Mentionsy

Tu mówi PISM, ja nazywam się Tomasz Zając i jestem analitykiem do spraw Unii Europejskiej w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.

Dzisiaj będziemy rozmawiać o procesie rozszerzenia Unii Europejskiej, a moim gościem jest Tomasz Żornaczuk, koordynator programu Europa Środkowa w PISM oraz analityk do spraw Bałkanów Zachodnich i właśnie rozszerzenia Unii Europejskiej.

Żartobliwie mówi się, że jedynym realnym instrumentem polityki zagranicznej Unii Europejskiej jest jej polityka rozszerzenia.

Rzeczywiście przez szereg lat pokutowało, można powiedzieć, takie stwierdzenie, że ono wręcz wybrzmiewało niemal jak mantra, że rozszerzenie Unii Europejskiej jest najbardziej skuteczną polityką unijną.

bo pierwszy raz w dokumentach unijnych uwzględniono możliwość rozszerzenia Unii Europejskiej na Bałkany w 2000 roku podczas spotkania Rady w Zagrzebiu, natomiast potwierdzono to w 2003 roku w Salonikach, więc już z okładem 20 lat mamy realizację tej polityki w regionie.

Unii Europejskiej, więc wtedy 15 państw unijnych uznało, że no skoro państwa Europy Środkowej, Wschodniej, kilka innych, Cypr, Malta dołączyły, czy dołączą za chwilę w przyszłym roku do Unii, to jesteśmy w tym momencie, kiedy możemy przerzucić niejako tę politykę rozszerzenia na inny region.

Mianowicie region ten obejmował wszystkie państwa były Jugosławii, czyli te republiki, które wtedy powstały po rozpadzie Jugosławii, minus Słowenia, która dołączała w 2004 roku z nami do Unii Europejskiej i plus Albania.

Ta polityka polega tak bardzo z grubsza na tym, że Unia uznaje, że jakiś region może dołączyć do Unii Europejskiej, a zgodnie z traktatami, przypomnijmy, każde państwo, tak stanowi traktat, że każde państwo europejskie, więc mamy tam pewne ograniczenie geograficzne, każde państwo europejskie, które podziela wspólne wartości, szczególnie z zakresu demokracji, może zabiegać o członkostwo europejskie.

Jednakowoż tę zasadę po rozszerzeniu z 2004 roku wzmocniono taką zasadą zdolności Unii Europejskiej do przyjmowania nowych członków.

Szczególnie zachodni członkowie Unii Europejskiej, Francja, ale też Niemcy wskazywali na to, że...

W Unii Europejskiej mamy jedynie Chorwację.

Z historycznego punktu widzenia nie było okresu w Unii Europejskiej tak długiego, w którym żadne nowe państwo by nie dołączyło.

I nie tylko z tego powodu możemy mówić o kryzysie w polityce rozszerzenia Unii Europejskiej.

kryzysem rozszerzenia Unii Europejskiej na Bałkanach.

W Macedonii zaniknęła niemal zupełnie, no bo mamy nową panią prezydent w Macedonii Północnej, która do wystąpienia w zasadzie w ONZ-cie kilka tygodni temu używała takiego zwrotu, że ten kraj, to państwo unikało używania nazwy Macedonia Północna, no ale przecież Unii Europejskiej wiarygodność w tej sprawie czy jakby taki...

No tutaj jest zupełnie inna dynamika i choć samo objęcie polityką rozszerzenia Unii Europejskiej tych państw aspirujących ze wschodów, wcześniej zrzeszonych w partnerstwie wschodnim, no było ruchem politycznym.

Więc nie jest tak w historii rozszerzeń Unii Europejskiej, że nigdy się nie udało

A to nie są, przypomnijmy, warunki wynikające z tej zasady warunkowości, czyli z tego, że trzeba przeprowadzić jakieś reformy, tylko są to dodatkowe warunki polityczne, stawiane przez sąsiada, wynikające z nadużywania jego pozycji jako członka Unii Europejskiej.

No i wreszcie Kosowo, państwo, które złożyło jako ostatni wniosek o przystąpienie do Unii Europejskiej dwa lata temu ten wniosek złożyło.

I problem Kosowa w zasadzie można sprowadzić do tego, że wśród państw Unii Europejskiej pięć z państw nie uznaje niepodległości Kosowa.

To na sam koniec chciałbym cię zapytać o to, czego brakuje w aktualnym podejściu Unii Europejskiej do procesu rozszerzenia.

Dla mnie ten proces rozszerzenia to była zawsze taka wielka success story Unii Europejskiej.

wejścia do Unii Europejskiej, a później przynależność do Unii Europejskiej.