Mentionsy

Na tapet weźmiemy bank centralny, radę polityki pieniężnej, koszyk inflacyjny i narzędzia, którymi można całkiem skutecznie wpłynąć na gospodarkę, czyli politykę monetarną i fiskalną.

Bank centralny to jedna z najważniejszych instytucji nowoczesnej gospodarki.

I właśnie na straży tych funkcji stoi bank centralny, a przynajmniej powinien z definicji.

Jak doskonale wiecie, w Polsce bankiem centralnym jest Narodowy Bank Polski.

W tym i w każdym innym sensie Bank Centralny nie jest zwykłym bankiem.

Kiedy system bankowy wpada w panikę i bankom komercyjnym brakuje płynności, bank centralny może dostarczyć im pieniądz, żeby kryzys zaufania nie zamienił się w kryzys gospodarczy.

To nie znaczy, że bank centralny powinien ratować każdego i zawsze, ale w skrajnych sytuacjach może być ostatnią instytucją, która jest w stanie zatrzymać panikę, zanim ta rozleje się na całą gospodarkę.

Wtedy bank centralny może udzielić mu finansowania zwykle pod jakieś zabezpieczenie.

Bank centralny powinien angażować się wówczas, gdy problemem jest panika i brak płynności, a nie gdy ktoś po prostu źle zarządzał i nie ma realnych aktywów na pokrycie zobowiązań.

Skoro rynek wie, że bank centralny i tak wszystkich uratuje, uczestnicy systemu mogą podejmować coraz większe ryzyko.

Bank centralny może generować zysk, ale nie działa po to, żeby go maksymalizować tak jak prywatne przedsiębiorstwo.

Bank centralny nie powinien prowadzić polityki po to, by zarabiać dla budżetu.

Brzmi bardzo skomplikowanie, bo w istocie to nie są proste rzeczy, ale zasadniczo chodzi o to, że RPP ustawia główne parametry przez które bank centralny wpływa na cenę pieniądza, kredyt, inflację i oczekiwania uczestników gospodarki.

Tymczasem bank centralny ma bardziej prozaiczne zadanie – pilnować stabilności pieniądza.

To znaczy, że bank centralny nie celuje w zerową inflację.

Słowo średniookresowy ma swoją rolę, bo bank centralny nie steruje cenami jak pokrętłem od kaloryfera.

Decyzje o wysokości stóp procentowych działają z opóźnieniem, a na ceny wpływa wiele rzeczy, których bank centralny nie kontroluje bezpośrednio.

Uważają, że jeśli ceny rosną zbyt szybko, bank centralny powinien reagować zdecydowanie, nawet jeśli oznacza to wyższe stopy procentowe, droższy kredyt i wolniejszy wzrost gospodarczy.

Bank centralny musi więc działać z pewnym przewidywaniem i odpowiedzialnością.

To kumulacja czynników zewnętrznych, do których należy dodać wpływ krajowej polityki gospodarczej i decyzje podejmowane przez Bank Centralny i Radę Polityki Pieniężnej.

Decyzje o ich wysokości działają z opóźnieniem, a na ceny wpływa wiele czynników, których Bank Centralny nie kontroluje bezpośrednio.

Powiedzieliśmy sobie wcześniej, że bank centralny nie celuje w zerową inflację, a już na pewno nie w ich spadek.

Bo jeśli mamy wysoką inflację, bank centralny może schładzać gospodarkę poprzez podnoszenie stóp procentowych i w konsekwencji ograniczanie popytu.

Z kolei jeśli rząd i bank centralny chcieliby pobudzać gospodarkę, żeby walczyć ze stagnacją, ryzykują, że inflacja jeszcze bardziej się utrwali.

To tak jakby bank centralny naciskał hamulec, a rząd dodawał gazu.

W określonych warunkach zwiększenie płynności może być potrzebne np. kiedy gospodarka jest pogrążona w kryzysie i grozi jej deflacyjna spirala, albo kiedy bank centralny musi ustabilizować system finansowy.

Skoro pieniądz jest tak silnie związany z państwem, bankiem centralnym, polityką gospodarczą i zaufaniem, to co się dzieje, kiedy wiele różnych państw postanawia używać jednej wspólnej waluty?