Mentionsy
Tłoczone z danych
Tłoczone z danych
29.05.2026 03:06

Mazurek | Czego legalizacja aborcji może nauczyć o sprzedaży?

Czy dane naprawdę pokazują, jak działa świat… czy tylko to, co chcemy w nich zobaczyć? I dlaczego wiele „oczywistych” wniosków z danych okazuje się błędnych? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).



Punktem wyjścia jest jedna z najbardziej kontrowersyjnych hipotez w ekonomii: że spadek przestępczości w USA może mieć związek z decyzja o legalizacji aborcji podjęta kilkanaście lat wcześniej. Ale ta rozmowa szybko staje się czymś więcej niż analizą jednego badania. To opowieść o tym, jak interpretować dane, czym naprawdę różni się korelacja od związku przyczynowo-skutkowego i dlaczego tak łatwo pomylić jedno z drugim.


Razem z MarcinemMazurkiem (mBank) zaglądamy pod kolderkę danych: jak powstają badania, jak działa analiza danych w ekonomii i kiedy możemy mówić o przyczynach, a kiedy tylko o współwystępowaniu zjawisk. Rozmawiamy też o tym, dlaczego polityka publiczna i biznes często opierają się na błędnych wnioskach. To odcinek o tym, jak nie dać się zwieść liczbom i odróżniać korelację od przyczynowości.

 

🧠 To odcinek o tym:

• dlaczego korelacja nie oznacza związku przyczynowo-skutkowego

• jak działa analiza danych w ekonomii i jakie ma ograniczenia

• czym są eksperymenty naturalne i jak pomagają badać rzeczywistość

• skąd wzięła się hipoteza łącząca aborcję ze spadkiem przestępczości

• dlaczego nawet głośne badania mogą prowadzić do sporów i korekt

• jak błędna interpretacja danych wpływa na decyzje polityczne i biznesowe

 

🕰️ CZASÓWKA:

- Intro: kontrowersyjna hipoteza

- Czy aborcja może wpływać na przestępczość?

- Dlaczego proste wyjaśnienia nie wystarczają

- Gdzie intuicja myli się z danymi

- Policja, kary i ich rzeczywisty wpływ

- Jak bada się przyczynowość w ekonomii

- Eksperymenty naturalne: jak działa „los” w danych

- Gdzie badania zaczynają się chwiać

- Krytyka i poprawki metodologiczne

- Czy wyniki przetrwały próbę czasu

- Nowe badania i alternatywne wyjaśnienia

- Granice eksperymentów w ekonomii

- Liczba odcinka i zakończenie

 

🎙️ Gość: Marcin Mazurek

Ekonomista z doktoratem z SGH, związany z mBankiem, specjalizujący się w analizie danych i rynków finansowych. Na codzien zajmuje się interpretacją złożonych zależności ekonomicznych i tłumaczeniem ich na język decyzji gospodarczych.


🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

 

 

#ekonomia#analizadanych #statystyka #rynkifinansowe #politykapubliczna

 

Boga Donahue Levitt Joanna Tyrowicz Patrycja Maciejewicz Sądu Najwyższego Prosperity Levita Gazety Wyborczej Kościół mBanku Obronić swish and roof Sąd Najwyższy Trybunału

Rozdziały (15)

1. Wprowadzenie i temat dyskusji

Podstawienie się gości i przedstawienie tematu: czy legalizacja aborcji może odpowiadać za spadek przestępczości?

2. Historia i teorie dotyczące spadku przestępczości

Omówienie teorii ekonomistów dotyczących spadku przestępczości, w tym korelacji między przestępczością a gospodarką.

3. Legalizacja aborcji i spadek przestępczości

Przedstawienie teorii ekonomistów Levitta i Donahue, że legalizacja aborcji w 1973 roku może być przyczyną spadku przestępczości.

4. Krytyka teorii i kontrowersje

Krytyka teorii Levitta i Donahue, omówienie reakcji polityków i społeczeństwa na tezę oraz omówienie korelacji i przyczynowo-skutkowości.

5. Wyjaśnienie korelacji i przyczynowo-skutkowości

Wyjaśnienie różnicy między korelacją a przyczynowo-skutkowością i ich znaczenia w badaniach ekonomicznych.

6. Korelacje vs. przyczynowość w ekonomii

Rozmowa skupia się na korelacji i przyczynowości w ekonomii, podkreślając trudność interpretacji korelacji jako przyczynowości i potrzebę eksperymentów naturalnych.

7. Eksperymenty naturalne i krytyka badania Levitta i Donahue

Przeanalizowana krytyka badania Levitta i Donahue dotyczące legalizacji aborcji i przestępczości, podkreślając konsekwencje i kontrowersje.

8. Badania nad wpływem aborcji na przemoc w rodzinie

Rozmowa przejdzie do badania, które analizuje wpływ legalizacji aborcji na przemoc w rodzinie, podkreślając trudności w interpretacji danych.

9. Eksperymenty etyczne w ekonomii

Diskussja nad etyką eksperymentów w ekonomii, w tym loterii wojskowej w Stanach Zjednoczonych, i konsekwencje tego na politykę gospodarczą.

10. Eksperymenty ekonomiczne i ich etyczność

Rozmowa kontynuuje temat eksperymentów ekonomicznych, analizując ich etyczność i zastosowanie w polityce gospodarczej.

11. Przykłady naturalnych eksperymentów

Przykłady naturalnych eksperymentów, takie jak matura polska, analizowane z perspektywy ich zastosowania w badaniach ekonomicznych.

12. Biznesowe zastosowania badania przyczynowo-skutkowych

Analiza zastosowań przyczynowo-skutkowych w biznesie, takich jak reklama i badania nad efektywnością czterodniowego tygodnia pracy.

13. Eksperymenty i natura przeprowadzania badań

Refleksja nad naturą przeprowadzania eksperymentów i zastosowania przyczynowo-skutkowych w badaniach, z podkreśleniem kontrowersji i ryzyka.

14. Podsumowanie i konkluzje

Podsumowanie rozmowy, podziękowania gości i podanie liczby 2037 jako konkluzji.

15. Reklama 2037

2037 to jest rok, od którego znów przestępczość powinna rosnąć.

Sponsorzy odcinka (1)

2037 post-roll

"2037 to jest rok, od którego znów przestępczość powinna rosnąć."

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 2 wyniki dla "Obronić"

Obronić korelacje, bo to czasem mam wrażenie, że ludzie, którzy wnioskują na podstawie korelacji czy używają ich, to jest taki trochę gorszy sort ludzi, którzy są mniej inteligentni od tego drugiego sortu, że oni posługują się słabymi narzędziami tak naprawdę.

Okazało się, przynajmniej na samym początku, że faktycznie da się taką tezę obronić.

Ostatnie odcinki