Mentionsy

Zbieg ulicy Długiej i Bielańskiej przy budynku Arsenału, przy warszawskim Arsenale dochodzi do jednej czy do najsłynniejszej z akcji podziemia w okupowanej Warszawie, a być może w ogóle w okupowanej Polsce?

Polskie służby, bo pamiętam jak kilka dobrych lat temu Biuro Ochrony Rządu powtarzało w rekonstrukcji przebieg akcji pod Arsenałem i to odbyło się wszystko na oczach warszawiaków, więc na pewno to cieszy pod tym kątem.

Wszystkie te rocznice inne, innych akcji, nawet akcji na Kuczerę, jednak odbywały się o wiele mniejszej skali.

No to w takim razie ja wiem, że zapewne powiedziane już wszystko o tej akcji, ale warto przypomnieć, że wszystko zaczyna się od Henka.

Który w niezależnym wydawnictwie harcerskim wydał kilka lat temu dobrą też książkę, która jest jakby uzupełnieniem jego wcześniejszych publikacji dotyczących sprawy Akcji pod Arsenałem.

Więc wracając jednak do samego Henryka Ostrowskiego i uczestników akcji pod Arsenałem.

Na pewno większa część badań, informacji, wiedzy na temat samej akcji de facto już jest w posiadaniu czy to archiwów, czy w jakiś sposób zaprezentowana w bardzo dużej ilości rozmaitych publikacji.

To ja teraz żadnej sensacji tutaj rozsiewać nie będę, ale ciekawą rzeczą jest to, że gdy wspominamy o Heńku i od niego zaczynamy tę historię, to jest trochę tak, że my, jeżeli chodzi o Akcję pod Arsenałem, właściwie za początek tej akcji przyjmujemy moment aresztowania głównego bohatera, czyli Rudego.

Mamy przykład w akcji na Kuczerę użycia dokumentów prawdziwych, które o mało co nie doprowadziły do

Ergo, czekujemy od nich i od tych oddziałów wykonania tych akcji w sposób idealny, doskonały, bez wpadek, bez śmierci, bez różnego rodzaju tego typu zdarzeń, które rzecz jasna musiały.

Jestem zwolennikiem i powtarzam to często, że biorąc pod uwagę te wszystkie czynniki, brak wyszkolenia, brak zgrania, złe uzbrojenie i tak dalej, to sam fakt, że w Warszawie przeciwko Niemcom udało się zrealizować tyle różnych akcji likwidacyjnych i dywersyjnych, to tylko i wyłącznie dzięki zaangażowaniu dowódców i żołnierzy, jak i poświęceniu dla ojczyzny.

To wróćmy jednak do Akcji pod Arsenałem.

To są takie niuanse, które my lubimy historycy, badacze, ale które w żaden sposób nie mogą zaciemnić obrazu udanej akcji.

Wokół tych akcji działo się bardzo dużo różnych rzeczy, które mogą czasami wydać się wręcz nawet kontrowersyjne.

Gdybyśmy je analizowali i przedstawiali jako główny element tych akcji, no oczywiście zaciemniłoby to obraz i byłoby

Gdyby chociażby poruszyć kwestie dowodzenia w Akcji pod Arsenałem i te dyskusje pomiędzy Orszą i Zośką.

Dowodzenie w Akcji pod Arsenałem było jakimś tam dalekim echem akcji przebrackiej, kiedy dowódcę późniejszego batalionu Zośka, Ryszarda Białusa z uwagi na bezpieczeństwo konspiracyjne jakby przesunięto do Brzozówki pod Kobyłką i on nie miał jakby realnego wpływu na tą akcję, ale z drugiej strony Zośka skarżył się, że mu, prawda,

Zawsze są tam jakieś elementy, które mogą pokazać wiele rzeczy, ale też mogą zaciemnić obraz, jeżeli je wyciągniemy jako główny element opisu samej akcji.

W końcu jest zgoda, dochodzi do akcji zakończonej sukcesem, ale

Jeden z uczestników tej akcji, który zostaje, no właśnie, zostaje złapany już podczas wycofywania się, wydaje się, że bezpiecznego, bo przecież żołnierze, którzy uciekali w stronę Starego Miasta, oni wszyscy bezpiecznie dotarli do swoich kryjówek, oprócz Huberta Lenka, czyli Huberta.

Tak, no to jest odwieczne pytanie w ocenie różnego rodzaju konfliktów wojennych, wojen Powstania Warszawskiego, różnych innych akcji, które się odbywały na terenie Warszawy.

Atakować, ryzykować oczywiście straty wśród własnych ludzi, ale jednocześnie mieć świadomość, że każda z tych akcji będzie okupiona również rozstrzeliwaniem zakładników.

No bo przypomnijmy, że przecież po akcji pod Arsenałem Niemcy w Odwecie rozstrzelali na Pawiaku około 140 więźniów, Polaków i Żydów.

I tak było za każdym razem, przy każdej tego typu akcji, przy każdej likwidacji.

Jedna chyba z najbardziej tragicznych akcji, jeżeli chodzi o warszawskie podziemie.

Takiego typu dyskusje były także przy akcji Wilanów.

Przy Pałacu Wilanowskim jest tam poświęcona zresztą akcji płyta.

To znaczy na przykład tego, że do takich akcji parła Gwardia Ludowa i Armia Ludowa i bardzo chętnie AK zarzucano wtedy absolutną bezczynność.

Kiedy szykowano się do przeprowadzania akcji, na przykład zaznaczano, w którym miejscu, który z wykonawców wyroku powinien stać.