Mentionsy
Tłoczone z danych
Tłoczone z danych
29.05.2026 03:06

Mazurek | Czego legalizacja aborcji może nauczyć o sprzedaży?

Czy dane naprawdę pokazują, jak działa świat… czy tylko to, co chcemy w nich zobaczyć? I dlaczego wiele „oczywistych” wniosków z danych okazuje się błędnych? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).



Punktem wyjścia jest jedna z najbardziej kontrowersyjnych hipotez w ekonomii: że spadek przestępczości w USA może mieć związek z decyzja o legalizacji aborcji podjęta kilkanaście lat wcześniej. Ale ta rozmowa szybko staje się czymś więcej niż analizą jednego badania. To opowieść o tym, jak interpretować dane, czym naprawdę różni się korelacja od związku przyczynowo-skutkowego i dlaczego tak łatwo pomylić jedno z drugim.


Razem z MarcinemMazurkiem (mBank) zaglądamy pod kolderkę danych: jak powstają badania, jak działa analiza danych w ekonomii i kiedy możemy mówić o przyczynach, a kiedy tylko o współwystępowaniu zjawisk. Rozmawiamy też o tym, dlaczego polityka publiczna i biznes często opierają się na błędnych wnioskach. To odcinek o tym, jak nie dać się zwieść liczbom i odróżniać korelację od przyczynowości.

 

🧠 To odcinek o tym:

• dlaczego korelacja nie oznacza związku przyczynowo-skutkowego

• jak działa analiza danych w ekonomii i jakie ma ograniczenia

• czym są eksperymenty naturalne i jak pomagają badać rzeczywistość

• skąd wzięła się hipoteza łącząca aborcję ze spadkiem przestępczości

• dlaczego nawet głośne badania mogą prowadzić do sporów i korekt

• jak błędna interpretacja danych wpływa na decyzje polityczne i biznesowe

 

🕰️ CZASÓWKA:

- Intro: kontrowersyjna hipoteza

- Czy aborcja może wpływać na przestępczość?

- Dlaczego proste wyjaśnienia nie wystarczają

- Gdzie intuicja myli się z danymi

- Policja, kary i ich rzeczywisty wpływ

- Jak bada się przyczynowość w ekonomii

- Eksperymenty naturalne: jak działa „los” w danych

- Gdzie badania zaczynają się chwiać

- Krytyka i poprawki metodologiczne

- Czy wyniki przetrwały próbę czasu

- Nowe badania i alternatywne wyjaśnienia

- Granice eksperymentów w ekonomii

- Liczba odcinka i zakończenie

 

🎙️ Gość: Marcin Mazurek

Ekonomista z doktoratem z SGH, związany z mBankiem, specjalizujący się w analizie danych i rynków finansowych. Na codzien zajmuje się interpretacją złożonych zależności ekonomicznych i tłumaczeniem ich na język decyzji gospodarczych.


🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

 

 

#ekonomia#analizadanych #statystyka #rynkifinansowe #politykapubliczna

 

Boga Donahue Levitt Joanna Tyrowicz Patrycja Maciejewicz Sądu Najwyższego Prosperity Levita Gazety Wyborczej Kościół mBanku Obronić swish and roof Sąd Najwyższy Trybunału

Rozdziały (15)

1. Wprowadzenie i temat dyskusji

Podstawienie się gości i przedstawienie tematu: czy legalizacja aborcji może odpowiadać za spadek przestępczości?

2. Historia i teorie dotyczące spadku przestępczości

Omówienie teorii ekonomistów dotyczących spadku przestępczości, w tym korelacji między przestępczością a gospodarką.

3. Legalizacja aborcji i spadek przestępczości

Przedstawienie teorii ekonomistów Levitta i Donahue, że legalizacja aborcji w 1973 roku może być przyczyną spadku przestępczości.

4. Krytyka teorii i kontrowersje

Krytyka teorii Levitta i Donahue, omówienie reakcji polityków i społeczeństwa na tezę oraz omówienie korelacji i przyczynowo-skutkowości.

5. Wyjaśnienie korelacji i przyczynowo-skutkowości

Wyjaśnienie różnicy między korelacją a przyczynowo-skutkowością i ich znaczenia w badaniach ekonomicznych.

6. Korelacje vs. przyczynowość w ekonomii

Rozmowa skupia się na korelacji i przyczynowości w ekonomii, podkreślając trudność interpretacji korelacji jako przyczynowości i potrzebę eksperymentów naturalnych.

7. Eksperymenty naturalne i krytyka badania Levitta i Donahue

Przeanalizowana krytyka badania Levitta i Donahue dotyczące legalizacji aborcji i przestępczości, podkreślając konsekwencje i kontrowersje.

8. Badania nad wpływem aborcji na przemoc w rodzinie

Rozmowa przejdzie do badania, które analizuje wpływ legalizacji aborcji na przemoc w rodzinie, podkreślając trudności w interpretacji danych.

9. Eksperymenty etyczne w ekonomii

Diskussja nad etyką eksperymentów w ekonomii, w tym loterii wojskowej w Stanach Zjednoczonych, i konsekwencje tego na politykę gospodarczą.

10. Eksperymenty ekonomiczne i ich etyczność

Rozmowa kontynuuje temat eksperymentów ekonomicznych, analizując ich etyczność i zastosowanie w polityce gospodarczej.

11. Przykłady naturalnych eksperymentów

Przykłady naturalnych eksperymentów, takie jak matura polska, analizowane z perspektywy ich zastosowania w badaniach ekonomicznych.

12. Biznesowe zastosowania badania przyczynowo-skutkowych

Analiza zastosowań przyczynowo-skutkowych w biznesie, takich jak reklama i badania nad efektywnością czterodniowego tygodnia pracy.

13. Eksperymenty i natura przeprowadzania badań

Refleksja nad naturą przeprowadzania eksperymentów i zastosowania przyczynowo-skutkowych w badaniach, z podkreśleniem kontrowersji i ryzyka.

14. Podsumowanie i konkluzje

Podsumowanie rozmowy, podziękowania gości i podanie liczby 2037 jako konkluzji.

15. Reklama 2037

2037 to jest rok, od którego znów przestępczość powinna rosnąć.

Sponsorzy odcinka (1)

2037 post-roll

"2037 to jest rok, od którego znów przestępczość powinna rosnąć."

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 4 wyniki dla "Donahue"

Było takich dwóch ekonomistów, Levitt i Donahue.

Ale dobrze, to powiedz mi tylko, czy Levitt i Donahue wprost powiedzieli, że taka zależność występuje i że to jest przyczyną?

Okazało się, że główny zarzut w stosunku do Donahue i Levita był taki, że

To znaczy Levitt i Donahue argumentowali, że wskaźniki przestępczości spadły, bo niektóre dzieci się po prostu nie urodziły, które mogłyby zostać przestępcami.

Ostatnie odcinki