motywy Józefa Piłsudskiego?
Z jednej strony są przepuszczenia polityków endeckich, z drugiej to, co pisze Piłsudski i jego otoczenie.
Patrząc na to jakby z perspektywy i co było bardziej prawdopodobne, no nie mógł to być gest zrzucenia z siebie odpowiedzialności, dlatego że Piłsudski nie wycofuje się gdzieś na tył i nie znika, tak jak zresztą próbuje się to ciągle, ale to dzisiaj to już jest bardziej jako bajka traktowane na szczęście, ale kiedyś to
Piłsudski pojechał właśnie nad Wieprz, żeby dowodzić uderzeniem z nad Wieprza, bo uważał, że tu się rozstrzygną losy Polski.
I do których Piłsudski przyjechał.
Czy Piłsudski był załamany?
Do pewnego czasu, do płci to się nie przesieliło, Piłsudski jest w ogromnym napięciu.
Jak mówił Piłsudski, to było jego powiedzenie, niespodzianka, która zabija siłę.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
#4 Witos i bitwa warszawska. Premier Rządu Obro...
11.11.2024 08:00
-
#3 Inteligenci i chłopi, czyli za kulisami ruch...
19.02.2024 05:58
-
#2 Wincenty Witos i sytuacja chłopów w II Rzecz...
06.02.2024 05:58
-
#1 Rodzina i środowisko Wincentego Witosa
24.01.2024 05:30