Mentionsy
167# Od nich zależy rozwój AI. Najdroższa firma w Europie - kto chce bogactw ASML?
Media i analitycy są zgodni: to jedna z najważniejszych i zarazem najbardziej tajemnicza firma na świecie. Jak zauważa Chris Miller, autor bestsellerowej „Wielkiej wojny o chipy”, holenderskie ASML stało się absolutnym wąskim gardłem dla globalnego rozwoju sztucznej inteligencji. Choć masowy odbiorca rzadko o niej słyszy, giełda nie ma wątpliwości: z wyceną sięgającą niemal 630 mld dol., ASML deklasuje francuski konglomerat dóbr luksusowych LVMH, będąc najcenniejszą spółką w Europie.
W tym odcinku wracamy do fascynującej opowieści o krzemowych waflach, które redefiniują naszą cywilizację. Sprawdzamy, dlaczego to właśnie w Europie powstają najbardziej zaawansowane maszyny litograficzne świata, bez których żadna nowoczesna fabryka nie jest w stanie wyprodukować chipów nowej generacji. I czy Europa długo utrzyma na tym polu swoją przewagę?
Rozdziały:
- Nowa generacja AI
- Historia
- Wojna handlowa
- MATCH Act
- TeraFab
- Pytanie
Źródła:
Kwestie nanometrów:
https://www.google.com/url?q=https://www.pcgamesn.com/amd/tsmc-7nm-5nm-and-3nm-are-just-numbers&sa=D&source=docs&ust=1780310692933283&usg=AOvVaw2suYd5NP4c52sFhsDB-Udz
Maszyny do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/business/asml-says-first-chips-new-high-na-machines-arrive-months-2026-05-19/&sa=D&source=docs&ust=1780310692933550&usg=AOvVaw3ys_Zpku3XHLLhIngLUqaN
Raport Deloitte o półprzewodnikach:
https://www.deloitte.com/us/en/insights/industry/technology/technology-media-telecom-outlooks/semiconductor-industry-outlook.html
Chipy AI:
https://www.heygotrade.com/en/news/nvidia-ai-market-trillion-orders/
Logistyka maszyn do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.cnbc.com/2025/05/22/exclusive-look-at-high-na-asmls-new-400-million-chipmaking-colossus.html&sa=D&source=docs&ust=1780310692933816&usg=AOvVaw09J-CG6K8N2u8MCGAhVYeq
Atomowy strażnik:
https://www.forbes.com/global/2001/1029/056.html
Zakaz Bidena:
https://www.google.com/url?q=https://www.csis.org/analysis/understanding-biden-administrations-updated-export-controls&sa=D&source=docs&ust=1780310692930586&usg=AOvVaw1fdbTdwuV-n7MUwn8_MFsK
Zależność Chin od półprzewodników:
https://www.google.com/url?q=https://cset.georgetown.edu/wp-content/uploads/CSET-Chinas-Progress-in-Semiconductor-Manufacturing-Equipment.pdf&sa=D&source=docs&ust=1780310692931171&usg=AOvVaw3oZK8PE04_YLJgioT6zy0L
Ograniczenia eksportu do Chin:
https://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2023/01/22/2003792979?utm_
MATCH Act:
https://www.google.com/url?q=https://www.foreign.senate.gov/press/rep/release/risch-ricketts-kim-introduce-match-act-level-the-global-playing-field-for-us-tech&sa=D&source=docs&ust=1780310692934482&usg=AOvVaw0LS5Y6CFYEjWdqvjZRbxBO
Sprzeciw wobec życzeń USA:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/dutch-government-objects-proposed-us-law-restricting-asmls-china-exports-2026-05-14&sa=D&source=docs&ust=1780310692934780&usg=AOvVaw3o1-GtfxmFPnReJSZeALYG
Cenzura modeli AI:
https://www.google.com/url?q=https://academic.oup.com/pnasnexus/article/5/2/pgag013/8487339&sa=D&source=docs&ust=1780310692932399&usg=AOvVaw2OuZSBjGSLi9wG32DZarsu
https://www.google.com/url?q=https://arxiv.org/html/2505.14215v1&sa=D&source=docs&ust=1780310692932518&usg=AOvVaw02avO-r_culAecbpvpVHhU
Zapraszamy do słuchania!
Szukaj w treści odcinka
Dlatego ASML używa specjalnego światła EUV, czyli ekstremalnego ultrafioletu.
Ale prawdziwe ryzyko pojawiło się później, przy EUV.
I wtedy ASML postanowiło wykonać taki skok wiary, powiedzielibyśmy, i zainwestować w bardzo nowoczesną technologię EUV, czyli skrajnego nadfioletu.
Przez kilkanaście lat EUV właściwie nie działało wystarczająco dobrze do masowej produkcji.
Więc kolejny krytyczny moment przyszedł około 2011-2012 roku, bo wtedy koszty rozwoju EUV stały się wtedy tak ogromne, że ASML potrzebowało wsparcia klientów.
No po prostu producenci chipów wiedzieli, że technologia EUV jest kluczowa do dalszego rozwoju ich sektora.
No i jeżeli troszeczkę przyspieszymy, to z technologią EUV przegrali giganci rynku, bo Canon i Nikon.
Chiny nie zdążyły wybudować własnego odpowiednika, takich maszyn litograficznych, a kiedy EUV zaczęło działać komercyjnie, no to przewaga ASML stała się gigantyczna i właściwie nie do odrobienia dla nikogokolwiek innego.
Zatem Chiny nigdy nie mogły kupić najbardziej zaawansowanych maszyn EUV od ASML.
Ale co ważne, według ujawnionych niedawno dokumentów holenderskie Ministerstwo Obrony już w 2020 roku sprzeciwiało się eksportowi technologii EUV do Chin.
Ostatnie odcinki
-
167# Od nich zależy rozwój AI. Najdroższa firma...
02.06.2026 16:00
-
166# Papież słucha Techstorii? Encyklika o AI i...
26.05.2026 16:00
-
165# Ulubiona appka gangsterów, Apple ograne pr...
19.05.2026 16:00
-
164# Zakłady o losy świata dla każdego. Jak ryn...
12.05.2026 16:00
-
163# Zgładzi ludzkość czy wyleczy raka? Kilka s...
05.05.2026 16:00
-
162# Sztuczna inteligencja pralką XXI wieku. Cz...
28.04.2026 16:00
-
161# Mroczny lord Palantira. Peter Thiel i jego...
21.04.2026 16:00
-
160# Ban Telegrama w Rosji. Cyfrowa suwerenność...
15.04.2026 03:00
-
160# Ban Telegrama w Rosji. Cyfrowa suwerenność...
14.04.2026 16:00
-
159# Robot na salonach. Czym (lub kim) jest Edw...
07.04.2026 16:00