Mentionsy
Tłoczone z danych
Tłoczone z danych
02.08.2025 06:00

Czy żyjemy w merytokracji?

Czy trzeba wierzyć w sprawiedliwość społeczną, żeby miała ona sens ekonomiczny? Na jakich przesłankach opiera się równość? Czy równo znaczy sprawiedliwie? Czy nauka dochodzi do tych samych wniosków co agenda ONZ? Jak budować sprawiedliwość i równość w zglobalizowanym świecie? O tym rozmawiamy z Kamilem Wyszkowskim z UN Global Compact Network Poland. Zapraszają red. Patrycja Maciejewicz, Wyborcza.biz, i Joanna Tyrowicz, GRAPE.


Za równą pracę kobieta zarabia średnio 85 gr na każdą złotówkę zarobioną przez mężczyznę. Ta nierówność nie zmieniła się znacząco od lat 90!

W tym odcinku przyglądamy się tematowi równości oraz sprawiedliwości w biznesie i społeczeństwie. Zaglądamy w statystyki i konfrontujemy je z wartościami. Rozmawiamy między innymi o tym:

✅ Czy trzeba wierzyć w sprawiedliwość albo równość, by dostrzegać w niej ekonomiczną wartość? Jak sprawiać, by to co opłacalne było też “dobre”?

✅ Czy ważne dla nas wartości powinny mieć odzwierciedlenie w polityce gospodarczej i systemie zabezpieczeń społecznych?

✅ Czy samoregulacja biznesu w kontekście wartości działa?

✅ Czy i jak mechanizmy ekonomiczne mogą wspierać podejmowanie równościowych decyzji biznesowych?

✅ Skąd się bierze dyskryminacja i jakie są skuteczne mechanizmy zmniejszające nierówności?

✅ Czy istnieje kraj, w którym nie ma dyskryminacji ze względu na płeć?


Rozmawiamy o tym, jakie mechanizmy – od prawa międzynarodowego, przez regulacje krajowe, aż po stereotypy i realia rynku pracy – wpływają na to, ile zarabiają kobiety i mężczyźni, wykonując tę samą pracę. Zastanawiamy się, czy dążenie do równości jest opłacalne ekonomicznie i gdzie leży granica między faktyczną równością a iluzją sprawiedliwości. Poruszamy wątki takie jak gender pay gap, parytety w zarządach firm czy wyzwania stojące przed kobietami na rynku pracy – nie tylko w Polsce, ale i na świecie.

Nie zabraknie także refleksji nad rolą regulacji, CSR-u, greenwashingu czy wpływu globalnych nierówności na codzienne życie. To odcinek pełen konkretów, liczb i przykładów z życia wziętych. Jakie są konsekwencje tego systemu, w którym żyjemy, dla nas wszystkich. Zapraszamy do 🎧 słuchania!

⏱ CZASÓWKA:

– Intro

– Co to jest sprawiedliwość społeczna?

– Czy sprawiedliwość to znaczy równość?

– Co rozumiemy o pojęciu "Równa praca równapłaca"?

– Maksymalizacja zysku

– Korporacyjne wybielanie

– Szklany sufit

– Stereotypy kobiet w miejscu pracy

– Wpływ kobiet w miejscu pracy na produktywność

– Na czym polega mechanizm merytokracji?

–  Liczba odcinka



Prowadzenie: Patrycja Maciejewicz i Joanna Tyrowicz

Montaż i postprodukcja: Maximilian Nosal

Opis odcinka: Marta Rogalska

Kierownik projektu: Marcin Bojanowski




🍇 TŁOCZONE Z DANYCH to cykl podcastów i felietonów, w których dzielimy się wiedzą ze wszystkimi, którzy chcą lepiej zrozumieć otaczającą nas rzeczywistość społeczno-gospodarczą. Badamy, analizujemy i komentujemy kluczowe dane z zakresu ekonomii, socjologii oraz psychologii zachowań.

Zapraszamy najlepsze polskie ekonomistki i ekonomistów, by porozmawiać o globalnych trendach, prognozach i kryzysach ekonomicznych, nierównościach, makroekonomii, społeczeństwie, rynku pracy i wielu innych tematach.

Wszystkie odcinki 🎧 dostępne są 🟢 Spotify | 🟣 Apple | 🔴 YouTube | 🔵 WWW


🗣 POZNAJMY SIĘ! GRAPE – unikatowy w skali kraju ośrodek badań ekonomicznych – tworzy grono ponad 20 ekonomistów i ekonomistek z polskich i zagranicznych uczelni. Więcej o naszych działaniach przeczytasz w zakładce O nas.

|| LinkedIn || X || FB || www ||


ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

ONZ Miltona Friedmana Friedman Joanna Tyrowicz Boards Narodów Zjednoczonych Women PRL ZUS Ligi Narodów Patrycja Maciejewicz Kamil Wyszkowski IPCC Kamilu Ernesta Hemingwaya

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 12 wyników dla "Friedman"

I w ramach systemu, jak my w ogóle rozmawiamy o ekonomii rozwoju, czyli o tym numercie ekonomii, który ma wspierać zrównoważony rozwój, to z jednej strony mamy Miltona Friedmana, który, przypomnę tylko, miał takie słynną wypowiedź, że biznes jest od maksymalizacji zysku poprzez redukcję kosztów.

Mówię o konwencjach MAP-owskich, ale też standardach ochrony środowiska, bo to też jest jeden z ważniejszych elementów, na które Milton Friedman uznawał, że to nie jest rola biznesu i biznes się nie powinien tym przejmować.

Czyli ja mogę stanąć trochę w obronie Friedmana.

I teraz problem nie jest w tym myśleniu i dlatego staję w obronie Miltona Friedmana, tylko w implementacji.

I w tym sensie myślenie Friedmana jest równie utopijne, jak przytaczane przez ciebie myślenie Marksa.

Natomiast będę z tą polemizował dlatego, że Milton Friedman bardzo konsekwentnie przez dekady swojej pracy jako ekonomista...

Czyli konkretna grupa firm, które produkują ten produkt, robiła dobrze z punktu widzenia tego, o czym Friedman mówił.

I one się jednak koncentrują na tym, przepraszam Miltonie Friedmanie.

Ale ja bym naprawdę tego Miltona Friedmana tak aż nie bronił.

W sensie Milton Friedman jest po prostu przejawem myślenia ekonomicznego.

I jedyna różnica tutaj między tym, co ty mówisz, a tym, co wypowiedział Milton Friedman, gdyby dzisiaj żył, bo też przytaczamy wypowiedzi Miltona Friedmana sprzed 50 lat.

Jedyne co by powiedział Milton Friedman, czy co powie większość wykształconych ekonomistów, to jest to takim pierwszym najlepszym instrumentem do prowadzenia do tego, o czym mówisz, jest regulowanie mechanizmu cenowego.

Ostatnie odcinki